4. Paṭiññātakaraṇakathā
202. Yebhuyyasikāti ettha yebhuyyena pavattā yebhuyyasikā , dhammavādīnaṃ yebhuyyatāsampādikā kiriyāti dassento āha ‘‘ yassā kiriyāyā ’’ tiādi .
Tattha yassā kiriyāyāti yassā yebhuyyatāsampādikāya kiriyāya .
Esāti yebhuyyatāsampādikā kiriyā .
202. Dhammavādīnaṃ yebhuyyabhāvasampādikā kiriyā yebhuyyasikāti imasmiṃ atthe sa-kārāgamasahito ika-paccayantoyaṃ saddoti dassetuṃ āha ‘‘ yassā ’’ tiādi .
Tattha yassā kiriyāyāti gūḷhakavivaṭṭakādinā salākaggāhāpakakiriyāya .
Yebhuyyabhāvaṃ nissitasamathakiriyā yebhuyyasikāti evaṃ yebhuyyasikāsaddassa attho gahetabbo .
Evañhi ayaṃ adhikaraṇasamatho nāma hoti .
Yathāvuttasalākaggāhena hi dhammavādīnaṃ yebhuyyabhāve siddhe pacchā taṃ yebhuyyabhāvaṃ nissāyeva adhikaraṇavūpasamo hoti , na dhammavādīnaṃ bahutarabhāvasādhakakiriyāmattena .
204. Oramattakan ti
M0.440 ettha orasaddo ca mattasaddo ca samūhaṃ katvā parittavācako appamattavācakoti āha ‘‘ parittaṃ appamattakan ’’ ti .
‘‘ Bhaṇḍanamattamevā ’’ ti iminā na mahantaṃ vivādādhikaraṇaṃ hotīti dassetiV2.92 .Na ca gatigatan ti ettha cirakālabhāvaṃ na ca gatanti dassento āha ‘‘ dve tayo … pe … avinicchitan ’’ ti .
Tattha tatthevāti tasmiṃ tasmiṃ vivādādhikaraṇajātaāvāse eva , na ca saritasāritapadānaṃ suddhakāritakiriyabhāvaṃ dassento āha ‘‘ sayaṃ saritaṃ vā aññehi sāritaṃ vā na hotī ’’ ti .
Tehi bhikkhūhīti vivādakārakehi bhikkhūhi .
‘‘ Salākaṃ gāhento ’’ ti iminā ‘‘ jānātī ’’ ti padassa kattāraṃ dasseti .
Iminā nīhārenāti iminā kāraṇena .
Api nāmāti iminā appevanāma saddo apināmapariyāyoti dasseti .
Assūti bhaveyyuṃ .
Iminā ‘‘ pāḷiyaṃ adhammavādī bahutarā bhaveyyuṃ , appeva nāma sādhū ’’ ti yojanānayaṃ dasseti .
‘‘ Ayamassa ajjhāsayo hotī ’’ ti iminā pāṭhasesaṃ dasseti .
Assāti salākagāhassa .
Dvīsupīti ‘‘ jānāti saṅgho bhijjissatī ’’ ti ca ‘‘ appeva nāma saṅgho bhijjeyyā ’’ ti ca dvīsupi padesu .
‘‘ Adhammena gaṇhantī ’’ ti ettha ‘‘ gaṇhantī ’’ ti kiriyāpadassa adhammavādino eva kattā nāmāti āha ‘‘ adhammavādino ’’ ti .
‘‘ Dve dhammavādino ’’ ti iminā ‘‘ vaggā gaṇhantī ’’ ti ettha ‘‘ gaṇhantī ’’ ti kiriyāpadassa dhammavādino eva kattā nāmāti dasseti .
Na ca yathādiṭṭhiyā gaṇhantīti ettha dhammavādino hutvā dhammavādisalākaṃ aggahetvā adhammavādisalākassa gahaṇaṃ na ca yathādiṭṭhiyā gaṇhanti nāmāti dassento āha ‘‘ dhammavādino hutvā ’’ tiādi .
Paṭivattetvāti imamevatthaṃ paṭisedhetvā .
‘‘ Parivattetvā ’’ tipi pāṭho , heṭṭhupariyāyaṃ katvāti attho .
Teti dhammavādino .
Etthāti samathakkhandhake .