Issues
Select Version
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā

Paṭhamagāthāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Paṭhamagāthāvaṇṇanā

1. Tattha nidhiṃ nidheti purisoti nidhīyatīti nidhi , ṭhapīyati rakkhīyati gopīyatīti attho .
So catubbidho thāvaro , jaṅgamo , aṅgasamo , anugāmikoti .
Tattha thāvaro nāma bhūmigataṃ vā vehāsaṭṭhaṃ vā hiraññaṃ vāM0.184 suvaṇṇaṃ vā khettaṃ vā vatthu vā , yaṃ vā panaññampi evarūpaṃ iriyāpathavirahitaṃ , ayaṃ thāvaro nidhi .
Jaṅgamo nāma dāsidāsaṃ hatthigavassavaḷavaṃ ajeḷakaṃ kukkuṭasūkaraṃ yaṃ vā panaññampi evarūpaṃ iriyāpathapaṭisaṃyuttaṃ .
Ayaṃ jaṅgamo nidhi aṅgasamo nāma kammāyatanaṃ , sippāyatanaṃ , vijjāṭṭhānaṃ , bāhusaccaṃ , yaṃ vā panaññampi evarūpaṃ sikkhitvā gahitaṃ aṅgapaccaṅgamiva attabhāvappaṭibaddhaṃ , ayaṃ aṅgasamo nidhi .
Anugāmiko nāma dānamayaṃ puññaṃ sīlamayaṃ bhāvanāmayaṃ dhammassavanamayaṃ dhammadesanāmayaṃ , yaṃ vā panaññampi evarūpaṃ puññaṃ tattha tattha anugantvā viya iṭṭhaphalamanuppadeti , ayaṃ anugāmiko nidhi .
Imasmiṃ pana ṭhāne thāvaro adhippeto .
Nidhetīti ṭhapeti paṭisāmeti gopeti .
Purisoti manusso .
Kāmañca purisopi itthīpi paṇḍakopi nidhiṃ nidheti , idha pana purisasīsena desanā katā , atthato pana tesampi idha samodhānaṃ daṭṭhabbaṃ .
Gambhīre odakantiketi ogāhetabbaṭṭhena gambhīraṃ , udakassa antikabhāvena odakantikaṃ .
Atthi gambhīraṃ na odakantikaṃ jaṅgale bhūmibhāge satikaporiso āvāṭo viya , atthi odakantikaṃ na gambhīraṃ ninne pallale ekadvividatthiko āvāṭo viya , atthi gambhīrañceva odakantikañcaP0.218 jaṅgale bhūmibhāge yāva idāni udakaṃ āgamissatīti , tāva khato āvāṭo viya .
Taṃ sandhāya idaṃ vuttaṃ ‘‘ gambhīre odakantike ’’ ti .
Atthe kicce samuppanneti atthā anapetanti atthaṃ , atthāvahaṃ hitāvahanti vuttaṃ hoti .
Kātabbanti kiccaṃ , kiñcideva karaṇīyanti vuttaṃ hoti .
Uppannaṃ eva samuppannaṃ , kattabbabhāvena upaṭṭhitanti vuttaṃ hoti .
Tasmiṃ atthe kicce samuppanne .
Atthāya me bhavissatīti nidhānappayojananidassanametaṃ .
Etadatthañhi so nidheti ‘‘ atthāvahe kismiñcideva karaṇīye samuppanne atthāya me bhavissati , tassa me kiccassa nipphattiyā bhavissatī ’’ ti .
Kiccanipphattiyeva hi tassa kicce samuppanne atthoti veditabbo .