Issues
Select Version
Khandhavaggo
Khandhavaggo

3. Udānasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Udānasuttaṃ

55. SāvatthinidānaṃV2.51 .
Tatra kho bhagavā udānaṃ udānesi –
‘‘‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’ ti – evaṃ adhimuccamānoP3.56 bhikkhu chindeyya orambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti .
Evaṃ vutte , aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ yathā kathaṃ pana , bhante ,‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’ ti – evaṃ adhimuccamāno bhikkhu chindeyya orambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti ?
‘‘ Idha , bhikkhu , assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī … pe … sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati , rūpavantaṃ vāT3.69 attānaṃ ;
attani vā rūpaṃ , rūpasmiṃ vā attānaṃ .
Vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassati , viññāṇavantaṃ vā attānaṃ ;
attani vā viññāṇaṃ , viññāṇasmiṃ vā attānaṃ .
‘‘ SoM2.46 aniccaṃ rūpaṃ ‘ aniccaṃ rūpan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , aniccaṃ vedanaṃ ‘ aniccā vedanā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , aniccaṃ saññaṃ ‘ aniccā saññā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , anicce saṅkhāre ‘ aniccā saṅkhārā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , aniccaṃ viññāṇaṃ ‘ aniccaṃ viññāṇan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
‘‘ Dukkhaṃ rūpaṃ ‘ dukkhaṃ rūpan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , dukkhaṃ vedanaṃ … dukkhaṃ saññaṃ … dukkhe saṅkhāre … dukkhaṃ viññāṇaṃ ‘ dukkhaṃ viññāṇan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
‘‘ Anattaṃ rūpaṃ ‘ anattā rūpan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , anattaṃ vedanaṃ ‘ anattā vedanā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , anattaṃ saññaṃ ‘ anattā saññā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , anatte saṅkhāre ‘ anattā saṅkhārā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , anattaṃ viññāṇaṃ ‘ anattā viññāṇan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
‘‘ Saṅkhataṃ rūpaṃ ‘ saṅkhataṃ rūpan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti , saṅkhataṃ vedanaṃ … saṅkhataṃ saññaṃ … saṅkhate saṅkhāre … saṅkhataṃ viññāṇaṃ ‘ saṅkhataṃ viññāṇan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Rūpaṃ vibhavissatītiV2.52 yathābhūtaṃ nappajānāti .
Vedanā vibhavissati … saññā vibhavissati … saṅkhārā vibhavissanti … viññāṇaṃ vibhavissatīti yathābhūtaṃ nappajānāti .
‘‘ SutavāP3.57 ca kho , bhikkhu , ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassaT3.70 kovido sappurisadhamme suvinīto na rūpaṃ attato samanupassati … pe … na vedanaṃ … na saññaṃ … na saṅkhāre … na viññāṇaṃ attato samanupassati .
‘‘ So aniccaṃ rūpaṃ ‘ aniccaṃ rūpan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Aniccaṃ vedanaṃ … aniccaṃ saññaṃ … anicce saṅkhāre … aniccaṃ viññāṇaṃ ‘ aniccaṃ viññāṇan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Dukkhaṃ rūpaṃ … pe … dukkhaṃ viññāṇaṃ … anattaṃ rūpaṃ … pe … anattaṃ viññāṇaṃ … saṅkhataṃ rūpaṃ … pe … saṅkhataṃ viññāṇaṃ ‘ saṅkhataṃ viññāṇan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Rūpaṃ vibhavissatīti yathābhūtaṃ pajānāti .
Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ vibhavissatīti yathābhūtaṃ pajānāti .
‘‘ SoM2.47 rūpassa vibhavā , vedanāya vibhavā , saññā vibhavā , saṅkhārānaṃ vibhavā , viññāṇassa vibhavā , evaṃ kho , bhikkhu ,‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’ ti – evaṃ adhimuccamāno bhikkhu chindeyya orambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ adhimuccamāno , bhante , bhikkhu chindeyya orambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti .
‘‘ Kathaṃ pana , bhante , jānato kathaṃ passato anantarā āsavānaṃ khayo hotī ’’ ti ?
‘‘ Idha , bhikkhu , assutavā puthujjano atasitāye ṭhāne tāsaṃ āpajjati .
Tāso heso [ hesā ( ka .)] bhikkhu assutavato puthujjanassa –
‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’’’ ti .
‘‘ Sutavā ca kho , bhikkhu , ariyasāvako atasitāye ṭhāneT3.71 na tāsaṃ āpajjati .
Na heso [ na hesā ( ka .)], bhikkhu , tāso sutavato ariyasāvakassa –
‘ no cassaṃ , no ca me siyā , nābhavissa , na me bhavissatī ’ ti .
RūpupayaṃP3.58 vā , bhikkhu , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya , rūpārammaṇaṃ rūpappatiṭṭhaṃV2.53 nandūpasecanaṃ vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya .
Vedanupayaṃ vā , bhikkhu … saññupayaṃ vā , bhikkhu … saṅkhārupayaṃ vā , bhikkhu , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya , saṅkhārārammaṇaṃ saṅkhārappatiṭṭhaṃ nandūpasecanaṃ vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya .
‘‘ Yo [ so ( sabbattha )] bhikkhu evaṃ vadeyya –
‘ ahamaññatra rūpā , aññatra vedanāya , aññatra saññāya , aññatra saṅkhārehi viññāṇassa āgatiṃ vā gatiṃ vā cutiṃ vā upapattiṃ vā vuddhiṃ vā virūḷhiṃ vā vepullaṃ vā paññāpessāmī ’ ti , netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘‘ Rūpadhātuyā ce , bhikkhu , bhikkhuno rāgo pahīno hoti .
Rāgassa pahānā vocchijjatārammaṇaṃ patiṭṭhā viññāṇassa na hoti .
Vedanādhātuyā ce , bhikkhu , bhikkhuno … saññādhātuyā ce , bhikkhu , bhikkhuno … saṅkhāradhātuyā ce , bhikkhu , bhikkhuno … viññāṇadhātuyā ce , bhikkhu , bhikkhuno rāgo pahīno hoti .
Rāgassa pahānā vocchijjatārammaṇaṃ patiṭṭhā viññāṇassa na hoti .
Tadappatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ anabhisaṅkhārañca vimuttaṃ .
Vimuttattā ṭhitaṃ .
Ṭhitattā santusitaṃ .
Santusitattā na paritassati .
Aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati .
‘ Khīṇā jāti … pe … nāparaṃ itthattāyā ’ tiM2.48 pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhu , jānato evaṃ passato anantarā āsavānaṃ khayo hotī ’’ ti .
Tatiyaṃ .