2. Bījasuttaṃ
54. Sāvatthinidānaṃ
T3.67 .‘‘ Pañcimāni , bhikkhave , bījajātāni .
Katamāni pañca ?
Mūlabījaṃ , khandhabījaṃ , aggabījaṃ , phalubījaṃ , bījabījaññeva pañcamaṃ .
Imāni cassu , bhikkhave
V2.50 , pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avātātapahatāni sārādāni [ sārādāyīni ( katthaci )] sukhasayitāni , pathavī [ paṭhavī ( sī . syā . kaṃ . pī .)] ca nāssa , āpo ca nāssa ;api numāni [ api nu imāni ( sī . pī .)], bhikkhave , pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyun ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Imāni cassu , bhikkhave , pañca bījajātāni akhaṇḍāni … pe … sukhasayitāni , pathavī ca assa , āpo ca assa ;
api numāni , bhikkhave , pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyun ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , pathavīdhātu , evaṃ catasso viññāṇaṭṭhitiyo daṭṭhabbā .
Seyyathāpi , bhikkhave , āpodhātu , evaṃ nandirāgo daṭṭhabbo .
Seyyathāpi , bhikkhave , pañca bījajātāni , evaṃ viññāṇaṃ sāhāraṃ daṭṭhabbaṃ ’’.
‘‘ Rūpupayaṃ
M2.45 , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyyaP3.55 , rūpārammaṇaṃ rūpappatiṭṭhaṃ nandūpasecanaṃ vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya .Vedanupayaṃ vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya … pe … saññupayaṃ vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya … pe … saṅkhārupayaṃ vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya , saṅkhārārammaṇaṃ saṅkhārappatiṭṭhaṃ nandūpasecanaṃ vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya .
‘‘ Yo , bhikkhave , evaṃ vadeyya –
‘ ahamaññatra rūpā aññatra vedanāya aññatra saññāya
T3.68 aññatra saṅkhārehi viññāṇassa āgatiṃ vā gatiṃ vā cutiṃ vā upapattiṃ vā vuddhiṃ vā virūḷhiṃ vā vepullaṃ vā paññāpessāmī ’ ti , netaṃ ṭhānaṃ vijjati .‘‘ Rūpadhātuyā ceva , bhikkhave , bhikkhuno rāgo pahīno hoti .
Rāgassa pahānā vocchijjatārammaṇaṃ patiṭṭhā viññāṇassa na hoti .
Vedanādhātuyā ce … saññādhātuyā ce … saṅkhāradhātuyā ce … viññāṇadhātuyā ce , bhikkhave , bhikkhuno rāgo pahīno hoti .
Rāgassa pahānā vocchijjatārammaṇaṃ patiṭṭhā viññāṇassa na hoti .
Tadappatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ anabhisaṅkhaccavimuttaṃ .
Vimuttattā ṭhitaṃ .
Ṭhitattā santusitaṃ .
Santusitattā na paritassati .
Aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānātī ’’ ti .
Dutiyaṃ .