Etādisānītigāthāvaṇṇanā
13. Evaṃ bhagavā asevanā ca bālānantiādīhi dasahi gāthāhi aṭṭhatiṃsa mahāmaṅgalāni kathetvā idāni etāneva attanā vuttamaṅgalāni thunanto ‘‘ etādisāni katvānā ’’ ti avasānagāthamabhāsi .
Tassāya matthavaṇṇanā – etādisānīti etāni īdisāni mayā vuttappakārāni bālānaṃ asevanādīni .
Katvānāti katvā .
Katvāna katvā karitvāti hi atthato anaññaṃ .
Sabbatthamaparājitāti
V0.125 sabbattha khandhakilesābhisaṅkhāradevaputtamārappabhedesuP0.155 catūsu paccatthikesu ekenāpi aparājitā hutvā , sayameva te cattāro māre parājetvāti vuttaṃ hoti .Makāro cettha padasandhikaramattoti viññātabbo .
Sabbattha sotthiṃ gacchantīti etādisāni maṅgalāni katvā catūhi mārehi aparājitā hutvā sabbattha idhalokaparalokesu ṭhānacaṅkamanādīsu ca sotthiṃ gacchanti , bālasevanādīhi ye uppajjeyyuṃ āsavā
M0.131 vighātapariḷāhā , tesaṃ abhāvā sotthiṃ gacchanti , anupaddutā anupasaṭṭhā khemino appaṭibhayā gacchantīti vuttaṃ hoti .Anunāsiko cettha gāthābandhasukhatthaṃ vuttoti veditabbo .
Taṃ tesaṃ maṅgalamuttaman ti iminā gāthāpadena bhagavā desanaṃ niṭṭhāpesi .
Kathaṃ ?
Evaṃ , devaputta , ye etādisāni karonti , te yasmā sabbattha sotthiṃ gacchanti , tasmā taṃ bālānaṃ asevanādiaṭṭhatiṃsavidhampi tesaṃ etādisakārakānaṃ maṅgalamuttamaṃ seṭṭhaṃ pavaranti gaṇhāhīti .
Evañca bhagavatā niṭṭhāpitāya desanāya pariyosāne koṭisatasahassadevatāyo arahattaṃ pāpuṇiṃsu , sotāpattisakadāgāmianāgāmiphalasampattānaṃ gaṇanā asaṅkhyeyyā ahosi .
Atha bhagavā dutiyadivase ānandattheraṃ āmantesi –
‘‘ imaṃ pana , ānanda , rattiṃ aññatarā devatā maṃ upasaṅkamitvā maṅgalapañhaṃ pucchi , athassāhaṃ aṭṭhatiṃsa maṅgalāni abhāsiṃ , uggaṇhāhi , ānanda , imaṃ maṅgalapariyāyaṃ , uggahetvā bhikkhū vācehī ’’ ti .
Thero uggahetvā bhikkhū vācesi .
Tayidaṃ ācariyaparamparāya ābhataṃ yāvajjatanā pavattati ,‘‘ evamidaṃ brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ
P0.156 yāva devamanussehi suppakāsitan ’’ ti veditabbaṃ .Idāni etesveva maṅgalesu ñāṇaparicayapāṭavatthaṃ ayamādito pabhuti yojanā – evamime idhalokaparalokalokuttarasukhakāmā sattā bālajanasevanaṃ pahāya , paṇḍite nissāya , pūjaneyye pūjetvā , patirūpadesavāsena pubbe ca katapuññatāya kusalappavattiyaṃ codiyamānā attānaṃ sammā paṇidhāya , bāhusaccasippavinayehi alaṅkatattabhāvā , vinayānurūpaṃ subhāsitaṃ bhāsamānā , yāva gihibhāvaṃ na vijahanti , tāva mātāpitūpaṭṭhānena porāṇaṃ iṇamūlaṃ visodhayamānā , puttadārasaṅgahena navaṃ iṇamūlaṃ payojayamānā , anākulakammantatāya dhanadhaññādisamiddhiṃ pāpuṇantā , dānena bhogasāraṃ dhammacariyāya jīvitasārañca gahetvā , ñātisaṅgahena sakajanahitaṃ anavajjakammantatāya
V0.126 parajanahitañca karontā , pāpaviratiyā parūpaghātaṃ majjapānasaṃyamena attūpaghātañca vivajjetvā , dhammesu appamādena kusalapakkhaṃ vaḍḍhetvā , vaḍḍhitakusalatāya gihibyañjanaṃ ohāya pabbajitabhāve ṭhitāpi buddhabuddhasāvakūpajjhāyācariyādīsu gāravena nivātena ca vattasampadaṃ ārādhetvā , santuṭṭhiyāM0.132 paccayagedhaṃ pahāya , kataññutāya sappurisabhūmiyaṃ ṭhatvā , dhammassavanena cittalīnataṃ pahāya , khantiyā sabbaparissaye abhibhavitvā , sovacassatāya sanāthaṃ attānaṃ katvā , samaṇadassanena paṭipattipayogaṃ passantā , dhammasākacchāya kaṅkhāṭṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ vinodetvā , indriyasaṃvaratapena sīlavisuddhiṃ samaṇadhammabrahmacariyena cittavisuddhiṃ tato parā ca catasso visuddhiyo sampādentāP0.157 , imāya paṭipadāya ariyasaccadassanapariyāyaṃ ñāṇadassanavisuddhiṃ patvā arahattaphalasaṅkhyaṃ nibbānaṃ sacchikaronti , yaṃ sacchikaritvā sinerupabbato viya vātavuṭṭhīhi aṭṭhahi lokadhammehi avikampamānacittā asokā virajā khemino honti .Ye ca khemino honti , te sabbattha ekenapi aparājitā honti , sabbattha sotthiṃ gacchanti .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Etādisāni katvāna , sabbatthamaparājitā ;
Sabbattha sotthiṃ gacchanti , taṃ tesaṃ maṅgalamuttaman ’’ ti .
Paramatthajotikāya khuddakapāṭha-aṭṭhakathāya
Maṅgalasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .