Issues
Select Version
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā
Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā

Pakiṇṇakanayo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Pakiṇṇakanayo

Idāni imasmiṃyeva dvattiṃsākāre vaṇṇanāparicayapāṭavatthaṃ ayaṃ pakiṇṇakanayo veditabbo –
‘‘ Nimittato lakkhaṇato , dhātuto suññatopi ca ;
Khandhādito ca viññeyyo , dvattiṃsākāranicchayo ’’ ti .
TatthaV0.57 nimittatoti evaṃ vuttappakāre imasmiṃ dvattiṃsākāre saṭṭhisataṃ nimittāni honti , yesaṃ vasena yogāvacaro dvattiṃsākāraṃ koṭṭhāsato pariggaṇhāti .
Seyyathidaṃ – kesassa vaṇṇanimittaṃ , saṇṭhānanimittaṃ , disānimittaṃ , okāsanimittaṃ , paricchedanimittanti pañca nimittāni honti .
Evaṃ lomādīsu .
Lakkhaṇatoti dvattiṃsākāre aṭṭhavīsatisataṃ lakkhaṇāni honti , yesaṃ vasena yogāvacaro dvattiṃsākāraṃ lakkhaṇato manasi karotiM0.61 .
Seyyathidaṃ – kesassa thaddhalakkhaṇaṃ , ābandhanalakkhaṇaṃ , uṇhattalakkhaṇaṃ , samudīraṇalakkhaṇanti cattāri lakkhaṇāni honti .
Evaṃ lomādīsu .
Dhātutoti dvattiṃsākāre ‘‘ chadhāturo , bhikkhave , ayaṃ purisapuggalo ’’ ti ( ma . ni .3.343-344) ettha vuttāsu dhātūsu aṭṭhavīsatisataṃ dhātuyo honti , yāsaṃ vasena yogāvacaro dvattiṃsākāraṃ dhātuto pariggaṇhāti .
Seyyathidaṃ – yā kese thaddhatā , sā pathavīdhātu ;
yā ābandhanatā , sā āpodhātu ;
yā paripācanatā , sā tejodhātu ;
yā vitthambhanatā , sā vāyodhātūti catasso dhātuyo honti .
Evaṃ lomādīsu .
Suññatoti dvattiṃsākāre aṭṭhavīsatisataṃ suññatā honti , yāsaṃ vasena yogāvacaro dvattiṃsākāraṃ suññato vipassati .
Seyyathidaṃ – kese tāva pathavīdhātuP0.75 āpodhātvādīhi suññā , tathā āpodhātvādayo pathavīdhātvādīhīti catasso suññatā honti .
Evaṃ lomādīsu .
Khandhāditoti dvattiṃsākāre kesādīsu khandhādivasena saṅgayhamānesu ‘‘ kesā kati khandhā honti , kati āyatanāni , kati dhātuyo , kati saccāni , kati satipaṭṭhānānī ’’ ti evamādinā nayena vinicchayo veditabbo .
Evañcassa vijānato tiṇakaṭṭhasamūho viya kāyo khāyati .
Yathāha –
‘‘ Natthi satto naro poso , puggalo nūpalabbhati ;
Suññabhūto ayaṃ kāyo , tiṇakaṭṭhasamūpamo ’’ ti .
Athassa yā sā –
‘‘ Suññāgāraṃ paviṭṭhassa , santacittassa tādino ;
Amānusī rati hoti , sammā dhammaṃ vipassato ’’ ti .
–
EvaṃV0.58 amānusī rati vuttā , sā adūratarā hoti .
Tato yaṃ taṃ –
‘‘ Yato yato sammasati , khandhānaṃ udayabbayaṃ ;
Labhatī pītipāmojjaṃ , amataṃ taṃ vijānatan ’’ ti .( dha . pa .373-374)–
EvaṃM0.62 vipassanāmayaṃ pītipāmojjāmataṃ vuttaṃ .
Taṃ anubhavanto na cireneva ariyajanasevitaṃ ajarāmaraṃ nibbānāmataṃ sacchikarotīti .
Paramatthajotikāya khuddakapāṭha-aṭṭhakathāya
Dvattiṃsākāravaṇṇanā niṭṭhitā .