Sikkhāpadapāṭhamātikā
Evaṃ
V0.14 saraṇagamanehi sāsanotāraṃ dassetvā sāsanaṃ otiṇṇena upāsakena vā pabbajitena vā yesu sikkhāpadesu paṭhamaṃ sikkhitabbaṃ , tāni dassetuṃ nikkhittassa sikkhāpadapāṭhassa idāni vaṇṇanatthaṃ ayaṃ mātikā –‘‘ Yena
P0.23 yattha yadā yasmā , vuttānetāni taṃ nayaṃ ;Vatvā katvā vavatthānaṃ , sādhāraṇavisesato .
‘‘ Pakatiyā ca yaṃ vajjaṃ , vajjaṃ paṇṇattiyā ca yaṃ ;
Vavatthapetvā taṃ katvā , padānaṃ byañjanatthato .
‘‘ Sādhāraṇānaṃ sabbesaṃ , sādhāraṇavibhāvanaṃ ;
Atha pañcasu pubbesu , visesatthappakāsato .
‘‘ Pāṇātipātapabhuti-hekatānānatādito ;
Ārammaṇādānabhedā , mahāsāvajjato tathā .
‘‘ Payogaṅgasamuṭṭhānā , vedanāmūlakammato ;
Viramato ca phalato , viññātabbo vinicchayo .
‘‘ Yojetabbaṃ
M0.14 tato yuttaṃ , pacchimesvapi pañcasu ;Āveṇikañca vattabbaṃ , ñeyyā hīnāditāpi cā ’’ ti .
Tattha etāni pāṇātipātāveramaṇītiādīni dasa sikkhāpadāni bhagavatā eva vuttāni , na
V0.15 sāvakādīhi .Tāni ca sāvatthiyaṃ vuttāni jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme āyasmantaṃ rāhulaṃ pabbājetvā kapilavatthuto sāvatthiṃ anuppattena sāmaṇerānaṃ sikkhāpadavavatthāpanatthaṃ .
Vuttaṃ hetaṃ –
‘‘ Atha kho bhagavā kapilavatthusmiṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena … pe … atha kho sāmaṇerānaṃ etadahosi –
‘ kati nu kho amhākaṃ sikkhāpadāni , kattha ca amhehi sikkhitabban ’’’ ti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , sāmaṇerānaṃ dasa sikkhāpadāni , tesu ca sāmaṇerehi sikkhituṃ
P0.24 , pāṇātipātāveramaṇī … pe … jātarūparajatapaṭiggahaṇā veramaṇī ’’ ti ( mahāva .105).Tānetāni ‘‘ samādāya sikkhati sikkhāpadesū ’’ ti ( dī . ni .1.193; ma . ni .2.24; vibha .508) suttānusārena saraṇagamanesu ca dassitapāṭhānusārena ‘‘ pāṇātipātā veramaṇisikkhāpadaṃ samādiyāmī ’’ ti evaṃ vācanāmaggaṃ āropitānīti veditabbāni .
Evaṃ tāva ‘‘ yena yattha yadā yasmā , vuttānetāni taṃ nayaṃ vatvā ’’ ti so nayo daṭṭhabbo .