3. Hāliddikānisuttaṃ
3. Evaṃ
T3.12V2.9 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare [ kulaghare ( ka .)] papāte pabbate .Atha kho hāliddikāni [ hāliddakāni ( sī .), haliddikāni ( syā .)] gahapati yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca –
‘‘ vuttamidaṃ , bhante , bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe –
‘‘ Okaṃ pahāya aniketasārī ,
Gāme akubbaṃ [ akrubbaṃ ( ka .)] muni santhavāni [ sandhavāni ( ka .)];
Kāmehi ritto apurakkharāno [ apurekkharāno ( sī . suttanipātepi ) moggallāne 5-135 suttampi oloketabbaṃ ],
Kathaṃ na viggayha janena kayirā ’’ ti .
‘‘ Imassa nu kho , bhante , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo ’’ ti ?
‘‘ Rūpadhātu
M2.9 kho , gahapati , viññāṇassa oko .Rūpadhāturāgavinibandhañca [… vinibaddhañja ( pī . sī . aṭṭha .)] pana viññāṇaṃ ‘ okasārī ’ ti vuccati .
Vedanādhātu kho , gahapati , viññāṇassa oko .
Vedanādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘ okasārī ’ ti vuccati .
Saññādhātu
P3.10 kho , gahapati , viññāṇassa oko .Saññādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘ okasārī ’ ti vuccati .
Saṅkhāradhātu kho , gahapati , viññāṇassa oko .
Saṅkhāradhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘ okasārī ’ ti vuccati .
Evaṃ
T3.13 kho , gahapati , okasārī hoti .‘‘ Kathañca , gahapati , anokasārī hoti ?
Rūpadhātuyā kho , gahapati , yo chando yo rāgo yā nandī [ nandi ( sī . syā . kaṃ . pī .)] yā taṇhā ye upayupādānā [ upāyupādānā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [ anabhāvakatā ( sī . pī .), anabhāvaṃgatā ( syā . kaṃ .)] āyatiṃ anuppādadhammā .
Tasmā tathāgato ‘ anokasārī ’ ti vuccati .
Vedanādhātuyā kho , gahapati … saññādhātuyā kho , gahapati … saṅkhāradhātuyā kho , gahapati … viññāṇadhātuyā kho , gahapati , yo chando yo rāgo yā nandī yā
V2.10 taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .Tasmā tathāgato ‘ anokasārī ’ ti vuccati .
Evaṃ kho , gahapati , anokasārī hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , niketasārī hoti ?
Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho , gahapati ,‘ niketasārī ’ ti vuccati .
Saddanimitta … pe … gandhanimitta … rasanimitta … phoṭṭhabbanimitta … dhammanimittaniketavisāravinibandhā kho , gahapati ,‘ niketasārī ’ ti vuccati .
Evaṃ kho , gahapati , niketasārī hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , aniketasārī hoti ?
Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho , gahapati , tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Tasmā tathāgato ‘ aniketasārī ’ ti vuccati .
Saddanimitta … gandhanimitta … rasanimitta … phoṭṭhabbanimitta … dhammanimittaniketavisāravinibandhā kho , gahapati , tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā
P3.11 āyatiṃ anuppādadhammā .Tasmā
M2.10 tathāgato ‘ aniketasārī ’ tiT3.14 vuccati .Evaṃ kho , gahapati , aniketasārī hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , gāme santhavajāto [ sandhavajāto ( ka .)] hoti ?
Idha , gahapati , ekacco gihīhi [ gihi ( ka .)] saṃsaṭṭho viharati sahanandī sahasokī , sukhitesu sukhito , dukkhitesu dukkhito , uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṃ āpajjati .
Evaṃ kho , gahapati , gāme santhavajāto hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , gāme na santhavajāto hoti ?
Idha , gahapati , bhikkhu gihīhi [ gihi ( ka .)] asaṃsaṭṭho viharati na sahanandī na sahasokī na sukhitesu sukhito na dukkhitesu dukkhito , uppannesu kiccakaraṇīyesu na attanā tesu yogaṃ āpajjati .
Evaṃ kho , gahapati , gāme na santhavajāto hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , kāmehi aritto hoti ?
Idha , gahapati , ekacco kāmesu avigatarāgo
V2.11 hoti avigatachando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho .Evaṃ kho , gahapati , kāmehi aritto hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , kāmehi ritto hoti ?
Idha , gahapati , ekacco kāmesu vigatarāgo hoti vigatachando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho
T3.15 .Evaṃ kho , gahapati , kāmehi ritto hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , purakkharāno hoti ?
Idha , gahapati , ekaccassa evaṃ hoti –
‘ evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃvedano siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃsañño siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃsaṅkhāro siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhānan ’ ti .
Evaṃ kho , gahapati , purakkharāno hoti .
‘‘ Kathañca , gahapati , apurakkharāno hoti ?
Idha , gahapati , ekaccassa na evaṃ hoti –
‘ evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃvedano siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃsañño siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃsaṅkhāro siyaṃ anāgatamaddhānaṃ , evaṃviññāṇo
P3.12 siyaṃ anāgatamaddhānan ’ ti .Evaṃ kho , gahapati , apurakkharāno hoti .
‘‘ Kathañca
M2.11 , gahapati , kathaṃ viggayha janena kattā hoti ?Idha , gahapati , ekacco evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti –
‘ na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi ;
ahaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāmi .
Kiṃ tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānissasi ?
Micchāpaṭipanno tvamasi ;
ahamasmi sammāpaṭipanno .
Pure vacanīyaṃ pacchā avaca ;
pacchā vacanīyaṃ pure avaca .
Sahitaṃ me , asahitaṃ te .
Adhiciṇṇaṃ te viparāvattaṃ .
Āropito te vādo ;
cara vādappamokkhāya .
Niggahitosi ;
nibbeṭhehi vā sace pahosī ’ ti .
Evaṃ kho , gahapati , kathaṃ viggayha janena kattā hoti .
‘‘ Kathañca
T3.16 , gahapati , kathaṃ na viggayha janena kattā hoti ?Idha , gahapati , bhikkhu na evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti –
‘ na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi … pe … nibbeṭhehi vā sace pahosī ’ ti .
Evaṃ kho , gahapati , kathaṃ na viggayha janena kattā hoti .
‘‘ Iti
V2.12 kho , gahapati , yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe –‘‘ Okaṃ pahāya aniketasārī ,
Gāme akubbaṃ munisanthavāni ;
Kāmehi ritto apurakkharāno ,
Kathaṃ na viggayha janena kayirā ’’ ti .
‘‘ Imassa kho , gahapati , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo ’’ ti .
Tatiyaṃ .