8. Channasuttaṃ
90. Ekaṃ
V2.120 samayaṃ sambahulā therā bhikkhū bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye .Atha kho āyasmā channo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito avāpuraṇaṃ [ apāpuraṇaṃ ( sī . syā . kaṃ .)] ādāya vihārena vihāraṃ upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca –
‘‘ ovadantu maṃ āyasmanto therā , anusāsantu maṃ āyasmanto therā , karontu me āyasmanto therā dhammiṃ kathaṃ , yathāhaṃ dhammaṃ passeyyan ’’ ti .
Evaṃ vutte , therā bhikkhū āyasmantaṃ channaṃ etadavocuṃ –
‘‘ rūpaṃ kho , āvuso channa , aniccaṃ ;
vedanā aniccā ;
saññā aniccā ;
saṅkhārā aniccā ;
viññāṇaṃ aniccaṃ .
Rūpaṃ anattā ;
vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ anattā .
Sabbe saṅkhārā aniccā ;
sabbe dhammā anattā ’’ ti .
Atha kho āyasmato channassa etadahosi –
‘‘ mayhampi kho etaṃ evaṃ [ mayhampi kho evaṃ ( syā . kaṃ .)] hoti –
‘ rūpaṃ aniccaṃ , vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ aniccaṃ ;
rūpaṃ anattā , vedanā
P3.133 … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ anattā .Sabbe saṅkhārā aniccā , sabbe dhammā anattā ’ ti .
Atha ca pana me sabbasaṅkhārasamathe sabbūpadhipaṭinissagge taṇhākkhaye virāge nirodhe nibbāne cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati .
Paritassanā upādānaṃ uppajjati ;
paccudāvattati mānasaṃ –
‘ atha ko carahi me attā ’ ti
T3.163 ?Na kho panevaṃ dhammaṃ passato hoti .
Ko nu kho me tathā dhammaṃ deseyya yathāhaṃ dhammaṃ passeyyan ’’ ti .
Atha kho āyasmato channassa etadahosi –
‘‘ ayaṃ kho āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito
M2.109 ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ , pahoti ca me āyasmā ānando tathā dhammaṃ desetuṃ yathāhaṃ dhammaṃ passeyyaṃ ;atthi ca me āyasmante ānande tāvatikā vissaṭṭhi [ vissatthi (?)].
Yaṃnūnāhaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyan ’’ ti .
Atha kho āyasmā channo senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena kosambī ghositārāmo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi … pe … ekamantaṃ nisinno kho āyasmā channo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ Ekamidāhaṃ
V2.121 , āvuso ānanda , samayaṃ bārāṇasiyaṃ viharāmi isipatane migadāye .Atha khvāhaṃ , āvuso , sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito avāpuraṇaṃ ādāya vihārena vihāraṃ upasaṅkamiṃ ;
upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavocaṃ –
‘ ovadantu maṃ āyasmanto therā , anusāsantu maṃ āyasmanto therā , karontu me āyasmanto therā dhammiṃ kathaṃ yathāhaṃ dhammaṃ passeyyan ’ ti .
Evaṃ vutte maṃ , āvuso , therā bhikkhū etadavocuṃ –
‘ rūpaṃ kho , āvuso channa , aniccaṃ ;
vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ aniccaṃ ;
rūpaṃ anattā … pe … viññāṇaṃ
T3.164 anattā .Sabbe saṅkhārā aniccā , sabbe dhammā anattā ’’’ ti .
‘‘ Tassa mayhaṃ , āvuso , etadahosi –
‘ mayhampi kho etaṃ
P3.134 evaṃ hoti – rūpaṃ aniccaṃ … pe … viññāṇaṃ aniccaṃ , rūpaṃ anattā , vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ anattā .Sabbe saṅkhārā aniccā , sabbe dhammā anattā ’ ti .
Atha ca pana me sabbasaṅkhārasamathe sabbūpadhipaṭinissagge taṇhākkhaye virāge nirodhe nibbāne cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati .
Paritassanā upādānaṃ uppajjati ;
paccudāvattati mānasaṃ –
‘ atha ko carahi me attā ’ ti ?
Na kho panevaṃ dhammaṃ passato hoti .
Ko nu kho me tathā dhammaṃ deseyya yathāhaṃ dhammaṃ passeyyanti !
‘‘ Tassa mayhaṃ , āvuso , etadahosi –
‘ ayaṃ kho āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositarāme satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ , pahoti ca me āyasmā ānando tathā dhammaṃ desetuṃ yathāhaṃ dhammaṃ passeyyaṃ .
Atthi ca me āyasmante ānande
M2.110 tāvatikā vissaṭṭhi .Yaṃnūnāhaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyan ’ ti .
Ovadatu maṃ , āyasmā ānando ;
anusāsatu maṃ , āyasmā ānando ;
karotu me , āyasmā ānando dhammiṃ kathaṃ yathāhaṃ dhammaṃ passeyyan ’’ ti .
‘‘ Ettakenapi mayaṃ āyasmato channassa attamanā api nāma taṃ [ attamanā abhiraddhā , taṃ ( sī . syā . kaṃ .)] āyasmā channo āvi akāsi khīlaṃ chindi [ pabhindi ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Odahāvuso , channa
T3.165 , sotaṃ ;bhabbosi [ bhabbo tvaṃ ( ka .)] dhammaṃ viññātun ’’ ti .
Atha kho āyasmato channassa tāvatakeneva [ tāvadeva ( sī .)] uḷāraṃ pītipāmojjaṃ uppajji –
‘‘ bhabbo kirasmi dhammaṃ viññātun ’’ ti .
‘‘ Sammukhā
V2.122 metaṃ , āvuso channa , bhagavato sutaṃ , sammukhā ca paṭiggahitaṃ kaccānagottaṃ bhikkhuṃ ovadantassa – dvayanissito khvāyaṃ , kaccāna , loko yebhuyyenaP3.135 atthitañceva natthitañca .Lokasamudayaṃ kho , kaccāna , yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke natthitā , sā na hoti .
Lokanirodhaṃ kho , kaccāna , yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke atthitā , sā na hoti .
Upayupādānābhinivesavinibandho khvāyaṃ , kaccāna , loko yebhuyyena taṃ cāyaṃ upayupādānaṃ cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayaṃ na upeti na upādiyati nādhiṭṭhāti ‘ attā me ’ ti .
Dukkhameva uppajjamānaṃ uppajjati , dukkhaṃ nirujjhamānaṃ nirujjhatīti na kaṅkhati na vicikicchati .
Aparappaccayā ñāṇamevassa ettha hoti .
Ettāvatā kho , kaccāna , sammādiṭṭhi hoti .
Sabbamatthīti kho , kaccāna , ayameko anto .
Sabbaṃ natthīti ayaṃ dutiyo anto .
Ete te , kaccāna , ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – avijjāpaccayā saṅkhārā ;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti .
‘‘ Evametaṃ , āvuso ānanda , hoti yesaṃ āyasmantānaṃ tādisā sabrahmacārayo
T3.166 anukampakā atthakāmā ovādakā anusāsakā .Idañca pana me āyasmato ānandassa dhammadesanaṃ sutvā dhammo abhisamito ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .