Khayaṃ virāgantigāthāvaṇṇanā
4. Evaṃ
V0.143P0.180 buddhaguṇena saccaṃ vatvā idāni nibbānadhammaguṇena vattumāraddho ‘‘ khayaṃ virāgan ’’ ti .Tattha yasmā nibbānasacchikiriyāya rāgādayo khīṇā honti parikkhīṇā , yasmā vā taṃ tesaṃ anuppādanirodhakkhayamattaṃ , yasmā ca taṃ rāgādivippayuttaṃ sampayogato ca ārammaṇato ca , yasmā vā tamhi sacchikate rāgādayo accantaṃ virattā honti vigatā viddhastā , tasmā khayanti ca virāganti ca vuccati .
Yasmā panassa na uppādo paññāyati , na vayo , na ṭhitassa aññathattaṃ tasmā taṃ na jāyati na jīyati na mīyatīti katvā amatan ti vuccati .
Uttamatthena pana atappakaṭṭhena ca paṇītan ti .
Yadajjhagāti yaṃ ajjhagā vindi paṭilabhi , attano ñāṇabalena sacchākāsi .
Sakyamunīti
M0.151 sakyakulappasutattā sakyo , moneyyadhammasamannāgatattā muni , sakyo eva muni sakyamuni .Samāhitoti ariyamaggasamādhinā samāhitacitto .
Na tena dhammena samatthi kiñcīti tena khayādināmakena sakyamuninā adhigatena dhammena samaṃ kiñci dhammajātaṃ natthi .
Tasmā suttantarepi vuttaṃ –
‘‘ yāvatā , bhikkhave , dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā , virāgo tesaṃ aggamakkhāyatī ’’ tiādi ( a . ni .4.34; itivu .90).
Evaṃ bhagavā nibbānadhammassa aññehi dhammehi asamataṃ vatvā idāni tesaṃ sattānaṃ uppannaupaddavavūpasamatthaṃ khayavirāgāmatapaṇītatāguṇehi nibbānadhammaratanassa asadisabhāvaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati ‘‘ idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ , etena saccena suvatthi hotū ’’ ti .
Tassattho purimagāthāya vuttanayeneva veditabbo .
Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti .