10. Sappāṇakasikkhāpadaṃ
140. Dasame ‘‘ jānan ’’ ti gacchantādigaṇoti āha ‘‘ jānanto ’’ ti .
Saṃ vijjati pāṇo etthāti sapāṇakaṃ .
Etan ti udakaṃ .
Sayaṃ jānantopi parena jānāpentopi jānātiyeva nāmāti āha ‘‘ yathā tathā vā ’’ ti .
140. Dasame imassa sikkhāpadassa ‘‘ siñceyya vā siñcāpeyya vā ’’ ti bāhiraparibhogavasena paṭhamaṃ paññattattā ‘‘ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjeyyā ’’ ti sikkhāpadaṃ attano nahānapānādiparibhogavasena paññattanti veditabbaṃ .
Tasmiṃ vā paṭhamaṃ paññattepi attano paribhogavaseneva paññattattā
M3.34 puna imaṃ sikkhāpadaṃ bāhiraparibhogavaseneva paññattanti gahetabbaṃ .
Sappāṇakasaññissa ‘‘ paribhogena pāṇakā marissantī ’’ ti pubbabhāge jānantassapi siñcanasiñcāpanaṃ ‘‘ padīpe nipatitvā paṭaṅgādipāṇakā marissantī ’’ ti jānantassa padīpujjalanaṃ viya vināpi vadhakacetanāya hotīti āha ‘‘ paṇṇattivajjan ’’ ti .
140. Sappāṇakasikkhāpadaṃ uttānatthameva .
140. Dasame mātikāyaṃ sappāṇakaudakaṃ tiṇena vā mattikāya vā siñceyya , chaḍḍeyyāti attho .
Atha vā udakaṃ gahetvā bahi siñceyya , tasmiñca udake tiṇaṃ vā mattikaṃ vā āharitvā pakkhipeyyāti ajjhāharitvā attho veditabbo .
Tenāha ‘‘ sakaṭabhāramattañcepī ’’ tiādi .
Idan ti tiṇamattikapakkhipanavidhānaṃ .
Vuttan ti mātikāyaṃ ‘‘ tiṇaṃ vā mattikaṃ vā ’’ ti evaṃ vuttaṃ , aṭṭhakathāsu vā vuttaṃ .
Idañca sikkhāpadaṃ bāhiraparibhogaṃ sandhāya vatthuvasena vuttaṃ abbhantaraparibhogassa visuṃ vakkhamānattā .
Tadubhayampi ‘‘ sappāṇakan ’’ ti katvā vadhakacittaṃ vināva siñcane paññattattā ‘‘ paṇṇattivajjan ’’ ti vuttaṃ .
Vadhakacitte pana sati sikkhāpadantareneva pācittiyaṃ , na imināti daṭṭhabbaṃ .
Udakassa sappāṇakatā ,‘‘ siñcanena pāṇakā marissantī ’’ ti jānanaṃ , tādisameva ca udakaṃ vinā vadhakacetanāya kenacideva karaṇīyena tiṇādīnaṃ siñcananti imānettha cattāri aṅgāni .Sapāṇakaṃ udakan ti karaṇatthe cetaṃ upayogavacanaṃ , tenāha ‘‘ tena udakenā ’’ ti .
Pubbeti pathavikhaṇanasikkhāpadādike .
Tatthāti ‘‘ siñceyya vā siñcāpeyya vā ’’ tipade .
Dhāran ti sotaṃ .
Sesaṃ uttānatthameva
V3.31 .Mātikaṃ pamukhan ti mātikaṃ abhimukhaṃ .
Tattha tatthāti tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne .
Aññato ṭhānato aññaṃ ṭhānaṃ netīti yojanā .
‘‘ Sapāṇakaṃ udakan ’’ ti sāmaññavacanassapi visese avaṭṭhānato , visesatthinā ca visesassa anupayojitabbato idha visesaudakanti sandhāyabhāsitatthaṃ dassento āha ‘‘ idaṃ panā ’’ tiādi .
Idaṃ pana na vuttanti sambandho .
Yan ti udakaṃ ‘‘ gacchatī ’’ tipade kattā .
Yatthāti yasmiṃ udaketi .
Dasamaṃ .
Udakassa sappāṇakatā ,‘‘ siñcanena pāṇakā marissantī ’’ ti jānanaṃ , tādisameva ca udakaṃ , vinā vadhakacetanāya kenacideva karaṇīyena tiṇādīnaṃ siñcananti imāni panettha cattāri aṅgāni .
Sappāṇakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sappāṇakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Bhūtagāmavaggo dutiyo .
Niṭṭhito senāsanavaggo dutiyo .
Bhūtagāmavaggotipi imasseva nāmaṃ .
Samatto vaṇṇanākkamena bhūtagāmavaggo dutiyo .
Niṭṭhito senāsanavaggo dutiyo .
‘‘ Bhūtagāmavaggo ’’ tipi etasseva nāmaṃ .