3. Diṭṭhisaṃyuttaṃ
1. Sotāpattivaggo
1. Vātasuttaṃ
206. Ekaṃ
T3.248V2.189M2.166 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane .Bhagavā etadavoca
P3.202 –‘‘ kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ na vātā vāyanti , na najjo sandanti , na gabbhiniyo vijāyanti , na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā ’’’ ti ?
‘‘ Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā .
Sādhu vata , bhante , bhagavantaññeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho .
Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhikkhave , suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Rūpe kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ na vātā vāyanti , na najjo sandanti , na gabbhiniyo vijāyanti , na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā ’ ti .
Vedanāya sati … pe … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ na vātā vāyanti , na najjo sandanti , na gabbhiniyo vijāyanti , na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā ’ ti .
Taṃ
T3.249 kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ , dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’
V2.190 .‘‘ Yaṃ panāniccaṃ , dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ na vātā vāyanti , na najjo sandanti , na gabbhiniyo vijāyanti , na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā ’’’ ti ?
‘‘ No
P3.203 hetaṃ , bhante ’’.‘‘ Vedanā niccā vā aniccā vā ’’ ti …‘‘ saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ na vātā vāyanti , na najjo sandanti , na gabbhiniyo vijāyanti , na candimasūriyā udenti
M2.167 vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā ’’’ ti ?‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ [ yamidaṃ ( aññattha )] diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ na vātā vāyanti , na najjo sandanti , na gabbhiniyo vijāyanti , na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca [ imesu chasu ( sī . syā . kaṃ . pī .) evamuparipi ] ṭhānesu kaṅkhā pahīnā
T3.250 hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhasamudayepissa kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhanirodhepissa kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .Paṭhamaṃ .
2. Etaṃmamasuttaṃ
207. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe
P3.204 kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti .
Vedanāya sati … pe … saññāya sati
V2.191 … saṅkhāresu sati … viññāṇe sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe …‘‘ vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi
T3.251 niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato
M2.168 kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .Dutiyaṃ .
3. Soattāsuttaṃ
208. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ so attā , so loko , so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā
P3.205 no , bhante , dhammā … pe ….‘‘ Rūpe kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ so attā , so loko , so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo ’ ti
V2.192 .Vedanāya sati … pe … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ so attā , so loko , so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ bhante ’’… pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ
T3.252 diṭṭhi uppajjeyya –‘ so attā … pe … avipariṇāmadhammo ’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ so attā … pe … avipariṇāmadhammo ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ so attā , so loko , so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Nocamesiyāsuttaṃ
209. Sāvatthinidānaṃ
M2.169 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me
T3.253 bhavissatī ’’’ ti ?Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe ….
‘‘ Rūpe
V2.193 kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissaP3.206 evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’ ti .
Vedanāya sati … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Natthidinnasuttaṃ
210. Sāvatthinidānaṃ
T3.254 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ , natthi hutaṃ , natthi sukatadukkaṭānaṃ
V2.194 [ sukkaṭadukkaṭānaṃ ( sī . pī .)] kammānaṃ phalaṃ vipāko ;natthi ayaṃ loko , natthi paro loko , natthi mātā , natthi pitā , natthi sattā opapātikā ;
natthi loke
M2.170 samaṇabrāhmaṇā sammaggatā [ samaggatā ( ka .)] sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedenti .Cātumahābhūtiko [ cātummahābhūtiko ( sī . syā . kaṃ . pī .)] ayaṃ puriso yadā
P3.207 kālaṅkaroti pathavī pathavīkāyaṃ anupeti anupagacchati , āpo āpokāyaṃ anupeti anupagacchati , tejo tejokāyaṃ anupeti anupagacchati , vāyo vāyokāyaṃ anupeti anupagacchati .Ākāsaṃ indriyāni saṅkamanti .
Āsandipañcamā purisā mataṃ ādāya gacchanti .
Yāva āḷāhanā padāni paññāyanti .
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti .
Bhassantā āhutiyo .
Dattupaññattaṃ yadidaṃ dānaṃ [ dattupaññattamidaṃ dānaṃ nāma ( sabbattha )].
Tesaṃ tucchaṃ musā vilāpo ye keci atthikavādaṃ vadanti .
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ … pe … kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā ’ ti .
Vedanāya sati … pe … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe sati
T3.255 , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ … pe … kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ … pe … kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ … pe … kāyassa
P3.208 bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā ’’’ ti ?‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ … pe … ye keci atthikavādaṃ
V2.195 vadanti ;bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa
M2.171 kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhaveT3.256 , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .Pañcamaṃ .
6. Karotosuttaṃ
211. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ karoto kārayato chindato chedāpayato pacato pācāpayato socato socāpayato kilamato kilamāpayato phandato phandāpayato pāṇamatipātayato adinnaṃ ādiyato sandhiṃ chindato nillopaṃ harato ekāgārikaṃ karoto paripanthe tiṭṭhato paradāraṃ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṃ .
Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekamaṃsakhalaṃ ekamaṃsapuñjaṃ kareyya , natthi tatonidānaṃ pāpaṃ , natthi pāpassa āgamo .
Dakkhiṇaṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya ;
hananto
P3.209 ghātento chindanto chedāpento pacanto pācento , natthi tatonidānaṃ pāpaṃ , natthi pāpassa āgamo .Uttaraṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya ;
dadanto dāpento yajanto yajāpento , natthi tatonidānaṃ puññaṃ , natthi puññassa āgamo .
Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo ’’’ ti .
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ karoto kārayato … pe … natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo ’ ti .
Vedanāya sati … pe … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe
T3.257 sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ karoto kārayato … pe … natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo ’’’ ti .
‘‘ Taṃ
V2.196 kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ karoto … pe … natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ karoto kārayato
M2.172 … pe … natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo ’’’ ti ?‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ karoto kārayato … pe … natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Hetusuttaṃ
212. Sāvatthinidānaṃ
P3.210 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ natthi hetu , natthi paccayo sattānaṃ
T3.258 saṃkilesāya .Ahetū appaccayā sattā saṃkilissanti .
Natthi hetu , natthi paccayo sattānaṃ visuddhiyā .
Ahetū appaccayā sattā visujjhanti .
Natthi balaṃ natthi vīriyaṃ natthi purisathāmo natthi purisaparakkamo .
Sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ natthi hetu , natthi paccayo … pe … sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī ’ ti
V2.197 .Vedanāya sati … pe … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ natthi hetu , natthi paccayo … pe … sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ natthi hetu , natthi paccayo … pe … sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ natthi hetu , natthi paccayo … pe … sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api
T3.259 nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –‘ natthi hetu natthi paccayo … pe … sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato
M2.173 kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hotiP3.211 … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .Sattamaṃ .
8. Mahādiṭṭhisuttaṃ
213. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ sattime kāyā akaṭā , akaṭavidhā , animmitā , animmātā , vañjhā , kūṭaṭṭhā , esikaṭṭhāyiṭṭhitā ;
te na iñjanti , na vipariṇamanti [ na vipariṇāmenti ( pī . ka .)], na aññamaññaṃ
V2.198 byābādhenti ;nālaṃ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā .
Katame satta ?
Pathavīkāyo , āpokāyo , tejokāyo , vāyokāyo , sukhe , dukkhe , jīve sattame .
Ime satta [ jīve . sattime ( bahūsu )] kāyā akaṭā , akaṭavidhā , animmitā , animmātā , vañjhā , kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā ;
te na iñjanti , na vipariṇamanti , na aññamaññaṃ byābādhenti ;
nālaṃ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā .
Yopi tiṇhena satthena sīsaṃ chindati , na sopi kañci [ na koci kañci ( sī . syā . kaṃ .), na koci taṃ ( pī . ka .)] jīvitā voropeti ;
sattannaṃtveva kāyānamantarena satthaṃ vivaramanupavisati [ vivaramanupatati ( katthaci ) dīghamajjhimesupi ].
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni , tīṇi ca kammāni
T3.260 , kamme ca aḍḍhakamme ca dvaṭṭhipaṭipadā , dvaṭṭhantarakappā , chaḷābhijātiyo , aṭṭhapurisabhūmiyo , ekūnapaññāsa ājīvakasate , ekūnapaññāsa paribbājakasate , ekūnapaññāsa nāgavāsasate , vīse indriyasate , tiṃse nirayasate , chattiṃsarajodhātuyo , satta saññīgabbhā , satta asaññīgabbhā , satta nigaṇṭhigabbhā , satta devāP3.212 , satta mānusā , satta pesācā , satta sarā , satta pavuṭā [ sapuṭā ( ka .), pavudhā ( pī .)], satta papātā , satta ca papātasatāni , satta supinā , satta supinasatāni , cullāsīti mahākappino [ mahākappuno ( sī . pī .)] satasahassāni , yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvāM2.174 saṃsaritvā dukkhassantaṃ karissanti .Tattha natthi imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṃ vā kammaṃ paripācessāmi ;
paripakkaṃ vā kammaṃ phussa phussa byantīkarissāmīti hevaṃ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṃsāre , natthi hāyanavaḍḍhane , natthi ukkaṃsāvakaṃse .
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti ;
evameva bāle ca paṇḍite ca nibbeṭhiyamānā sukhadukkhaṃ palentī ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ sattime kāyā akaṭā , akaṭavidhā … pe … sukhadukkhaṃ palentī ’ ti .
Vedanāya sati … pe … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ
T3.261 abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ sattime kāyā akaṭā , akaṭavidhā … pe … sukhadukkhaṃ palentī ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe …
V2.199 ‘‘ yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –‘ sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā … pe … sukhadukkhaṃ palentī ’’’ ti ?
‘‘ No
P3.213 hetaṃ , bhante ’’.‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā … pe … nibbeṭhiyamānā sukhadukkhaṃ palentī ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Sassatadiṭṭhisuttaṃ
214. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ sassato loko ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā
T3.262 no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ sassato loko ’ ti .
Vedanāya sati … pe … saññāya sati … saṅkhāresu sati … viññāṇe
M2.175 sati , viññāṇaṃ upādāya , viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ sassato loko ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe … vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ sassato loko ’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā
V2.200 … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ sassato loko ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ
P3.214 vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –‘ sassato loko ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Asassatadiṭṭhisuttaṃ
215. Sāvatthinidānaṃ
T3.263 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ asassato loko ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe kho , bhikkhave , sati … pe … viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – asassato lokoti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante … pe … api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ asassato loko ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato
V2.201 kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti … pe … dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .Dasamaṃ .
11. Antavāsuttaṃ
216. Sāvatthinidānaṃ
M2.176 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ antavā loko ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe … niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Ekādasamaṃ .
12. Anantavāsuttaṃ
217. Sāvatthinidānaṃ
T3.264P3.215 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ anantavā loko ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …
V2.202 niyato sambodhiparāyano ’’ ti .Dvādasamaṃ .
13. Taṃjīvaṃtaṃsarīraṃsuttaṃ
218. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe … niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Terasamaṃ .
14. Aññaṃjīvaṃaññaṃsarīraṃsuttaṃ
219. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …
V2.203 niyato sambodhiparāyano ’’ ti .Cuddasamaṃ .
15. Hotitathāgatosuttaṃ
220. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe … niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Pannarasamaṃ .
16. Nahotitathāgatosuttaṃ
221. Sāvatthinidānaṃ .
‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa
V2.204 evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe … niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Soḷasamaṃ .
17. Hoticanacahotitathāgatosuttaṃ
222. Sāvatthinidānaṃ
M2.177 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya
P3.216 , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe … niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Sattarasamaṃ .
18. Nevahotinanahotitathāgatosuttaṃ
223. Sāvatthinidānaṃ
V2.205 .‘‘ Kismiṃ nu kho , bhikkhave , sati , kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –
‘ neva hoti , na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe …‘‘ rūpe
T3.265 kho , bhikkhave , sati , rūpaṃ upādāya , rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati –‘ neva hoti , na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti … pe ….
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’… pe … vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ neva hoti , na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya –
‘ neva hoti , na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yato kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhasamudayepissa kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhanirodhepissa kaṅkhā pahīnā hoti , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ’’ ti .
Aṭṭhārasamaṃ
P3.217 .Sotāpattivaggo .
Aṭṭhārasaveyyākaraṇaṃ niṭṭhitaṃ .
Tassuddānaṃ –
Vātaṃ
V2.206M2.178 etaṃ mama , so attā no ca me siyā ;Natthi karoto hetu ca , mahādiṭṭhena aṭṭhamaṃ .
Sassato loko ca , asassato ca antavā ca ;
Anantavā ca taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti ;
Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti ca .
Hoti tathāgato paraṃ maraṇāti ;
Na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti ;
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti .