Catūhapāyehītigāthāvaṇṇanā
11. Evamassa kilesavaṭṭappahānaṃ dassetvā idāni tasmiṃ kilesavaṭṭe sati yena vipākavaṭṭena bhavitabbaṃ , tappahānā tassāpi pahānaṃ dīpento āha ‘‘ catūhapāyehi ca vippamutto ’’ ti .
Tattha cattāro apāyā nāma nirayatiracchānapettivisayaasurakāyā .
Tehi esa satta bhave ādiyantopi vippamuttoti attho .
Evamassa vipākavaṭṭappahānaṃ dassetvā idāni yamassa vipākavaṭṭassa mūlabhūtaṃ kammavaṭṭaṃ , tassāpi pahānaṃ dassento āha ‘‘ chaccābhiṭhānāni abhabba kātun ’’ ti .
Tattha abhiṭhānānīti oḷārikaṭṭhānāni , tāni esa cha abhabbo kātuṃ .
Tāni ca ‘‘ aṭṭhānametaṃ , bhikkhave , anavakāso , yaṃ diṭṭhisampanno puggalo mātaraṃ jīvitā voropeyyā ’’ tiādinā ( a . ni .1.271; ma . ni .3.128; vibha .809) nayena ekakanipāte vuttāni mātughātapitughātaarahantaghātalohituppādasaṅghabhedaaññasatthāruddesakammānīti veditabbāni .
Tāni hi kiñcāpi diṭṭhisampanno ariyasāvako kunthakipillikampi jīvitā na voropeti , apica
M0.159 kho pana puthujjanabhāvassa vigarahaṇatthaṃ vuttāni .Puthujjano hi adiṭṭhisampannattā evaṃmahāsāvajjāni abhiṭhānānipi karoti , dassanasampanno pana abhabbo tāni kātunti .
Abhabbaggahaṇañcettha bhavantarepi akaraṇadassanatthaṃ .
Bhavantarepi hi esa attano ariyasāvakabhāvaṃ ajānantopi dhammatāya eva etāni vā cha pakatipāṇātipātādīni
P0.190 vā pañca verāni aññasatthāruddesena saha cha ṭhānāni na karoti , yāni sandhāya ekacce ‘‘ cha chābhiṭhānānī ’’ tipi paṭhanti .Matamacchaggāhādayo cettha ariyasāvakagāmadārakānaṃ nidassanaṃ .
Evaṃ bhagavā satta bhave ādiyatopi ariyasāvakassa aññehi appahīnabhavādānehi puggalehi visiṭṭhaguṇavasena saṅgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati ‘‘ idampi saṅghe ’’ ti .
Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo .
Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti .