6. Cārittasikkhāpadaṃ
6. Cārittasikkhāpadavaṇṇanā
6. Cārittasikkhāpadavaṇṇanā
294. Chaṭṭhe
M0.98 kasmā tehi ‘‘ dethāvuso bhattan ’’ ti vuttaṃ , nanu bhikkhūnaṃ evaṃ vattuṃ na vaṭṭatīti āha ‘‘ ettha taṃ kirā ’’ tiādi .
Tasmāti yasmā abhihaṭaṃ ahosi , tasmā .
294. Sabhattoti nimantanabhattoti porāṇā .
Purebhattañca piṇḍāya , caritvā yadi bhuñjati ;
Siyā paramparāpatti , pacchābhattaṃ na sā siyā .
PacchābhattañcaM0.326 gamiko , pubbagehaṃ yadi gacche ;
Eke āpattiyevāti , anāpattīti ekacce .
KulantarassokkamaneV0.293 , āpattimatayo hi te ;
Samānabhattapaccāsā , iti āhu idhāpare .
Matā gaṇikabhattena , samenti naṃ nimantane ;
Vissajjanaṃ samānanti , eke sammukhatāpare .
Sanniṭṭhānatthikeheva , vicāretabbabhedato ;
Viññū cārittamicceva , sikkhāpadamidaṃ vidūti .
Cārittasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Mahānāmasikkhāpadavaṇṇanā 295. Idaṃ pana vacanaṃ āhāti sambandho .
Pasādaññathattan ti pasādassa aññenākārena bhāvo .
Nan ti khādanīyaṃ .
‘‘ Gahetvā āgamaṃsū ’’ tiiminā ‘‘ ussāriyitthā ’’ ti ettha ukārassa uggahatthatañca
V1.82 saradhātussa gatyatthatañca ajjataniñuṃvibhattiyā tthattañca dasseti , uggahetvā sāriṃsu agamaṃsūti attho . 298. Yatthāti yasmiṃ ṭhāne .
Ṭhitassa bhikkhuno cittaṃ uppannanti yojanā .
Tatoti cittuppannato .
Yan ti bhikkhuṃ .
Pakativacanenāti uccāsaddamakatvā pavattena sabhāvavacanena .
298. Chaṭṭhe
M3.77 pakativacanenāti ettha yaṃ dvādasahatthabbhantare ṭhitena sotuṃ sakkā bhaveyya , taṃ pakativacanaṃ nāma .
Āpucchitabboti ‘‘ ahaṃ itthannāmassa gharaṃ gacchāmī ’’ ti vā ‘‘ cārittaṃ āpajjāmī ’’ ti vā īdisena vacanena āpucchitabbo .
Sesamettha uttānameva .
Pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena nimantanasādiyanaṃ , santaṃ bhikkhuṃ anāpucchanā , bhattiyagharato aññagharappavesanaṃ , majjhanhikānatikkamo , samayassa vā āpadānaṃ vā abhāvoti imāni panettha pañca aṅgāni .
298. ChaṭṭheM2.40 ‘‘ pariyesitvā ārocanakiccaṃ nāma natthī ’’ ti vuttattā yo apariyesitabbo upasaṅkamituṃ yuttaṭṭhāne dissati , so sacepi pakativacanassa savanūpacāraṃ atikkamma ṭhito upagantvā āpucchitabbo .
Tenāha ‘‘ api ca … pe … yaṃ passati , so āpucchitabbo ’’ tiādi .Antovihāreti vacanassa atisambādhattā ayuttabhāvaṃ maññamāno āha ‘‘ api ca antoupacārasīmāyā ’’ ti .
Cārittasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Mahānāmasikkhāpadavaṇṇanā
302. Gāmassa antare ārāmo tiṭṭhatīti antarārāmo vihāro , taṃ gacchatīti dassento āha ‘‘ antogāme ’’ tiādīti .
302. Anāpattivāre cettha antarārāmādīnaññeva vuttattā vihārato gāmavīthiṃ anuññātakāraṇaṃ vinā atikkamantassāpi āpatti hoti , na pana gharūpacāraṃ atikkamantasseva .
Yaṃ pana pāḷiyaṃ ‘‘ aññassa gharūpacāraṃ okkamantassa … pe … paṭhamaṃ pādaṃ ummāraṃ atikkāmetī ’’ tiādi vuttaṃ .
Taṃ gāme paviṭṭhaṃ sandhāya vuttaṃ , tathāpi aññassa gharūpacāraṃ anokkamitvā vīthimajjheneva gantvā icchiticchitagharadvārābhimukhe ṭhatvā manusse oloketvā gacchantassāpi pācittiyameva .
Tattha keci ‘‘ vīthiyaṃ atikkamantassa gharūpacāragaṇanāya āpattiyo ’’ ti vadanti .
Aññe pana ‘‘ yāni kulāni uddissa gato , tesaṃ gaṇanāyā ’’ ti .
Pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena nimantanasādiyanaṃ , santaṃ bhikkhuṃ anāpucchanā , bhattiyagharato aññagharūpasaṅkamanaṃ , majjhanhikānatikkamo , samayāpadānaṃ abhāvoti imānettha pañca aṅgāni .
Chaṭṭhaṃ .
Cārittasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .