Issues
Select Version
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā

3. Dvattiṃsākāravaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Dvattiṃsākāravaṇṇanā

Padasambandhavaṇṇanā

IdāniV0.28 yadidaṃ evaṃ dasahi sikkhāpadehi parisuddhapayogassa sīle patiṭṭhitassa kulaputtassa āsayaparisuddhatthaṃP0.38 cittabhāvanatthañca aññatra buddhuppādā appavattapubbaṃ sabbatitthiyānaṃ avisayabhūtaṃ tesu tesu suttantesu –
‘‘ Ekadhammo , bhikkhave , bhāvito bahulīkato mahato saṃvegāya saṃvattati .
Mahato atthāya saṃvattati .
Mahato yogakkhemāya saṃvattati .
Mahato satisampajaññāya saṃvattati .
Ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati .
Diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati .
Vijjāvimuttiphalasacchikiriyāya saṃvattati .
KatamoM0.28 ekadhammo ?
Kāyagatā sati .
Amataṃ te , bhikkhave , na paribhuñjanti , ye kāyagatāsatiṃ na paribhuñjanti .
Amataṃ te , bhikkhave , paribhuñjanti , ye kāyagatāsatiṃ paribhuñjanti .
Amataṃ tesaṃ , bhikkhave , aparibhuttaṃ paribhuttaṃ , parihīnaṃ aparihīnaṃ , viraddhaṃ āraddhaṃ , yesaṃ kāyagatā sati āraddhā ’’ ti .( A . ni .1.564-570)–
Evaṃ bhagavatā anekākārena pasaṃsitvā –
‘‘ Kathaṃ bhāvitā , bhikkhave , kāyagatāsati kathaṃ bahulīkatā mahabbalā hoti mahānisaṃsā ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu araññagato vā ’’ ti ( ma . ni .3.154)–
Ādinā nayena ānāpānapabbaṃ iriyāpathapabbaṃ catusampajaññapabbaṃ paṭikūlamanasikārapabbaṃ dhātumanasikārapabbaṃ nava sivathikapabbānīti imesaṃ cuddasannaṃ pabbānaṃ vasena kāyagatāsatikammaṭṭhānaṃ niddiṭṭhaṃ .
Tassa bhāvanāniddeso anuppatto .
Tattha yasmā iriyāpathapabbaṃ catusampajaññapabbaṃ dhātumanasikārapabbanti imāni tīṇi vipassanāvasena vuttāni .
Nava sivathikapabbāni vipassanāñāṇesuyeva ādīnavānupassanāvasena vuttāni .
Yāpi cettha uddhumātakādīsu samādhibhāvanāV0.29 iccheyya , sā visuddhimagge vitthārato asubhabhāvanāniddese pakāsitā eva .
Ānāpānapabbaṃ pana paṭikūlamanasikārapabbañceti imānettha dve samādhivasena vuttāni .
Tesu ānāpānapabbaṃ ānāpānassativasena visuṃ kammaṭṭhānaṃyeva .
Yaṃ panetaṃ –
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānappakārassa asucino paccavekkhati ‘ atthi imasmiṃ kāye kesā , lomā … pe … muttan ’’ ti ( ma . ni .3.154).
Evaṃ tattha tattha matthaluṅgaṃ aṭṭhimiñjena saṅgahetvā desitaṃ kāyagatāsatikoṭṭhāsabhāvanāpariyāyaṃ dvattiṃsākārakammaṭṭhānaṃ āraddhaṃ , tassāyaṃ atthavaṇṇanā –
Tattha atthīti saṃvijjanti .
Imasmin ti yvāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyanto pūro nānappakārassa asucinoti vuccati , tasmiṃM0.29 .
Kāyeti sarīre .
Sarīrañhi asucisañcayato , kucchitānaṃ vā kesādīnañceva cakkhurogādīnañca rogasatānaṃ āyabhūtato kāyoti vuccati .
Kesā … pe … muttan ti ete kesādayo dvattiṃsākārā , tattha ‘‘ atthi imasmiṃ kāye kesā atthi lomā ’’ ti evaṃ sambandho veditabboP0.39 .
Tena kiṃ kathitaṃ hoti ?
Imasmiṃ pādatalā paṭṭhāya upari , kesamatthakā paṭṭhāya heṭṭhā , tacato paṭṭhāya paritoti ettake byāmamatte kaḷevare sabbākārenāpi vicinanto na koci kiñci muttaṃ vā maṇiṃ vā veḷuriyaṃ vā agaruṃ vā candanaṃ vā kuṅkumaṃ vā kappūraṃ vā vāsacuṇṇādiṃ vā aṇumattampi sucibhāvaṃ passati , atha kho paramaduggandhajegucchaṃ assirikadassanaṃ nānappakāraṃ kesalomādibhedaṃ asucimeva passatīti .
Ayaṃ tāvettha padasambandhato vaṇṇanā .