4. Duṭṭhullasikkhāpadaṃ
4. Duṭṭhullasikkhāpadavaṇṇanā
399. Catutthe atthuddhāravasena dassitāni duṭṭhullasaddatthabhāvena sadisattāti adhippāyo .
399. Catutthe
M3.84V3.76 tassevāti yo āpanno , tasseva .
399.‘‘ Pārājikānīti atthuddhāravasena dassitānī ’’ ti kathaṃ viññāyatīti ce ?
Parivārapāḷito .
Vuttañhi tattha ‘‘ āpattādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati .
Āpattādhikaraṇapaccayā catasso āpattiyo āpajjati .
Bhikkhunī jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ paṭicchādeti , āpatti pārājikassa .
Vematikā paṭicchādeti , āpatti thullaccayassa .
Bhikkhu saṅghādisesaṃ paṭicchādeti , āpatti pācittiyassa .
Ācāravipattiṃ paṭicchādetiM0.332 , āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( pari .290).
Pārājikaṃ paṭicchādento bhikkhu anāpatti , no āpattiṃ āpajjati avuttattāti ce ?
Na , saṃkiliṭṭhena cittena paṭicchādane vinā āpattiyā asambhavato .
Dukkaṭavāre vattabbāpi pārājikāpattiyo paṭhamaṃ atthuddhāravasena saṅghādisesehi saha vuttattā na sakkā puna vattunti na vuttāti veditabbā .
399. Catutthe āpattiṃ āpajjatiyevāti dhuranikkhepapakkhe vuttaṃ .‘‘ Dhuran ’’ ti
V1.91 ettha lakkhaṇavantattā bhummatthe upayogavacananti āha ‘‘ dhure ’’ ti .
Dhure nikkhittamatte satīti yojanā .
Ārocetīti paṭicchādanatthameva mā kassaci ārocesīti vadati .
Vatthupuggaloti āpannapuggalo .Chādetukāmatāya hi sati eva avassaṃ aññassa ārocanaṃ vuttaṃ , vatthupuggalassa ca ārocanā nāma na hotīti paṭicchādanamevāti adhippāyo .
Evaṃ
M0.108 dhuraṃ nikkhipitvāti ‘‘ aññassa nārocessāmī ’’ ti evaṃ dhuraṃ nikkhipitvā .
Aññassāti vatthu , puggalato aññassa dutiyassa .
Sopīti dutiyopi .
Aññassāti tatiyassa .
Yāva koṭi na chijjati , tāva āpajjatiyevāti yojanā .
Vatthupuggaloti āpannapuggalo .Yāva koṭi na chijjatīti cettha yo antamaso paṭicchādanatthaṃ aññassa ārocetu vā , mā vā , paṭicchādanacitteneva āpattiṃ āpanno .
Tassevāti āpattiṃ āpannapuggalassa .
Vatthupuggaloyevāti āpattiṃ āpannapuggaloyeva .
Ayan ti paṭhamabhikkhu .
Aññassāti dutiyassa .
Soti dutiyo ārocetīti sambandho .
Yenāti paṭhamabhikkhunā .
Assāti dutiyassa .
Tassevāti paṭhamabhikkhusseva .
Vatthupuggalaṃ upanidhāya ‘‘ tatiyena puggalena dutiyassā ’’ ti vuttaṃ .
Yenassa ārocitan ti yena dutiyena assa tatiyassa ārocitaṃ .
Tassa puna aññassa paṭicchādanatthaṃ anārocaneneva na koṭi chinnā hoti , kiṃ puna paṭinivattitvā vacanena payojananti na antimassa anārocanena chinnā hoti , appaṭicchādanena eva chinnā hoti , tato appaṭicchādanatthaṃ apubbassa ārocetabbaṃ , tato paṭṭhāya koṭi chinnā hoti , tadabhāvo paṭinivattitvā appaṭicchādanatthaṃ ārocetabbaṃ , evampi koṭi chinnā hotīti evaṃ no paṭibhātīti ācariyo .
Koṭi chinnā hotīti yasmā paṭicchādanapaccayā āpattiṃ āpajjitvāva dutiyena tatiyassa ārocitaṃ , tasmā tappaccayā puna tena āpajjitabbāpattiyā abhāvato āpattiyā koṭi chinnā nāma hoti .
Tatiyena dutiyassāti ettha ‘‘ dutiyo nāma paṭhamo ’’ ti vadantānaṃ ‘‘ vatthu puggalo na vattabbo ’’ ti vāritattā na sundaraṃ .
Aññassa catutthassa ārocanepi na sundaraṃ .
Kasmā ?
Pubbeva sutvā aññassa anārocitattā .
‘‘ Sutena aññassa ārocetabbaṃ siyā ’’ ti vadanti .
Duṭṭhullasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Ūnavīsativassasikkhāpadavaṇṇanā
Koṭi chinnā hotīti chādessāmīti dhuranikkhepe satipi puggalaparamparāya gacchantī āpattikoṭi chijjati .
400. Pañcāpattikkhandheti thullaccayādike pañca āpattikkhandhe .
400.‘‘ Anupasampannassa sukkavissaṭṭhi ca kāyasaṃsaggo cāti ayaṃ duṭṭhullaajjhācāro nāmā ’’ ti idaṃ duṭṭhullārocanasikkhāpadaṭṭhakathāya na sameti .
Vuttañhi tattha ( pāci . aṭṭha .82)‘‘ anupasampannassa duṭṭhullaṃ vā aduṭṭhullaṃ vā ajjhācāranti ettha ādito pañca sikkhāpadāni duṭṭhullo nāma ajjhācāro , sesāni aduṭṭhullo , sukkavissaṭṭhikāyasaṃsaggaduṭṭhullaattakāmā panassa ajjhācāro nāmā ’’ ti .
‘‘ Ārocane anupasampannassa duṭṭhullaṃ aññathā adhippetaṃ , paṭicchādane aññathā ’’ ti etthāpi visesakāraṇaṃ na dissati , tasmā aṭṭhakathāya pubbenāparaṃ na sameti .
Avirodhaṃ icchantena pana vīmaṃsitabbamettha kāraṇaṃ .
400.‘‘ Anupasampannassa sukkavissaṭṭhi ca kāyasaṃsaggo cāti ayaṃ duṭṭhullaajjhācāro nāmā ’’ ti idaṃ duṭṭhullārocanasikkhāpadaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ anupasampannassa … pe … ādito pañca sikkhāpadāni duṭṭhullo nāma ajjhācāro , sesāni aduṭṭhullo .
Sukkavissaṭṭhikāyasaṃsaggaduṭṭhullaattakāmā panassa ajjhācāro nāmā ’’ ti ( pāci . aṭṭha .82) iminā vacanena virujjhatīti vīmaṃsitabbaṃ .
Ajjhācāro nāmāti adhibhavitvā vītikkamitvā ācaritabbattā ajjhācāro nāmāti .
Sesamettha uttānameva .
Upasampannassa duṭṭhullāpattijānanaṃ , paṭicchādetukāmatāya nārocessāmīti dhuranikkhepoti imāni panettha dve aṅgāni .
Puggalapemena chādayato cettha ‘‘ aññe garahissantī ’’ ti bhayavasena chādanakkhaṇe
V2.45 paṭighova uppajjatīti ‘‘ dukkhavedanan ’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ .Upasampannassa duṭṭhullāpattijānanaṃ , paṭicchādetukāmatāya dhuranikkhepoti dve aṅgāni .
Catutthaṃ .
Duṭṭhullasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Duṭṭhullasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .