10. Pupphavaggo
1. Nadīsuttaṃ
93. Sāvatthinidānaṃ
T3.168 .‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , nadī pabbateyyā ohārinī dūraṅgamā sīghasotā .
Tassā ubhosu tīresu [ ubhato tīre ( sī .), ubhato tīresu ( syā . kaṃ .)] kāsā cepi jātā assu , te naṃ ajjholambeyyuṃ ;
kusā cepi jātā assu , te naṃ ajjholambeyyuṃ ;
pabbajā [ babbajā ( sī . pī .)] cepi jātā assu , te naṃ ajjholambeyyuṃ ;
bīraṇā cepi jātā assu , te naṃ ajjholambeyyuṃ ;
rukkhā cepi jātā assu , te naṃ ajjholambeyyuṃ .
Tassā puriso sotena vuyhamāno kāse cepi gaṇheyya , te palujjeyyuṃ .
So tatonidānaṃ anayabyasanaṃ āpajjeyya .
Kuse cepi gaṇheyya , pabbaje cepi gaṇheyya , bīraṇe cepi gaṇheyya , rukkhe cepi gaṇheyya , te palujjeyyuṃ
P3.138 .So tatonidānaṃ anayabyasanaṃ āpajjeyya .
Evameva kho , bhikkhave , assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto , sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati , rūpavantaṃ vā attānaṃ ;
attani vā rūpaṃ , rūpasmiṃ vā attānaṃ .
Tassa taṃ rūpaṃ palujjati .
So tatonidānaṃ anayabyasanaṃ āpajjati .
Vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassati , viññāṇavantaṃ vā attānaṃ
M2.113 ;attani vā viññāṇaṃ
T3.169 , viññāṇasmiṃ vā attānaṃ .Tassa taṃ viññāṇaṃ palujjati .
So tatonidānaṃ anayabyasanaṃ āpajjati .
Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ bhante ’’.
‘‘ Tasmātiha … pe … evaṃ passaṃ … pe …
V2.125 nāparaṃ itthattāyāti pajānātī ’’ ti .Paṭhamaṃ .
2. Pupphasuttaṃ
94. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Nāhaṃ , bhikkhave , lokena vivadāmi , lokova mayā vivadati .
Na , bhikkhave , dhammavādī kenaci lokasmiṃ vivadati .
Yaṃ , bhikkhave , natthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ , ahampi taṃ ‘ natthī ’ ti vadāmi .
Yaṃ , bhikkhave , atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ , ahampi taṃ ‘ atthī ’ ti vadāmi ’’.
‘‘ Kiñca , bhikkhave , natthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ , yamahaṃ ‘ natthī ’ ti vadāmi ?
Rūpaṃ
P3.139 , bhikkhave , niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ natthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ ;ahampi taṃ ‘ natthī ’ ti vadāmi .
Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ natthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ ;
ahampi taṃ ‘ natthī ’ ti vadāmi .
Idaṃ kho , bhikkhave , natthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ ;
ahampi taṃ ‘ natthī ’ ti vadāmi ’’.
‘‘ Kiñca , bhikkhave , atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ , yamahaṃ ‘ atthī ’ ti vadāmi ?
Rūpaṃ , bhikkhave , aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ ;
ahampi taṃ ‘ atthī ’ ti vadāmi .
Vedanā aniccā … pe … viññāṇaṃ aniccaṃ
T3.170 dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ ;ahampi taṃ ‘ atthī ’ ti vadāmi .
Idaṃ kho , bhikkhave , atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ ;
ahampi taṃ ‘ atthī ’ ti vadāmi ’’.
‘‘ Atthi , bhikkhave , loke lokadhammo , taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti ;
abhisambujjhitvā abhisametvā taṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti .
‘‘ Kiñca
V2.126 , bhikkhave , loke lokadhammo , taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti , abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti ?Rūpaṃ , bhikkhave , loke lokadhammo taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti .
Abhisambujjhitvā
M2.114 abhisametvā ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti .‘‘ Yo , bhikkhave , tathāgatena evaṃ ācikkhiyamāne desiyamāne paññapiyamāne paṭṭhapiyamāne vivariyamāne
P3.140 vibhajiyamāne uttānīkariyamāne na jānāti na passati tamahaṃ , bhikkhave , bālaṃ puthujjanaṃ andhaṃ acakkhukaṃ ajānantaṃ apassantaṃ kinti karomi !Vedanā , bhikkhave , loke lokadhammo … pe … saññā , bhikkhave … saṅkhārā , bhikkhave … viññāṇaṃ , bhikkhave , loke lokadhammo taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti .
Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti .
‘‘ Yo , bhikkhave , tathāgatena evaṃ ācikkhiyamāne desiyamāne paññapiyamāne paṭṭhapiyamāne vivariyamāne vibhajiyamāne uttānīkariyamāne na
T3.171 jānāti na passati tamahaṃ , bhikkhave , bālaṃ puthujjanaṃ andhaṃ acakkhukaṃ ajānantaṃ apassantaṃ kinti karomi !‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , uppalaṃ vā padumaṃ vā puṇḍarīkaṃ vā udake jātaṃ udake saṃvaḍḍhaṃ udakā accuggamma ṭhāti [ tiṭṭhantaṃ ( ka .)] anupalittaṃ udakena ;
evameva kho , bhikkhave , tathāgato loke jāto loke saṃvaḍḍho lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenā ’’ ti .
Dutiyaṃ .
3. Pheṇapiṇḍūpamasuttaṃ
95. Ekaṃ samayaṃ bhagavā ayujjhāyaṃ [ ayojjhāyaṃ ( sī . pī .)] viharati gaṅgāya nadiyā tīre .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ayaṃ gaṅgā nadī mahantaṃ pheṇapiṇḍaṃ āvaheyya .
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato
V2.127 rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññeva khāyeyya .Kiñhi siyā , bhikkhave , pheṇapiṇḍe sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ … pe … yaṃ dūre santike vā taṃ bhikkhu
P3.141 passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati
M2.115 , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .Kiñhi siyā , bhikkhave , rūpe sāro ?
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , saradasamaye thullaphusitake deve vassante udake udakapubbuḷaṃ [ udakabubbuḷaṃ ( sī . pī .)] uppajjati ceva nirujjhati ca .
Tamenaṃ cakkhumā puriso
T3.172 passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññeva khāyeyya .
Kiñhi siyā , bhikkhave , udakapubbuḷe sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā … pe … yā dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .
Kiñhi siyā , bhikkhave , vedanāya sāro ?
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , gimhānaṃ pacchime māse ṭhite majjhanhike kāle marīcikā phandati .
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya … pe … kiñhi siyā , bhikkhave , marīcikāya sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yā kāci saññā … pe ….
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno tiṇhaṃ kuṭhāriṃ [ kudhāriṃ ( syā . kaṃ . ka .)] ādāya vanaṃ paviseyya .
So tattha passeyya mahantaṃ kadalikkhandhaṃ ujuṃ navaṃ akukkukajātaṃ [ akukkajātaṃ ( ka . sī . pī .), akusajātaṃ ( ka . sī .), akukkujakajātaṃ ( ka .)].
Tamenaṃ mūle chindeyya ;
mūle chetvā agge chindeyya , agge chetvā pattavaṭṭiṃ vinibbhujeyya .
So tassa pattavaṭṭiṃ vinibbhujanto pheggumpi
T3.173 nādhigaccheyya , kuto sāraṃ !Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato
P3.142 rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññevaV2.128 khāyeyya .Kiñhi siyā , bhikkhave , kadalikkhandhe sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā … pe … ye
M2.116 dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .
Kiñhi siyā , bhikkhave , saṅkhāresu sāro ?
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , māyākāro vā māyākārantevāsī vā catumahāpathe [ cātummahāpathe ( sī . syā . kaṃ . pī .)] māyaṃ vidaṃseyya .
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññeva khāyeyya .
Kiñhi siyā , bhikkhave , māyāya sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ … pe … yaṃ dūre santike vā , taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .
Kiñhi siyā , bhikkhave , viññāṇe sāro ?
‘‘ Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati , vedanāyapi … saññāyapi … saṅkhāresupi
T3.174 … viññāṇasmimpi nibbindati .Nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānāti ’’.
Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Pheṇapiṇḍūpamaṃ rūpaṃ , vedanā bubbuḷūpamā [ bubbulūpamā ( sī .), pubbuḷopamā ( ka .)];
Marīcikūpamā saññā , saṅkhārā kadalūpamā ;
Māyūpamañca viññāṇaṃ , desitādiccabandhunā .
‘‘ Yathā yathā nijjhāyati , yoniso upaparikkhati ;
Rittakaṃ tucchakaṃ hoti , yo naṃ passati yoniso .
‘‘ Imañca
V2.129P3.143 kāyaṃ ārabbha , bhūripaññena desitaṃ ;Pahānaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ , rūpaṃ passatha [ passetha ( sī .)] chaḍḍitaṃ .
‘‘ Āyu
M2.117 usmā ca viññāṇaṃ , yadā kāyaṃ jahantimaṃ ;Apaviddho [ apaviṭṭho ( syā . kaṃ .)] tadā seti , parabhattaṃ acetanaṃ .
‘‘ Etādisāyaṃ santāno , māyāyaṃ bālalāpinī ;
Vadhako esa akkhāto , sāro ettha na vijjati .
‘‘ Evaṃ khandhe avekkheyya , bhikkhu āraddhavīriyo ;
Divā vā yadi vā rattiṃ , sampajāno paṭissato .
‘‘ Jaheyya sabbasaṃyogaṃ , kareyya saraṇattano ;
Careyyādittasīsova , patthayaṃ accutaṃ padan ’’ ti .
tatiyaṃ ;
4. Gomayapiṇḍasuttaṃ
96. Sāvatthinidānaṃ
T3.175 .Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ atthi nu kho , bhante , kiñci rūpaṃ yaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati ?
Atthi nu kho , bhante , kāci vedanā yā vedanā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃ tatheva ṭhassati ?
Atthi nu kho , bhante , kāci saññā yā saññā … pe … atthi nu kho , bhante , keci saṅkhārā ye saṅkhārā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃ tatheva ṭhassanti ?
Atthi nu kho , bhante , kiñci viññāṇaṃ , yaṃ viññāṇaṃ niccaṃ
P3.144 dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī ’’ ti ?‘‘ Natthi kho , bhikkhu , kiñci rūpaṃ , yaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati .
Natthi kho , bhikkhu , kāci vedanā … kāci saññā … keci saṅkhārā … kiñci viññāṇaṃ
V2.130 , yaṃ viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī ’’ ti .Atha kho bhagavā parittaṃ gomayapiṇḍaṃ pāṇinā gahetvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ ettakopi kho , bhikkhu , attabhāvapaṭilābho natthi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva ṭhassati .
Ettako cepi , bhikkhu , attabhāvapaṭilābho abhavissa nicco dhuvo sassato
M2.118 avipariṇāmadhammo , nayidaṃ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya .Yasmā ca kho , bhikkhu , ettakopi attabhāvapaṭilābho
T3.176 natthi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo , tasmā brahmacariyavāso paññāyati sammā dukkhakkhayāya .‘‘ Bhūtapubbāhaṃ , bhikkhu , rājā ahosiṃ khattiyo muddhāvasitto .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītinagarasahassāni ahesuṃ kusāvatī rājadhānippamukhāni .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītipāsādasahassāni ahesuṃ dhammapāsādappamukhāni .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītikūṭāgārasahassāni ahesuṃ mahābyūhakūṭāgārappamukhāni [ mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni ( dī . ni .2.263)].
Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītipallaṅkasahassāni ahesuṃ dantamayāni sāramayāni sovaṇṇamayāni goṇakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni
P3.145 [ kādalimigapavarapaccattharaṇāni ( sī .)] sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni .Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītināgasahassāni ahesuṃ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītiassasahassāni ahesuṃ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni
T3.177 valāhakaassarājappamukhāni .Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītirathasahassāni ahesuṃ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu , rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītimaṇisahassāni ahesuṃ maṇiratanappamukhāni .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu … pe … caturāsītiitthisahassāni ahesuṃ subhaddādevippamukhāni .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu … pe … caturāsītikhattiyasahassāni ahesuṃ anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni .
Tassa mayhaṃ , bhikkhu … pe … caturāsītidhenusahassāni ahesuṃ dukūlasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni .
Tassa
V2.131 mayhaṃ , bhikkhu … pe … caturāsītivatthakoṭisahassāni ahesuṃ khomasukhumāni koseyyasukhumāni kambalasukhumāniM2.119 kappāsikasukhumāni .Tassa mayhaṃ , bhikkhu … pe … caturāsītithālipākasahassāni ahesuṃ ;
sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyittha .
‘‘ Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā nagarasahassānaṃ ekaññeva taṃ nagaraṃ hoti yamahaṃ tena samayena ajjhāvasāmi – kusāvatī rājadhānī .
Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā pāsādasahassānaṃ
P3.146 ekoyeva so pāsādo hoti yamahaṃ tena samayena ajjhāvasāmi – dhammo pāsādo .Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā kūṭāgārasahassānaṃ ekaññeva taṃ kūṭāgāraṃ hoti yamahaṃ tena samayena ajjhāvasāmi – mahābyūhaṃ kūṭāgāraṃ .
Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā pallaṅkasahassānaṃ ekoyeva so pallaṅko hoti yamahaṃ tena samayena paribhuñjāmi – dantamayo vā sāramayo vā sovaṇṇamayo
T3.178 vā rūpiyamayo vā .Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā nāgasahassānaṃ ekoyeva so nāgo hoti yamahaṃ tena samayena abhiruhāmi – uposatho nāgarājā .
Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā assasahassānaṃ ekoyeva so asso hoti yamahaṃ tena samayena abhiruhāmi – valāhako assarājā .
Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā rathasahassānaṃ ekoyeva so ratho hoti yamahaṃ tena samayena abhiruhāmi – vejayanto ratho .
Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā itthisahassānaṃ ekāyeva sā itthī hoti yā maṃ tena samayena paccupaṭṭhāti – khattiyānī vā velāmikā vā .
Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā vatthakoṭisahassānaṃ ekaññeva taṃ vatthayugaṃ hoti yamahaṃ tena samayena paridahāmi – khomasukhumaṃ vā koseyyasukhumaṃ vā kambalasukhumaṃ vā kappāsikasukhumaṃ vā .
Tesaṃ kho pana , bhikkhu , caturāsītiyā thālipākasahassānaṃ ekoyeva so thālipāko hoti yato nāḷikodanaparamaṃ bhuñjāmi tadupiyañca sūpeyyaṃ [ sūpabyañjanaṃ ( syā . kaṃ .)].
Iti kho , bhikkhu , sabbe te saṅkhārā atītā niruddhā vipariṇatā .
Evaṃ aniccā kho , bhikkhu , saṅkhārā .
Evaṃ addhuvā kho , bhikkhu , saṅkhārā .
Evaṃ anassāsikā kho , bhikkhu , saṅkhārā .
Yāvañcidaṃ
P3.147 , bhikkhu , alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ , alaṃ virajjituṃ , alaṃ vimuccitun ’’ ti .Catutthaṃ .
5. Nakhasikhāsuttaṃ
97. Sāvatthinidānaṃ
V2.132M2.120 .Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu
T3.179 bhagavantaṃ etadavoca –‘‘ atthi nu kho , bhante , kiñci rūpaṃ yaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati ?
Atthi nu kho , bhante , kāci vedanā yā vedanā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃ tatheva ṭhassati ?
Atthi nu kho , bhante , kāci saññā … pe … keci saṅkhārā , ye saṅkhārā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃ tatheva ṭhassanti ?
Atthi nu kho , bhante , kiñci viññāṇaṃ , yaṃ viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī ’’ ti ?
‘‘ Natthi kho , bhikkhu , kiñci rūpaṃ , yaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati .
Natthi kho , bhikkhu , kāci vedanā … kāci saññā … keci saṅkhārā … pe … kiñci viññāṇaṃ , yaṃ viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī ’’ ti .
Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ ettakampi kho , bhikkhu , rūpaṃ natthi niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati .
Ettakaṃ cepi , bhikkhu , rūpaṃ abhavissa niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ , nayidaṃ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya .
Yasmā ca kho , bhikkhu , ettakampi rūpaṃ natthi niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ , tasmā brahmacariyavāso paññāyati sammā dukkhakkhayāya ’’.
‘‘ Ettakāpi
P3.148 kho , bhikkhu , vedanā natthi niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃT3.180 tatheva ṭhassati .Ettakā cepi , bhikkhu , vedanā abhavissa niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā , na yidaṃ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya .
Yasmā ca kho , bhikkhu , ettakāpi vedanā natthi niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā , tasmā brahmacariyavāso paññāyati sammā dukkhakkhayāya .
‘‘ Ettakāpi kho , bhikkhu , saññā natthi … pe … ettakāpi kho , bhikkhu , saṅkhārā natthi niccā
V2.133 dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃ tatheva ṭhassanti .Ettakā cepi , bhikkhu , saṅkhārā abhavissaṃsu niccā dhuvā sassatā
M2.121 avipariṇāmadhammā , na yidaṃ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya .Yasmā ca kho , bhikkhu , ettakāpi saṅkhārā natthi niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā , tasmā brahmacariyavāso paññāyati sammā dukkhakkhayāya .
‘‘ Ettakampi kho , bhikkhu , viññāṇaṃ natthi niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati .
Ettakampi kho , bhikkhu , viññāṇaṃ abhavissa niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ , na yidaṃ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya .
Yasmā ca kho , bhikkhu , ettakampi viññāṇaṃ natthi niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ , tasmā brahmacariyavāso paññāyati sammā dukkhakkhayāya .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , bhikkhu , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ
P3.149 bhante ’’… pe …‘‘ tasmātiha … pe … evaṃT3.181 passaṃ … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānātī ’’ ti .Pañcamaṃ .
6. Suddhikasuttaṃ
98. Sāvatthinidānaṃ .
Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ atthi nu kho , bhante , kiñci rūpaṃ , yaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati ?
Atthi nu kho , bhante , kāci vedanā … pe … kāci saññā … keci saṅkhārā … kiñci viññāṇaṃ , yaṃ viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī ’’ ti ?
‘‘ Natthi kho , bhikkhu , kiñci rūpaṃ yaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ
V2.134 avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassati .Natthi kho , bhikkhu , kāci vedanā … kāci saññā … keci saṅkhārā … kiñci viññāṇaṃ , yaṃ viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammaṃ sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Gaddulabaddhasuttaṃ
99. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ .
Hoti so , bhikkhave , samayo yaṃ mahāsamuddo ussussati visussati na
M2.122 bhavati ;na tvevāhaṃ , bhikkhave , avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmi .
Hoti so , bhikkhave , samayo yaṃ sineru pabbatarājā ḍayhati vinassati na bhavati ;
na tvevāhaṃ , bhikkhave , avijjānīvaraṇānaṃ
P3.150 sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃT3.182 dukkhassa antakiriyaṃ vadāmi .Hoti so , bhikkhave , samayo yaṃ mahāpathavī ḍayhati vinassati na bhavati ;
na tvevāhaṃ , bhikkhave , avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmi ’’.
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , sā gaddulabaddho [ gaddūlabandho ( syā . kaṃ .)] daḷhe khīle vā thambhe vā upanibaddho tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā anuparidhāvati anuparivattati ;
evameva kho , bhikkhave , assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī … pe … sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati … pe … vedanaṃ attato samanupassati … saññaṃ attato samanupassati … saṅkhāre attato samanupassati … viññāṇaṃ attato samanupassati , viññāṇavantaṃ vā attānaṃ ;
attani vā viññāṇaṃ , viññāṇasmiṃ vā attānaṃ .
So rūpaññeva anuparidhāvati anuparivattati , vedanaññeva … pe … saññaññeva … saṅkhāreyeva … viññāṇaññeva anuparidhāvati anuparivattati .
So rūpaṃ anuparidhāvaṃ anuparivattaṃ , vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ anuparidhāvaṃ anuparivattaṃ , na parimuccati rūpamhā , na parimuccati vedanāya , na parimuccati saññāya , na parimuccati saṅkhārehi , na parimuccati viññāṇamhā , na parimuccati jātiyā jarāmaraṇena sokehi
V2.135 paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi .‘ Na parimuccati dukkhasmā ’ ti vadāmi ’’.
‘‘ Sutavā ca kho , bhikkhave , ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī … pe … sappurisadhamme suvinīto , na rūpaṃ attato
T3.183 samanupassati … pe … na vedanaṃ … na saññaṃ … na saṅkhāre … na viññāṇaṃ attato samanupassati , na viññāṇavantaṃ vā attānaṃ ;na attani vā viññāṇaṃ , na viññāṇasmiṃ vā attānaṃ .
So rūpaṃ nānuparidhāvati nānuparivattati , vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ nānuparidhāvati nānuparivattati .
So rūpaṃ ananuparidhāvaṃ ananuparivattaṃ , vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ ananuparidhāvaṃ ananuparivattaṃ ;
parimuccati rūpamhā , parimuccati vedanāya , parimuccati saññāya , parimuccati saṅkhārehi , parimuccati viññāṇamhā , parimuccati jātiyā jarāmaraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi .
‘ Parimuccati dukkhasmā ’ ti vadāmī ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Dutiyagaddulabaddhasuttaṃ
100. Sāvatthinidānaṃ
M2.123P3.151 .‘‘ Anamataggoyaṃ , bhikkhave , saṃsāro .
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ .
Seyyathāpi , bhikkhave , sā gaddulabaddho daḷhe khīle vā thambhe vā upanibaddho .
So gacchati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upagacchati ;
tiṭṭhati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upatiṭṭhati ;
nisīdati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upanisīdati ;
nipajjati cepi tameva khīlaṃ vā thambhaṃ vā upanipajjati .
Evameva kho , bhikkhave , assutavā puthujjano rūpaṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti samanupassati .
Vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me
T3.184 attā ’ ti samanupassati .So gacchati cepi ime pañcupādānakkhandhe upagacchati ;
tiṭṭhati cepi ime pañcupādānakkhandhe upatiṭṭhati ;
nisīdati cepi ime pañcupādānakkhandhe upanisīdati ;
nipajjati cepi ime pañcupādānakkhandhe upanipajjati .
Tasmātiha , bhikkhave , abhikkhaṇaṃ sakaṃ cittaṃ paccavekkhitabbaṃ –
‘ dīgharattamidaṃ
V2.136 cittaṃ saṃkiliṭṭhaṃ rāgena dosena mohenā ’ ti .Cittasaṃkilesā , bhikkhave , sattā saṃkilissanti ;
cittavodānā sattā visujjhanti .
‘‘ Diṭṭhaṃ vo , bhikkhave , caraṇaṃ nāma cittan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Tampi kho , bhikkhave , caraṇaṃ nāma cittaṃ citteneva cittitaṃ .
Tenapi kho , bhikkhave , caraṇena cittena cittaññeva cittataraṃ .
Tasmātiha , bhikkhave , abhikkhaṇaṃ sakaṃ cittaṃ paccavekkhitabbaṃ –
‘ dīgharattamidaṃ cittaṃ saṃkiliṭṭhaṃ rāgena dosena mohenā ’ ti .
Cittasaṃkilesā , bhikkhave , sattā saṃkilissanti ;
cittavodānā sattā visujjhanti .
‘‘ Nāhaṃ
P3.152 , bhikkhave , aññaṃ ekanikāyampi samanupassāmi evaṃ cittaṃ .Yathayidaṃ , bhikkhave , tiracchānagatā pāṇā , tepi kho , bhikkhave , tiracchānagatā pāṇā citteneva cittitā , tehipi kho , bhikkhave , tiracchānagatehi pāṇehi cittaññeva cittataraṃ .
Tasmātiha , bhikkhave , abhikkhaṇaṃ sakaṃ cittaṃ paccavekkhitabbaṃ –
‘ dīgharattamidaṃ cittaṃ saṃkiliṭṭhaṃ rāgena dosena mohenā ’ ti .
Cittasaṃkilesā , bhikkhave , sattā saṃkilissanti ;
cittavodānā sattā visujjhanti .
‘‘ Seyyathāpi
T3.185M2.124 , bhikkhave , rajako vā cittakārako vā rajanāya vā lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya [ mañjeṭṭhāya ( sī . syā . kaṃ .), mañjeṭṭhiyā ( pī .)] vā suparimaṭṭhe phalake vā bhittiyā vā dussapaṭṭe vā itthirūpaṃ vā purisarūpaṃ vā abhinimmineyya sabbaṅgapaccaṅgiṃ ;evameva kho , bhikkhave , assutavā puthujjano rūpaññeva abhinibbattento abhinibbatteti , vedanaññeva … pe … saññaññeva … saṅkhāre yeva … viññāṇaññeva abhinibbattento abhinibbatteti .
Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ … pe …‘‘ tasmātiha , bhikkhave , evaṃ passaṃ … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānātī ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Vāsijaṭasuttaṃ
101. Sāvatthinidānaṃ
V2.137 .‘‘ Jānato ahaṃ , bhikkhave , passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi , no ajānato no apassato .
Kiñca , bhikkhave , jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti ?
‘ Iti rūpaṃ , iti rūpassa samudayo , iti rūpassa atthaṅgamo ;
iti vedanā … iti saññā … iti saṅkhārā … iti viññāṇaṃ , iti viññāṇassa samudayo , iti viññāṇassa
P3.153 atthaṅgamo ’ ti – evaṃ kho , bhikkhave , jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti ’’.‘‘ Bhāvanānuyogaṃ ananuyuttassa , bhikkhave , bhikkhuno viharato kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya –
‘ aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā ’ ti , atha khvassa neva anupādāya āsavehi cittaṃ
T3.186 vimuccati .Taṃ kissa hetu ?
‘ Abhāvitattā ’ tissa vacanīyaṃ .
Kissa abhāvitattā ?
Abhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ , abhāvitattā catunnaṃ sammappadhānānaṃ , abhāvitattā catunnaṃ iddhipādānaṃ , abhāvitattā pañcannaṃ indriyānaṃ , abhāvitattā pañcannaṃ balānaṃ , abhāvitattā sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ , abhāvitattā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā .
Tānassu kukkuṭiyā na sammā adhisayitāni , na sammā pariseditāni , na sammā paribhāvitāni .
Kiñcāpi tassā kukkuṭiyā evaṃ icchā uppajjeyya –
‘ aho , vata me
M2.125 kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyyun ’ ti , atha kho abhabbāva te kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjituṃ .Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi pana , bhikkhave , kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā ;
tāni kukkuṭiyā na sammā adhisayitāni , na sammā pariseditāni , na sammā paribhāvitāni .
Evameva kho , bhikkhave , bhāvanānuyogaṃ ananuyuttassa bhikkhuno viharato kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya –
‘ aho , vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā ’ ti , atha khvassa neva anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati .
Taṃ kissa hetu ?
‘ Abhāvitattā ’ tissa
V2.138 vacanīyaṃ .Kissa abhāvitattā ?
Abhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ … pe …
T3.187 aṭṭhaṅgikassa maggassa .‘‘ Bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa , bhikkhave , bhikkhuno viharato
P3.154 kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya –‘ aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā ’ ti , atha khvassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati .
Taṃ kissa hetu ?
‘ Bhāvitattā ’ tissa vacanīyaṃ .
Kissa bhāvitattā ?
Bhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ , bhāvitattā catunnaṃ sammappadhānānaṃ , bhāvitattā catunnaṃ iddhipādānaṃ , bhāvitattā pañcannaṃ indriyānaṃ , bhāvitattā pañcannaṃ balānaṃ , bhāvitattā sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ , bhāvitattā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā .
Tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni , sammā pariseditāni , sammā paribhāvitāni
T3.188 .Kiñcāpi tassā kukkuṭiyā na evaṃ icchā uppajjeyya –
‘ aho vata me kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyyun ’ ti , atha kho bhabbāva te kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjituṃ .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi pana , bhikkhave , kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā ;
tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni , sammā pariseditāni , sammā paribhāvitāni .
Evameva kho , bhikkhave , bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa bhikkhuno viharato kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya –
‘ aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā ’ ti , atha khvassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati .
Taṃ kissa hetu ?
‘ Bhāvitattā ’ tissa vacanīyaṃ .
Kissa
M2.126 bhāvitattā ?Bhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ … pe … bhāvitattā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , palagaṇḍassa vā palagaṇḍantevāsissa vā vāsijaṭe dissanteva aṅgulipadāni dissati aṅguṭṭhapadaṃ .
No ca khvassa evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ ettakaṃ vata me ajja vāsijaṭassa khīṇaṃ , ettakaṃ hiyyo , ettakaṃ pare ’ ti .
Atha khvassa khīṇe khīṇantveva ñāṇaṃ hoti .
Evameva kho , bhikkhave , bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa
P3.155 bhikkhuno viharato kiñcāpiV2.139 na evaṃ ñāṇaṃ hoti –‘ ettakaṃ vata me ajja āsavānaṃ khīṇaṃ , ettakaṃ hiyyo , ettakaṃ pare ’ ti , atha khvassa khīṇe khīṇantveva ñāṇaṃ hoti .
Seyyathāpi , bhikkhave , sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabaddhāya vassamāsāni udake pariyādāya hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni vettabandhanāni .
Tāni pāvusakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti
T3.189 pūtikāni bhavanti ;evameva kho , bhikkhave , bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa bhikkhuno viharato appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti pūtikāni bhavantī ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Aniccasaññāsuttaṃ
102. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Aniccasaññā , bhikkhave , bhāvitā bahulīkatā sabbaṃ kāmarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ rūparāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ bhavarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ avijjaṃ pariyādiyati , sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati ’’.
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , saradasamaye kassako mahānaṅgalena kasanto sabbāni mūlasantānakāni sampadālento kasati ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā bhāvitā bahulīkatā sabbaṃ kāmarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ rūparāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ bhavarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ avijjaṃ pariyādiyati , sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , pabbajalāyako pabbajaṃ lāyitvā agge gahetvā odhunāti niddhunāti nicchoṭeti ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā bhāvitā bahulīkatā sabbaṃ kāmarāgaṃ pariyādiyati … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi
M2.127 , bhikkhave , ambapiṇḍiyā vaṇṭacchinnāya yāniP3.156 tattha ambāni vaṇṭapaṭibandhāni sabbāni tāni tadanvayāni bhavanti ;evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā bhāvitā … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā
V2.140 kūṭasamosaraṇā , kūṭaṃ tāsaṃ aggamakkhāyatiT3.190 ;evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā bhāvitā … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ye keci mūlagandhā kāḷānusārigandho tesaṃ aggamakkhāyati ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ye keci sāragandhā , lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ye keci pupphagandhā , vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ye keci kuṭṭarājāno [ kuḍḍarājāno ( sī .)], sabbete rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti , rājā tesaṃ cakkavatti aggamakkhāyati ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā , sabbā tā candimappabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ , candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nataṃ abbhussakkamāno , sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocate ca ;
evameva kho , bhikkhave , aniccasaññā bhāvitā bahulīkatā sabbaṃ kāmarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ rūparāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ bhavarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ avijjaṃ pariyādiyati , sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati .
‘‘ Kathaṃ
T3.191 bhāvitā ca , bhikkhave , aniccasaññā kathaṃ bahulīkatāP3.157 sabbaṃ kāmarāgaṃ pariyādiyati … pe … sabbaṃ asmimānaṃ samūhanati ?‘ Iti rūpaṃ , iti rūpassa
M2.128 samudayo , itiV2.141 rūpassa atthaṅgamo ;iti vedanā … iti saññā … iti saṅkhārā … iti viññāṇaṃ , iti viññāṇassa samudayo , iti viññāṇassa atthaṅgamo ’ ti – evaṃ bhāvitā kho , bhikkhave , aniccasaññā evaṃ bahulīkatā sabbaṃ kāmarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ rūparāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ bhavarāgaṃ pariyādiyati , sabbaṃ avijjaṃ pariyādiyati , sabbaṃ asmimānaṃ samūhanatī ’’ ti .
Dasamaṃ .
Pupphavaggo dasamo .
Tassuddānaṃ –
Nadī pupphañca pheṇañca , gomayañca nakhāsikhaṃ ;
Suddhikaṃ dve ca gaddulā , vāsījaṭaṃ aniccatāti .
Majjhimapaṇṇāsako samatto .
Tassa majjhimapaṇṇāsakassa vagguddānaṃ –
Upayo arahanto ca , khajjanī therasavhayaṃ ;
Pupphavaggena paṇṇāsa , dutiyo tena vuccatīti .