3. Pheṇapiṇḍūpamasuttaṃ
95. Ekaṃ samayaṃ bhagavā ayujjhāyaṃ [ ayojjhāyaṃ ( sī . pī .)] viharati gaṅgāya nadiyā tīre .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ayaṃ gaṅgā nadī mahantaṃ pheṇapiṇḍaṃ āvaheyya .
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato
V2.127 rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññeva khāyeyya .Kiñhi siyā , bhikkhave , pheṇapiṇḍe sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ … pe … yaṃ dūre santike vā taṃ bhikkhu
P3.141 passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati
M2.115 , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .Kiñhi siyā , bhikkhave , rūpe sāro ?
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , saradasamaye thullaphusitake deve vassante udake udakapubbuḷaṃ [ udakabubbuḷaṃ ( sī . pī .)] uppajjati ceva nirujjhati ca .
Tamenaṃ cakkhumā puriso
T3.172 passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññeva khāyeyya .
Kiñhi siyā , bhikkhave , udakapubbuḷe sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā … pe … yā dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .
Kiñhi siyā , bhikkhave , vedanāya sāro ?
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , gimhānaṃ pacchime māse ṭhite majjhanhike kāle marīcikā phandati .
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya … pe … kiñhi siyā , bhikkhave , marīcikāya sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yā kāci saññā … pe ….
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno tiṇhaṃ kuṭhāriṃ [ kudhāriṃ ( syā . kaṃ . ka .)] ādāya vanaṃ paviseyya .
So tattha passeyya mahantaṃ kadalikkhandhaṃ ujuṃ navaṃ akukkukajātaṃ [ akukkajātaṃ ( ka . sī . pī .), akusajātaṃ ( ka . sī .), akukkujakajātaṃ ( ka .)].
Tamenaṃ mūle chindeyya ;
mūle chetvā agge chindeyya , agge chetvā pattavaṭṭiṃ vinibbhujeyya .
So tassa pattavaṭṭiṃ vinibbhujanto pheggumpi
T3.173 nādhigaccheyya , kuto sāraṃ !Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato
P3.142 rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññevaV2.128 khāyeyya .Kiñhi siyā , bhikkhave , kadalikkhandhe sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā … pe … ye
M2.116 dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .
Kiñhi siyā , bhikkhave , saṅkhāresu sāro ?
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , māyākāro vā māyākārantevāsī vā catumahāpathe [ cātummahāpathe ( sī . syā . kaṃ . pī .)] māyaṃ vidaṃseyya .
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya , tucchakaññeva khāyeyya , asārakaññeva khāyeyya .
Kiñhi siyā , bhikkhave , māyāya sāro ?
Evameva kho , bhikkhave , yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ … pe … yaṃ dūre santike vā , taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati .
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva khāyati , asārakaññeva khāyati .
Kiñhi siyā , bhikkhave , viññāṇe sāro ?
‘‘ Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati , vedanāyapi … saññāyapi … saṅkhāresupi
T3.174 … viññāṇasmimpi nibbindati .Nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānāti ’’.
Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ Pheṇapiṇḍūpamaṃ rūpaṃ , vedanā bubbuḷūpamā [ bubbulūpamā ( sī .), pubbuḷopamā ( ka .)];
Marīcikūpamā saññā , saṅkhārā kadalūpamā ;
Māyūpamañca viññāṇaṃ , desitādiccabandhunā .
‘‘ Yathā yathā nijjhāyati , yoniso upaparikkhati ;
Rittakaṃ tucchakaṃ hoti , yo naṃ passati yoniso .
‘‘ Imañca
V2.129P3.143 kāyaṃ ārabbha , bhūripaññena desitaṃ ;Pahānaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ , rūpaṃ passatha [ passetha ( sī .)] chaḍḍitaṃ .
‘‘ Āyu
M2.117 usmā ca viññāṇaṃ , yadā kāyaṃ jahantimaṃ ;Apaviddho [ apaviṭṭho ( syā . kaṃ .)] tadā seti , parabhattaṃ acetanaṃ .
‘‘ Etādisāyaṃ santāno , māyāyaṃ bālalāpinī ;
Vadhako esa akkhāto , sāro ettha na vijjati .
‘‘ Evaṃ khandhe avekkheyya , bhikkhu āraddhavīriyo ;
Divā vā yadi vā rattiṃ , sampajāno paṭissato .
‘‘ Jaheyya sabbasaṃyogaṃ , kareyya saraṇattano ;
Careyyādittasīsova , patthayaṃ accutaṃ padan ’’ ti .
tatiyaṃ ;