Issues
Select Version
Khandhavaggo
Khandhavaggo

5. Sattaṭṭhānasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Sattaṭṭhānasuttaṃ

57. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Sattaṭṭhānakusalo , bhikkhave , bhikkhu tividhūpaparikkhī imasmiṃ dhammavinaye kevalī vusitavā uttamapurisoti vuccati .
Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sattaṭṭhānakusalo hoti ?
IdhaP3.62 , bhikkhave , bhikkhu rūpaṃ pajānāti , rūpasamudayaṃ pajānāti , rūpanirodhaṃ pajānāti , rūpanirodhagāminiṃM2.51 paṭipadaṃ pajānāti ;
rūpassa assādaṃ pajānāti , rūpassa ādīnavaṃ pajānāti , rūpassa nissaraṇaṃ pajānāti ;
vedanaṃ pajānātiV2.57 … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ pajānāti , viññāṇasamudayaṃ pajānāti , viññāṇanirodhaṃ pajānāti , viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti ;
viññāṇassa assādaṃ pajānāti , viññāṇassa ādīnavaṃ pajānāti , viññāṇassa nissaraṇaṃ pajānāti .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , rūpaṃ ?
Cattāro ca mahābhūtā , catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , rūpaṃ .
Āhārasamudayā rūpasamudayo ;
āhāranirodhā rūpanirodho .
Ayameva ariyoT3.77 aṭṭhaṅgiko maggo rūpanirodhagāminī paṭipadā , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ Yaṃ rūpaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ – ayaṃ rūpassa assādo .
Yaṃ rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ – ayaṃ rūpassa ādīnavo .
Yo rūpasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ – idaṃ rūpassa nissaraṇaṃ .
‘‘ Ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ rūpaṃ abhiññāya , evaṃ rūpasamudayaṃ abhiññāya , evaṃ rūpanirodhaṃ abhiññāya , evaṃ rūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya ;
evaṃ rūpassa assādaṃ abhiññāya , evaṃ rūpassa ādīnavaṃ abhiññāya , evaṃ rūpassa nissaraṇaṃ abhiññāya rūpassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā , te suppaṭipannā .
Ye suppaṭipannā , te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti .
‘‘ Ye ca kho keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ rūpaṃ abhiññāya , evaṃ rūpasamudayaṃ abhiññāya , evaṃ rūpanirodhaṃ abhiññāya , evaṃ rūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya ;
evaṃ rūpassa assādaṃ abhiññāya , evaṃ rūpassa ādīnavaṃ abhiññāya , evaṃ rūpassa nissaraṇaṃP3.63 abhiññāya rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā , te suvimuttā .
Ye suvimuttā , te kevalino .
Ye kevalino vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya .
‘‘ Katamā ca , bhikkhave , vedanā ?
Chayime , bhikkhave , vedanākāyā – cakkhusamphassajā vedanā … pe …V2.58 manosamphassajā vedanā .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , vedanā .
Phassasamudayā vedanāsamudayo ;
phassanirodhāT3.78 vedanānirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ YaṃM2.52 vedanaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ – ayaṃ vedanāya assādo .
Yā vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā – ayaṃ vedanāya ādīnavo .
Yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ – idaṃ vedanāya nissaraṇaṃ .
‘‘ Ye hi , keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ vedanaṃ abhiññāya , evaṃ vedanāsamudayaṃ abhiññāya , evaṃ vedanānirodhaṃ abhiññāya , evaṃ vedanānirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya ;
evaṃ vedanāya assādaṃ abhiññāya , evaṃ vedanāya ādīnavaṃ abhiññāya , evaṃ vedanāya nissaraṇaṃ abhiññāya vedanāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā , te suppaṭipannā .
Ye suppaṭipannā , te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti .
‘‘ Ye ca kho keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ vedanaṃ abhiññāya … pe … vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya .
‘‘ Katamā ca , bhikkhave , saññā ?
Chayime , bhikkhave , saññākāyā – rūpasaññā , saddasaññā , gandhasaññā , rasasaññā , phoṭṭhabbasaññā , dhammasaññā .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , saññā .
Phassasamudayā saññāsamudayo ;
phassanirodhā saññānirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saññānirodhagāminī paṭipadā , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi … pe … vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya .
‘‘ KatameT3.79 ca , bhikkhave , saṅkhārā ?
Chayime , bhikkhave , cetanākāyā – rūpasañcetanā , saddasañcetanā , gandhasañcetanā , rasasañcetanā , phoṭṭhabbasañcetanā , dhammasañcetanā .
Ime vuccanti bhikkhaveV2.59 , saṅkhārā .
Phassasamudayā saṅkhārasamudayo ;
phassanirodhā saṅkhāranirodhoP3.64 .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ Yaṃ saṅkhāre paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ – ayaṃ saṅkhārānaṃ assādo .
Ye saṅkhārā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā – ayaṃ saṅkhārānaṃ ādīnavo .
Yo saṅkhāresu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ – idaṃ saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ .
‘‘ Ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ saṅkhāre abhiññāya , evaṃ saṅkhārasamudayaṃ abhiññāya , evaṃ saṅkhāranirodhaṃ abhiññāya , evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya … pe … saṅkhārānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāyaM2.53 paṭipannā te suppaṭipannā .
Ye suppaṭipannā , te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti … pe … vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya .
‘‘ Katamañca , bhikkhave , viññāṇaṃ ?
Chayime , bhikkhave , viññāṇakāyā – cakkhuviññāṇaṃ , sotaviññāṇaṃ , ghānaviññāṇaṃ , jivhāviññāṇaṃ , kāyaviññāṇaṃ , manoviññāṇaṃ .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , viññāṇaṃ .
Nāmarūpasamudayā viññāṇasamudayo ;
nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho .
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viññāṇanirodhagāminī paṭipadā , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
‘‘ YaṃT3.80 viññāṇaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ – ayaṃ viññāṇassa assādo .
Yaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ – ayaṃ viññāṇassa ādīnavo .
Yo viññāṇasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ – idaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ .
‘‘ Ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ viññāṇaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇasamudayaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇanirodhaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya ;
evaṃ viññāṇassa assādaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇassa ādīnavaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ abhiññāya viññāṇassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā , te suppaṭipannā .
Ye suppaṭipannā , te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti .
‘‘ YeV2.60P3.65 ca kho keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ viññāṇaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇasamudayaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇanirodhaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya ;
evaṃ viññāṇassa assādaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇassa ādīnavaṃ abhiññāya , evaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ abhiññāya viññāṇassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā , te suvimuttā .
Ye suvimuttā , te kevalino .
Ye kevalino vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sattaṭṭhānakusalo hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu tividhūpaparikkhī hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu dhātuso upaparikkhati , āyatanaso upaparikkhati , paṭiccasamuppādaso upaparikkhatiT3.81M2.54 .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu tividhūpaparikkhī hoti .
Sattaṭṭhānakusalo , bhikkhave , bhikkhu tividhūpaparikkhī , imasmiṃ dhammavinaye kevalī vusitavā ‘ uttamapuriso ’ ti vuccatī ’’ ti .
Pañcamaṃ .