Issues
Select Version
Khandhavaggo
Khandhavaggo

3. Bhāravaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Bhāravaggo

1. Bhārasuttaṃ

22. SāvatthiyaṃT3.32 … tatra khoV2.25 …‘‘ bhārañca vo , bhikkhave , desessāmi bhārahārañca bhārādānañca bhāranikkhepanañca .
Taṃ suṇātha .
Katamo ca , bhikkhave , bhāro ?
Pañcupādānakkhandhā tissa vacanīyaṃ .
Katame pañca ?
Rūpupādānakkhandho , vedanupādānakkhandho , saññupādānakkhandho , saṅkhārupādānakkhandho , viññāṇupādānakkhandho ;
ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhāro ’’.
‘‘ Katamo ca , bhikkhave , bhārahāroM2.22 ?
Puggalo tissa vacanīyaṃ .
Yvāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto ;
ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhārahāro .
‘‘ KatamañcaP3.26 , bhikkhave , bhārādānaṃ ?
Yāyaṃ taṇhā ponobhavikā [ ponobbhavikā ( syā . kaṃ . ka .)] nandīrāgasahagatā [ nandirāgasahagatā ( sabbattha )] tatratatrābhinandinī , seyyathidaṃ – kāmataṇhā , bhavataṇhā , vibhavataṇhā .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , bhārādānaṃ .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , bhāranikkhepanaṃ ?
Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , bhāranikkhepanan ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvāna [ vatvā ( sī .) evamīdisesu ṭhānesu ] sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Bhārā have pañcakkhandhā , bhārahāro ca puggalo ;
Bhārādānaṃ dukhaṃ loke , bhāranikkhepanaṃ sukhaṃ .
‘‘ NikkhipitvāT3.33 garuṃ bhāraṃ , aññaṃ bhāraṃ anādiya ;
Samūlaṃ taṇhamabbuyha [ taṇhamabbhuyha ( pī . ka .)], nicchāto parinibbuto ’’ ti .
paṭhamaṃ ;

2. Pariññasuttaṃ

23. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Pariññeyye ca , bhikkhave , dhamme desessāmi pariññañca .
Taṃ suṇātha .
Katame ca , bhikkhave , pariññeyyā dhammā ?
Rūpaṃ , bhikkhave , pariññeyyo dhammo , vedanā pariññeyyo dhammo , saññā pariññeyyo dhammo , saṅkhārā pariññeyyo dhammo , viññāṇaṃ pariññeyyo dhammoV2.26 .
Ime vuccanti , bhikkhave , pariññeyyā dhammā .
Katamā ca , bhikkhave , pariññā ?
Yo , bhikkhave , rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , pariññā ’’ ti .
Dutiyaṃ .

3. Abhijānasuttaṃ

24. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ RūpaṃP3.27 , bhikkhave , anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya ;
vedanaṃ anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya ;
saññaṃ anabhijānaṃ … saṅkhāre anabhijānaṃM2.23 aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya ;
viññāṇaṃ anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya .
Rūpañca kho , bhikkhave , abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāya ;
vedanaṃ abhijānaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ’’ ti .
Tatiyaṃ .

4. Chandarāgasuttaṃ

25. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Yo , bhikkhave , rūpasmiṃ chandarāgo taṃT3.34 pajahatha .
Evaṃ taṃ rūpaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ .
Yo vedanāya chandarāgo taṃ pajahatha .
Evaṃ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Yo saññāya chandarāgo taṃ pajahatha .
Evaṃ sā saññā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Yo saṅkhāresu chandarāgo taṃ pajahatha .
Evaṃ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Yo viññāṇasmiṃ chandarāgo taṃ pajahatha .
Evaṃ taṃ viññāṇaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhamman ’’ ti .
Catutthaṃ .

5. Assādasuttaṃ

26. SāvatthinidānaṃV2.27 .
‘‘ Pubbeva [ pubbe ( pī . ka .)] me , bhikkhave , sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva [ bodhisattassa ( pī . ka .)] sato etadahosi –
‘ ko nu kho rūpassa assādo , ko ādīnavo , kiṃ nissaraṇaṃ ?
Ko vedanāya assādo , ko ādīnavo , kiṃ nissaraṇaṃ ?
Ko saññāya assādo , ko ādīnavo , kiṃ nissaraṇaṃ ?
Ko saṅkhārānaṃ assādo , ko ādīnavo , kiṃ nissaraṇaṃ ?
Ko viññāṇassa assādo , ko ādīnavo , kiṃ nissaraṇan ’ ti ?
TassaP3.28 mayhaṃ , bhikkhave , etadahosi –
‘ yaṃ kho rūpaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ , ayaṃ rūpassa assādo .
Yaṃ rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , ayaṃ rūpassa ādīnavo .
Yo rūpasmiṃ chandarāgavinayoT3.35 chandarāgappahānaṃ , idaṃ rūpassa nissaraṇaṃ .
Yaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃM2.24 , ayaṃ vedanāya assādo [ yā ( ka .)].
Yaṃ vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā , ayaṃ vedanāya ādīnavo .
Yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ , idaṃ vedanāya nissaraṇaṃ .
Yaṃ saññaṃ paṭicca uppajjati … pe … yaṃ saṅkhāre paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ , ayaṃ saṅkhārānaṃ assādo .
Yaṃ [ ye ( sī . ka .)] saṅkhārā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā , ayaṃ saṅkhārānaṃ ādīnavo .
Yo saṅkhāresu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ , idaṃ saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ .
Yaṃ viññāṇaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ , ayaṃ viññāṇassa assādo .
Yaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , ayaṃ viññāṇassa ādīnavo .
Yo viññāṇasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ , idaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ ’’’.
‘‘ Yāvakīvañcāhaṃ , bhikkhave , imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ , neva tāvāhaṃ , bhikkhave , sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ [ abhisambuddho ( sī .)].
Yato ca khvāhaṃ , bhikkhave , imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ;
athāhaṃ , bhikkhave , sadevake loke samārakeT3.36 sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ .
Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi –
‘ akuppā me vimutti [ cetovimutti ( sī . pī . ka .)];
ayamantimā jāti ;
natthi dāni punabbhavo ’’’ ti .
Pañcamaṃ .

6. Dutiyaassādasuttaṃ

27. SāvatthinidānaṃV2.28P3.29 .
‘‘ Rūpassāhaṃ , bhikkhave , assādapariyesanaṃ acariṃ .
Yo rūpassa assādo tadajjhagamaṃ .
Yāvatā rūpassa assādo paññāya me so sudiṭṭho .
Rūpassāhaṃ , bhikkhave , ādīnavapariyesanaṃ acariṃ .
Yo rūpassa ādīnavo tadajjhagamaṃ .
Yāvatā rūpassa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho .
Rūpassāhaṃ , bhikkhave , nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ .
Yaṃ rūpassa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ .
Yāvatā rūpassa nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ .
Vedanāyāhaṃ , bhikkhave … saññāyāhaṃ , bhikkhave … saṅkhārānāhaṃM2.25 , bhikkhave … viññāṇassāhaṃ , bhikkhave , assādapariyesanaṃ acariṃ .
Yo viññāṇassa assādo tadajjhagamaṃ .
Yāvatā viññāṇassa assādo paññāya me so sudiṭṭho .
Viññāṇassāhaṃ , bhikkhave , ādīnavapariyesanaṃ acariṃ .
Yo viññāṇassa ādīnavo tadajjhagamaṃ .
Yāvatā viññāṇassa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho .
Viññāṇassāhaṃ , bhikkhave , nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ .
Yaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ .
Yāvatā viññāṇassa nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ .
Yāvakīvañcāhaṃ , bhikkhave , imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañcaT3.37 assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ … pe … abbhaññāsiṃ .
Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi –
‘ akuppā me vimutti [ cetovimutti ( sī . pī . ka .)];
ayamantimā jāti ;
natthi dāni punabbhavo ’’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .

7. Tatiyaassādasuttaṃ

28. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ No cedaṃ , bhikkhave , rūpassa assādo abhavissa nayidaṃP3.30 sattā rūpasmiṃ sārajjeyyuṃ .
Yasmā ca kho , bhikkhave , atthi rūpassa assādo , tasmā sattā rūpasmiṃ sārajjanti .
No cedaṃ , bhikkhave , rūpassa ādīnavo abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmiṃ nibbindeyyuṃ .
Yasmā ca kho , bhikkhave , atthi rūpassa ādīnavo , tasmā sattā rūpasmiṃV2.29 nibbindanti .
No cedaṃ , bhikkhave , rūpassa nissaraṇaṃ abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmā nissareyyuṃ .
Yasmā ca kho , bhikkhave , atthi rūpassa nissaraṇaṃ , tasmā sattā rūpasmā nissaranti .
No cedaṃ , bhikkhave , vedanāya … pe … no cedaṃ , bhikkhave , saññāya … no cedaṃ , bhikkhave , saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ abhavissaT3.38 , nayidaṃ sattā saṅkhārehi nissareyyuṃ .
Yasmā ca kho , bhikkhave , atthi saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ , tasmā sattā saṅkhārehi nissaranti .
No cedaṃ , bhikkhave , viññāṇassa assādo abhavissa , nayidaṃ sattā viññāṇasmiṃ sārajjeyyuṃ .
Yasmā ca kho , bhikkhave , atthi viññāṇassa assādo , tasmā sattā viññāṇasmiṃ sārajjanti .
No cedaṃ , bhikkhave , viññāṇassa ādīnavo abhavissa , nayidaṃ sattā viññāṇasmiṃ nibbindeyyuṃ .
Yasmā ca kho , bhikkhave , atthi viññāṇassa ādīnavo , tasmā sattā viññāṇasmiṃ nibbindanti .
No cedaṃ , bhikkhave , viññāṇassa nissaraṇaṃ abhavissa , nayidaṃ sattā viññāṇasmā nissareyyuṃM2.26 .
Yasmā ca kho , bhikkhave , atthi viññāṇassa nissaraṇaṃ , tasmā sattā viññāṇasmā nissaranti .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , sattā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññaṃsu [ nābbhaññiṃsu ( sī .)];
neva tāva , bhikkhave , sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakāP3.31 sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā vihariṃsu .
Yato ca kho , bhikkhave , sattā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu ;
atha , bhikkhave , sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāyaT3.39 nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharanti ’’.
Sattamaṃ .

8. Abhinandanasuttaṃ

29. SāvatthinidānaṃV2.30 .
‘‘ Yo , bhikkhave , rūpaṃ abhinandati , dukkhaṃ so abhinandati .
Yo dukkhaṃ abhinandati , aparimutto so dukkhasmāti vadāmi .
Yo vedanaṃ abhinandati … yo saññaṃ abhinandati … yo saṅkhāre abhinandati … yo viññāṇaṃ abhinandati , dukkhaṃ so abhinandati .
Yo dukkhaṃ abhinandati , aparimutto so dukkhasmāti vadāmi .
Yo ca kho , bhikkhave , rūpaṃ nābhinandati , dukkhaṃ so nābhinandati .
Yo dukkhaṃ nābhinandati , parimutto so dukkhasmāti vadāmi .
Yo vedanaṃ nābhinandati … yo saññaṃ nābhinandati … yo saṅkhāre nābhinandati … yo viññāṇaṃ nābhinandati , dukkhaṃ so nābhinandati .
Yo dukkhaṃ nābhinandati , parimutto so dukkhasmāti vadāmī ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .

9. Uppādasuttaṃ

30. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Yo , bhikkhave , rūpassa uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvoP3.32 , dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo .
Yo vedanāya … pe … yo saññāya … pe … yo saṅkhārānaṃ … pe … yo viññāṇassaM2.27 uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo , dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo .
Yo ca kho , bhikkhave , rūpassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo , dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo .
Yo vedanāyaT3.40 … pe … yo saññāya … yo saṅkhārānaṃ … yo viññāṇassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo , dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo ’’ ti .
Navamaṃ .

10. Aghamūlasuttaṃ

31. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Aghañca , bhikkhave , desessāmi aghamūlañca .
Taṃ suṇātha .
KatamañcaV2.31 bhikkhave aghaṃ ?
Rūpaṃ , bhikkhave , aghaṃ , vedanā aghaṃ , saññā aghaṃ , saṅkhārā aghaṃ , viññāṇaṃ aghaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , aghaṃ .
Katamañca , bhikkhave , aghamūlaṃ ?
Yāyaṃ taṇhā ponobhavikā nandīrāgasahagatā [ nandirāgasahagatā ( sabbattha )] tatratatrābhinandinī ;
seyyathidaṃ – kāmataṇhā , bhavataṇhā , vibhavataṇhā .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , aghamūlan ’’ ti .
Dasamaṃ .

11. Pabhaṅgusuttaṃ

32. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Pabhaṅguñca , bhikkhave , desessāmi appabhaṅguñca .
Taṃ suṇātha .
Kiñca , bhikkhave , pabhaṅgu , kiṃ appabhaṅgu ?
RūpaṃP3.33 , bhikkhave , pabhaṅgu .
Yo tassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo , idaṃ appabhaṅgu .
Vedanā pabhaṅgu .
Yo tassā nirodho vūpasamo atthaṅgamo , idaṃ appabhaṅgu .
Saññā pabhaṅgu … saṅkhārā pabhaṅgu .
Yo tesaṃ nirodho vūpasamo atthaṅgamo , idaṃ appabhaṅgu .
Viññāṇaṃ pabhaṅgu .
Yo tassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo , idaṃ appabhaṅgū ’’ ti .
Ekādasamaṃ .
Bhāravaggo tatiyo .
Tassuddānaṃ –
BhāraṃT3.41 pariññaṃ abhijānaṃ , chandarāgaṃ catutthakaṃ ;
Assādā ca tayo vuttā , abhinandanamaṭṭhamaṃ ;
Uppādaṃ aghamūlañca , ekādasamo pabhaṅgūti .