7. Khajjanīyasuttaṃ

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Khajjanīyasuttaṃ

79. Sāvatthinidānaṃ .

‘‘ Ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussaramānā anussaranti sabbete pañcupādānakkhandhe anussaranti etesaṃ vā aññataraṃ .

Katame pañca ?

‘ Evaṃrūpo ahosiṃ atītamaddhānan ’ ti – iti vā hi , bhikkhave , anussaramāno rūpaṃyeva anussarati .

‘ Evaṃvedano ahosiṃ atītamaddhānan ’ ti – iti vā hi , bhikkhave , anussaramāno vedanaṃyeva anussarati .

‘ Evaṃsañño ahosiṃ atītamaddhānan ’ ti …‘ evaṃsaṅkhāro ahosiṃ atītamaddhānan ’ ti …‘ evaṃviññāṇo ahosiṃ atītamaddhānan ’ ti – iti vā hi , bhikkhave , anussaramāno viññāṇameva anussarati ’’.

‘‘ Kiñca , bhikkhave , rūpaṃ vadetha ?

Ruppatīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ rūpan ’ ti vuccati .

Kena ruppati ?

Sītenapi ruppati , uṇhenapi ruppati , jighacchāyapi ruppati , pipāsāyapiV2.81 ruppati , ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassenapi [… siriṃsapasamphassenapi ( sī . pī .)] ruppati .

Ruppatīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ rūpan ’ ti vuccati .

‘‘ Kiñca , bhikkhave , vedanaṃ vadetha ?

Vedayatīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ vedanā ’ ti vuccati .

Kiñca vedayati ?

Sukhampi vedayati , dukkhampi vedayati , adukkhamasukhampiP3.87 vedayati .

Vedayatīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ vedanā ’ ti vuccati .

‘‘ Kiñca , bhikkhave , saññaṃ vadetha ?

Sañjānātīti kho , bhikkhave , tasmāT3.106 ‘ saññā ’ ti vuccati .

Kiñca sañjānāti ?

Nīlampi sañjānāti , pītakampi sañjānāti , lohitakampi sañjānāti , odātampi sañjānāti .

Sañjānātīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ saññā ’ ti vuccati .

‘‘ KiñcaM2.72 , bhikkhave , saṅkhāre vadetha ?

Saṅkhatamabhisaṅkharontīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ saṅkhārā ’ ti vuccati .

Kiñca saṅkhatamabhisaṅkharonti ?

Rūpaṃ rūpattāya [ rūpatthāya ( ka .)] saṅkhatamabhisaṅkharonti , vedanaṃ vedanattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti , saññaṃ saññattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti , saṅkhāre saṅkhārattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti , viññāṇaṃ viññāṇattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti .

Saṅkhatamabhisaṅkharontīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ saṅkhārā ’ ti vuccati .

‘‘ Kiñca , bhikkhave , viññāṇaṃ vadetha ?

Vijānātīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ viññāṇan ’ ti vuccati .

Kiñca vijānāti ?

Ambilampi vijānāti , tittakampi vijānāti , kaṭukampi vijānāti , madhurampi vijānāti , khārikampi vijānāti , akhārikampi vijānāti , loṇikampi vijānāti , aloṇikampi vijānāti .

Vijānātīti kho , bhikkhave , tasmā ‘ viññāṇan ’ ti vuccati .

‘‘ Tatra , bhikkhave , sutavā ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –

‘ ahaṃ kho etarahi rūpena khajjāmi .

Atītampāhaṃ addhānaṃ evameva rūpena khajjiṃ , seyyathāpi etarahi paccuppannena rūpena khajjāmi .

Ahañceva kho pana anāgataṃ rūpaṃ abhinandeyyaṃ , anāgatampāhaṃ addhānaṃ evameva rūpena khajjeyyaṃ , seyyathāpi etarahi paccuppannena rūpena khajjāmī ’ ti .

So itiV2.82 paṭisaṅkhāya atītasmiṃ rūpasmiṃ anapekkho hotiT3.107 ;

anāgataṃ rūpaṃ nābhinandati ;

paccuppannassa rūpassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .

‘‘‘ Ahaṃ kho etarahi vedanāya khajjāmi .

Atītampāhaṃ addhānaṃ evameva vedanāya khajjiṃ , seyyathāpi etarahi paccuppannāyaP3.88 vedanāya khajjāmi .

Ahañceva kho pana anāgataṃ vedanaṃ abhinandeyyaṃ ;

anāgatampāhaṃ addhānaṃ evameva vedanāya khajjeyyaṃ , seyyathāpi etarahi paccuppannāya vedanāya khajjāmī ’ ti .

So iti paṭisaṅkhāya atītāya vedanāya anapekkho hoti ;

anāgataṃ vedanaṃ nābhinandati ;

paccuppannāya vedanāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .

‘‘‘ Ahaṃ kho etarahi saññāya khajjāmi … pe … ahaṃ kho etarahi saṅkhārehi khajjāmi .

Atītampāhaṃ addhānaṃ evameva saṅkhārehi khajjiṃ , seyyathāpi etarahi paccuppannehi saṅkhārehi khajjāmīti .

Ahañceva kho pana anāgate saṅkhāre abhinandeyyaṃM2.73 ;

anāgatampāhaṃ addhānaṃ evameva saṅkhārehi khajjeyyaṃ , seyyathāpi etarahi paccuppannehi saṅkhārehi khajjāmī ’ ti .

So iti paṭisaṅkhāya atītesu saṅkhāresu anapekkho hoti ;

anāgate saṅkhāre nābhinandati ;

paccuppannānaṃ saṅkhārānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .

‘‘‘ Ahaṃ kho etarahi viññāṇena khajjāmi .

Atītampi addhānaṃ evameva viññāṇena khajjiṃ , seyyathāpi etarahi paccuppannena viññāṇena khajjāmi .

Ahañceva kho pana anāgataṃ viññāṇaṃ abhinandeyyaṃ ;

anāgatampāhaṃ addhānaṃ evameva viññāṇena khajjeyyaṃ , seyyathāpiT3.108 etarahi paccuppannena viññāṇena khajjāmī ’ ti .

So iti paṭisaṅkhāya atītasmiṃ viññāṇasmiṃ anapekkho hoti ;

anāgataṃ viññāṇaṃ nābhinandati ;

paccuppannassa viññāṇassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .

‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?

‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.

‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?

‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.

‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ –

‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ VedanāV2.83 … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃP3.89 niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?

‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.

‘‘ Yaṃ panāniccaṃ , dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?

‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.

‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ –

‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Tasmātiha , bhikkhave , yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā , sabbaṃ rūpaṃ –

‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .

Yā kāci vedanā … yā kāci saññā … ye keci saṅkhārā … yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ … pe … yaṃ dūre santike vā , sabbaṃ viññāṇaṃ –

‘ netaṃ mama , nesohamasmi , naT3.109 meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ ’’.

‘‘ Ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako apacināti , no ācināti ;

pajahati [ no ( sī .)], na upādiyati ;

visineti [ no ( sī .)], na ussineti ;

vidhūpeti [ no ( sī .)], na sandhūpeti .

Kiñca apacināti , no ācināti ?

Rūpaṃ apacināti , no ācināti ;

vedanaṃM2.74 … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ apacināti , no ācināti .

Kiñca pajahati , na upādiyati ?

Rūpaṃ pajahati , na upādiyati ;

vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ pajahati , na upādiyati .

KiñcaP3.90 visineti , na ussineti ?

Rūpaṃ visineti , na ussineti ;

vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ visineti , na ussineti .

Kiñca vidhūpeti , na sandhūpeti ?

Rūpaṃ vidhūpeti , na sandhūpeti ;

vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ vidhūpeti , na sandhūpeti .

‘‘ Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati , vedanāyapi … saññāyapi … saṅkhāresupi … viññāṇasmimpi nibbindati .

Nibbindaṃ virajjati ;

virāgā vimuccati .

Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .

‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāti .

‘‘ AyaṃV2.84 vuccati , bhikkhave , bhikkhu nevācināti na apacināti , apacinitvā ṭhito neva pajahati na upādiyati , pajahitvā ṭhito neva visineti na ussineti , visinetvā ṭhito neva vidhūpeti na sandhūpeti .

Vidhūpetvā ṭhito kiñca nevācināti na apacināti ?

Apacinitvā ṭhito rūpaṃT3.110 nevācināti na apacināti ;

apacinitvā ṭhito vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ nevācināti na apacināti .

Apacinitvā ṭhito kiñca neva pajahati na upādiyati ?

Pajahitvā ṭhito rūpaṃ neva pajahati na upādiyati ;

pajahitvā ṭhito vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ neva pajahati na upādiyati .

Pajahitvā ṭhito kiñca neva visineti na ussineti ?

Visinetvā ṭhito rūpaṃ neva visineti na ussineti ;

visinetvā ṭhito vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ neva visineti na ussineti .

Visinetvā ṭhito kiñca neva vidhūpeti na sandhūpeti ?

Vidhūpetvā ṭhito rūpaṃ neva vidhūpeti na sandhūpeti ;

vidhūpetvā ṭhito vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ neva vidhūpeti na sandhūpeti .

Vidhūpetvā ṭhito evaṃvimuttacittaṃ kho , bhikkhave , bhikkhuṃ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti –

‘‘ NamoP3.91 te purisājañña , namo te purisuttama ;

Yassa te nābhijānāma , yampi nissāya jhāyasī ’’ ti .

sattamaṃ ;

Issues

Select Version

Khandhavaggo

Khandhavaggo