Khuddakavavatthānaṃ
Tattha
M0.2 ‘‘ khuddakānaṃ karissāmi , kesañci atthavaṇṇanan ’’ ti vuttattā khuddakāni tāva vavatthapetvā pacchā atthavaṇṇanaṃ karissāmi .Khuddakāni nāma khuddakanikāyassa ekadeso , khuddakanikāyo nāma pañcannaṃ nikāyānaṃ ekadeso .
Pañca nikāyā nāma –
Dīghamajjhimasaṃyutta , aṅguttarikakhuddakā ;
Nikāyā pañca gambhīrā , dhammato atthato cime .
Tattha
P0.12 brahmajālasuttādīni catuttiṃsa suttāni dīghanikāyo .Mūlapariyāyasuttādīni diyaḍḍhasataṃ dve ca suttāni majjhimanikāyo .
Oghataraṇasuttādīni satta suttasahassāni satta ca suttasatāni dvāsaṭṭhi ca suttāni saṃyuttanikāyo .
Cittapariyādānasuttādīni nava suttasahassāni pañca ca suttasatāni sattapaññāsañca suttāni aṅguttaranikāyo .
Khuddakapāṭho , dhammapadaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , suttanipāto , vimānavatthu , petavatthu , theragāthā , therīgāthā , jātakaṃ , niddeso , paṭisambhidā
V0.3 , apadānaṃ , buddhavaṃso , cariyāpiṭakaṃ , vinayābhidhammapiṭakāni , ṭhapetvā vā cattāro nikāye avasesaṃ buddhavacanaṃ khuddakanikāyo .Kasmā panesa khuddakanikāyoti vuccati ?
Bahūnaṃ khuddakānaṃ dhammakkhandhānaṃ samūhato nivāsato ca .
Samūhanivāsā hi ‘‘ nikāyo ’’ ti vuccanti .
‘‘ Nāhaṃ , bhikkhave , aññaṃ ekanikāyampi samanupassāmi evaṃ cittaṃ , yathayidaṃ , bhikkhave , tiracchānagatā pāṇā ( saṃ . ni .3.100).
Poṇikanikāyo , cikkhallikanikāyo ’’ ti evamādīni cettha sādhakāni sāsanato lokato ca .
Ayamassa khuddakanikāyassa ekadeso .
Imāni suttantapiṭakapariyāpannāni atthato vivarituṃ vibhajituṃ uttānīkātuñca adhippetāni khuddakāni , tesampi khuddakānaṃ saraṇasikkhāpadadvattiṃsākārakumārapañhamaṅgalasutta- ratanasuttatirokuṭṭanidhikaṇḍamettasuttānaṃ vasena navappabhedo khuddakapāṭho ādi ācariyaparamparāya vācanāmaggaṃ āropitavasena na bhagavatā vuttavasena .
Bhagavatā hi vuttavasena –
‘‘ Anekajātisaṃsāraṃ , sandhāvissaṃ anibbisaṃ ;
Gahakāraṃ gavesanto , dukkhā jāti punappunaṃ .
‘‘ Gahakāraka
M0.3P0.13 diṭṭhosi , puna gehaṃ na kāhasi ;Sabbā te phāsukā bhaggā , gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ ;
Visaṅkhāragataṃ cittaṃ , taṇhānaṃ khayamajjhagā ’’ ti .( dha . pa .153-154)–
Idaṃ gāthādvayaṃ sabbassāpi buddhavacanassa ādi .
Tañca manasāva vuttavasena , na vacībhedaṃ katvā vuttavasena .
Vacībhedaṃ pana katvā vuttavasena –
‘‘ Yadā have pātubhavanti dhammā ,
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa ;
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā ,
Yato pajānāti sahetudhamman ’’ ti .( udā .1; mahāva .1)–
Ayaṃ gāthā ādi .
Tasmā yvāyaṃ navappabhedo khuddakapāṭho imesaṃ khuddakānaṃ ādi , tassa ādito pabhuti atthasaṃvaṇṇanaṃ ārabhissāmi .