6. Surusuruvagga-atthayojanā
627.‘‘ Surusurū ’’ ti evaṃ saddan ti ‘‘ surusurū ’’ ti evaṃ anukaraṇaravaṃ .
627. Chaṭṭhavagge sītīkatoti sītaṭṭo , sītapīḷitoti vuttaṃ hoti .
627.‘‘ Surusurun ’’ ti
V0.316 ca ‘‘ surosuro ’’ ti ca pāṭho .
627. Pāḷiyaṃ sītīkatoti sītapīḷito .Davanaṃ kīḷananti iminā vacanatthena parihāso davo nāmāti āha ‘‘ davoti parihāsavacanan ’’ ti .
Tan ti so davo .
Liṅgavipallāso hesa .
Silakabuddhoti parihāsavacanametaṃ .
Silakañhi kañci disvā ‘‘ buddho ayan ’’ ti voharanti .
Sītīkatoti sītaṅko .
‘‘ Silakabuddhoti ariyānaṃ parihāsavacanamevetan ’’ ti likhitaṃ .
Silakabuddhoti parihāsavacanametaṃ .
Silakañhi kiñci disvā ‘‘ buddho ayan ’’ ti voharanti .
Na kātabbaṃ na kātabboti sambandho .
Silakabuddhoti silāya kato , silena niyutto vā buddho .
Apaṭibuddhoti apaṭividdho buddho , parihāsavacanametaṃ .
Godhammoti gunnaṃ dhammo .
Ajadhammoti ajānaṃ dhammo .
Migasaṅghoti migānaṃ saṅgho .
Pasusaṅghoti pasūnaṃ saṅgho .
628.‘‘ Bhuñjantenā ’’ ti padaṃ ‘‘ nillehitun ’’ ti pade bhāvakattā .
628.‘‘ Aṅguliyo mukhe pavesetvā bhuñjituṃ vaṭṭatī ’’ ti iminā sabbaṃ hatthaṃ antomukhe pakkhipanasikkhāpadassapi paviṭṭhaṅgulinillehanena imassapi sikkhāpadassa anāpattiṃ dasseti .
Eseva nayoti ghanayāguādīsu pattaṃ hatthena , oṭṭhañca jivhāya nillehituṃ vaṭṭatīti atidisati .
Tasmāti yasmā ghanayāguādivirahitaṃ nillehituṃ na vaṭṭati .
631. Evaṃnāmaketi
M0.137 ‘‘ kokanudan ’’ ti evaṃ nāmaṃ assa pāsādassāti evaṃnāmako , pāsādo , tasmiṃ .
‘‘ Padumasaṇṭhāno ’’ ti iminā pāsādassa sadisūpacārena ‘‘ kokanudo ’’ ti nāmalabhanaṃ dasseti .
Tenāti padumasaṇṭhānattā .
Assāti pāsādassa .
631. Paṭikkūlavasenāti ettha yadi paṭikkūlavasena paṭikkhittaṃ ,‘‘ seyyathāpi kāmabhogino ’’ ti na vattabbaṃ .
Na hi te paṭikkūlaṃ karontīti ce ?
Na , issariyaliṅgavasena gahaṇasambhavato .
Te hi anādarā honti .Pattadhovanan ti pattadhovanodakaṃ bhojanapaṭisaṃyuttaṃ .
Puggalikampīti parapuggalasantakaṃ gahetabbaṃ ‘‘ attano santakampī ’’ ti attapuggalasantakassa visuṃ gayhamānattā .
Saṅkhampīti pānīyasaṅkhampi .
Sarāvampīti pānīyasarāvampi .
Thālakampīti pānīyathālakampi .
632.‘‘ Uddharitvā ’’ ti sāmaññato vuttavacanassa kammāpādānāni dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ sitthāni udakato ’’ ti .
Bhinditvāti cuṇṇavicuṇṇāni katvā .
Bahīti antaragharato bahi .
634. Setacchattanti
V1.117 ettha seta saddo paṇḍarapariyāyoti āha ‘‘ paṇḍaracchattan ’’ ti .
Vatthapaliguṇṭhitan ti vatthehi samantato veṭhitaṃ .
Setaṃ chattaṃ setacchattaṃ .
634. Vilīvacchattan tiM3.108 veṇuvilīvehi kataṃ chattaṃ .
634.‘‘ Chattapādukāyan ’’ ti ca ‘‘ chattapāde ’’ ti ca pāṭho .
634. Vilīvacchattan ti veṇupesikāhi kataṃ .Kiḷañjehi kataṃ chattaṃ kiḷañjacchattaṃ .
Tatthajātakadaṇḍakena katan ti tālapaṇṇaṃ saha daṇḍakena chinditvā tameva chattadaṇḍaṃ karonti gopālakādayo viya , taṃ sandhāyetaṃ
V3.99 vuttaṃ .
Maṇḍalabaddhānīti dīghasalākāsu tiriyaṃ valayākārena salākaṃ ṭhapetvā suttehi baddhāni dīghañca tiriyañca ujukameva salākāyo ṭhapetvā daḷhabaddhāni ceva tiriyaṃ ṭhapetvā dīghadaṇḍakeheva saṅkocārahaṃ katvā sutteheva tiriyaṃ baddhāni .Paṇṇehi kataṃ chattaṃ paṇṇacchattaṃ .
Tatthajātakadaṇḍakena katan ti saha daṇḍakena chinnatālapaṇṇādīhi kataṃ .
Maṇḍalena baddhaṃ maṇḍalabaddhaṃ .
Salākāhi baddhaṃ salākabaddhaṃ .
Tānīti tīṇi chattāni .
Hīti saccaṃ .
Yampi ekapaṇṇacchattanti yojanā .
Etesūti tīsu chattesu .
Assāti yassa kassaci gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā .
Soti yo koci gahaṭṭho vā pabbajito vā .
Chattapādukāya vāti chattadaṇḍanikkhepanāya pādukāya vā .
Chattapādukāya vā ṭhitaṃ hotīti ettha chattapādukā vuccati chattādhāro .
Yasmiṃ chattaṃ apatamānaṃ katvā ṭhapenti , tādisikāya chattapādukāya ṭhitaṃ chattaṃ ‘‘ chattan ’’ ti ajjhāharitabbaṃ .
‘‘ Chattaṃ chattapādukāya ṭhitan ’’ tipi paṭhanti , tatthāpi ayamevattho .
Chattapādukāyāti yasmiṃ chattadaṇḍakoṭiṃ pavesetvā chattaṃ ujukaṃ ṭhapetvā heṭṭhā chāyāya nisīdanti , tiṭṭhanti vā , tādise chattādhāre .
Etthāti imasmiṃ sikkhāpade .
635. Majjhimassāti pamāṇamajjhimassa .
‘‘ Catuhatthappamāṇo ’’ tiiminā catuhatthato ūnātireko daṇḍo na daṇḍo nāmāti dasseti .
Daṇḍo pāṇimhi assāti vacanatthaṃ atidisanto āha ‘‘ vuttanayenevā ’’ ti .
636.‘‘ Satthapāṇimhī ’’ ti ettha asi eva adhippetoti āha ‘‘ asin ’’ ti .
Asin ti khaggaṃ .
637.‘‘ Āvudhaṃ nāma cāpo kodaṇḍo ’’ ti pāḷiyaṃ vuttavacanaṃ upalakkhaṇamevāti dassento āha ‘‘ āvudhapāṇissāti etthā ’’ tiādi .
637. Cāpoti majjhe vaṅkā kācadaṇḍasadisā dhanuvikati .
Kodaṇḍoti vaṭṭaladaṇḍā dhanuvikati .
637. Cāpoti sattakhādanavadho .
637. Cāpoti
M2.65 majjhe vaṅkakājadaṇḍasadisā dhanuvikati .
Kodaṇḍoti viddhadaṇḍā dhanuvikati .Sabbāpi dhanuvikati āvudhanti veditabbāti yojanā .
Paṭimukkan ti pavesitaṃ laggitaṃ .
‘‘ Sesā sabbā dhanuvikati kodaṇḍe paviṭṭhā ’’ ti ca likhitaṃ , paṭimukkan ti pavesitaṃ , laggitaṃ hotīti attho .
Yathā asiṃ
M0.138 sannahitvā ṭhito satthapāṇīti saṅkhyaṃ na gacchati , evaṃ dhanuṃ kaṇṭhe paṭimukko āvudhapāṇīti āha ‘‘ sace panā ’’ tiādi , iminā āvudho pāṇinā gahitoyeva āvudhapāṇi nāmāti dassetīti .Chaṭṭho vaggo .
Surusuruvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Surusuruvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Surusuruvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .