Issues
Select Version
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā

Dhammasaṅghasaraṇavibhāvanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Dhammasaṅghasaraṇavibhāvanā

Idāni yaṃ vuttaṃ ‘‘ dhammaṃ saraṇamiccādi , dvayepesa nayo mato ’’ ti ettha vuccate – yvāyaṃ ‘‘ buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmī ’’ ti ettha atthavaṇṇanānayo vutto ,‘‘ dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi , saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmī ’’ ti etasmimpi padadvaye esova veditabbo .
Tatrāpi hi dhammasaṅghānaṃ atthato byañjanato ca vibhāvanamattameva asadisaṃ , sesaṃ vuttasadisameva .
Yato yadevettha asadisaṃ , taṃ vuccate – maggaphalanibbānāni dhammoti eke .
Bhāvitamaggānaṃ sacchikatanibbānānañca apāyesu apatanabhāvena dhāraṇato paramassāsavidhānato ca maggavirāgā eva imasmiṃ atthe dhammoti amhākaṃ khanti , aggappasādasuttañceva sādhakaṃ .
Vuttañcettha ‘‘ yāvatā , bhikkhave , dhammā saṅkhatāV0.11 , ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṃ aggamakkhāyatī ’’ ti evamādiP0.20 ( a . ni .4.34; itivu .90).
Catubbidhaariyamaggasamaṅgīnaṃ catusāmaññaphalasamadhivāsitakhandhasantānānañca puggalānaṃ samūho diṭṭhisīlasaṅghātena saṃhatattā saṅgho .
Vuttañcetaṃ bhagavatā –
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , ānanda , ye vo mayā dhammā abhiññā desitā , seyyathidaṃ , cattāro satipaṭṭhānā , cattāro sammappadhānā , cattāro iddhipādā , pañcindriyāni , pañca balāni , satta bojjhaṅgā , ariyo aṭṭhaṅgiko maggo , passasi no tvaṃ , ānanda , imesu dhammesu dvepi bhikkhū nānāvāde ’’ ti ( ma . ni .3.43).
Ayañhi paramatthasaṅgho saraṇanti gamanīyo .
Sutte ca ‘‘ āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā ’’ tiM0.11 ( itivu .90; a . ni .4.34,181) vutto .
Etaṃ pana saraṇaṃ gatassa aññasmimpi bhikkhusaṅghe vā bhikkhunisaṅghe vā buddhappamukhe vā saṅghe sammutisaṅghe vā catuvaggādibhede ekapuggalepi vā bhagavantaṃ uddissa pabbajite vandanādikiriyāya saraṇagamanaṃ neva bhijjati na saṃkilissati , ayamettha viseso .
Vuttāvasesantu imassa dutiyassa ca saraṇagamanassa bhedābhedādividhānaṃ pubbe vuttanayeneva veditabbaṃ .
Ayaṃ tāva ‘‘ dhammaṃ saraṇamiccādi , dvayepesa nayo mato ’’ ti etassa vaṇṇanā .