1. Surāpānasikkhāpada-atthayojanā
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā
326. Surāpānavaggassa paṭhame bhaddā vati etthāti bhaddavatikāti ca , bhaddā vati bhaddavati , sā ettha atthīti bhaddavatikāti ca atthaṃ dassento āha ‘‘ so ’’ tiādi .
Soti gāmo labhīti sambandho .
326-328.
Surāpānavaggassa
M3.79V3.71 paṭhamasikkhāpade vatiyāti gāmaparikkhepavatiyā .
Pāḷiyaṃ piṭṭhasurādīsu piṭṭhaṃ bhājane pakkhipitvā tajjaṃ udakaṃ datvā madditvā katā piṭṭhasurā .
Evaṃ pūve odane ca bhājane pakkhipitvā tajjaṃ udakaṃ datvā madditvā katā pūvasurā odanasurāti ca vuccati .
‘‘ Kiṇṇā ’’ ti pana tassā surāya bījaṃ vuccati .
Ye surāmodakātipi vuccanti , te pakkhipitvā katā kiṇṇapakkhittā .
Harītakīsāsapādinānāsambhārehi saṃyojitā sambhārasaṃyuttā .
Madhukatālanāḷikerādipuppharaso ciraparivāsito pupphāsavo .
Panasādiphalaraso phalāsavo .
Muddikāraso madhvāsavo .
Ucchuraso guḷāsavo .
Harītakāmalakakaṭukabhaṇḍādinānāsambhārānaṃ raso ciraparivāsito sambhārasaṃyutto .
Bījato paṭṭhāyāti sambhāre paṭiyādetvā cāṭiyaṃ pakkhittakālato , tālanāḷikerādīnaṃ puppharasassa gahitaabhinavakālatoyeva ca paṭṭhāya .Pathaṃ gacchantīti pathāvinoti kate addhikāyevāti āha ‘‘ addhikā ’’ ti .
Addhaṃ gacchantīti addhikā .
‘‘ Pathikā ’’ tipi pāṭho , ayamevattho .
‘‘ Tejasā tejan ’’ tipadāni sambandhāpekkhāni ca honti
M0.101 , padānaṃ samānattā sambandho ca samānoti maññituṃ sakkuṇeyyā ca honti , tasmā tesaṃ sambandhañca tassa asamānatañca dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ attano tejasā nāgassa tejan ’’ ti .
‘‘ Ānubhāvenā ’’ tiiminā pana tejasaddassa atthaṃ dasseti .Kapotassa pādo kapoto upacārena , tassa eso kāpoto , vaṇṇo .
Kāpoto viya vaṇṇo assāti kāpotikāti dassento āha ‘‘ kapotapādasamavaṇṇarattobhāsā ’’ ti .
Pasanna saddassa pasādasaddhādayo nivattetuṃ ‘‘ surāmaṇḍassetaṃ adhivacanan ’’ ti vuttaṃ .
Pañcābhiññassa satoti pañcābhiññassa samānassa sāgatassāti yojanā .
328.‘‘ Madhukapupphādīnaṃ rasena kato ’’ tiiminā pupphānaṃ rasena kato āsavo pupphāsavoti vacanatthaṃ dasseti .
Esa nayo ‘‘ phalāsavo ’’ tiādīsupi .
326-328.
Surāpānavaggassa
M3.79V3.71 paṭhamasikkhāpade vatiyāti gāmaparikkhepavatiyā .
Pāḷiyaṃ piṭṭhasurādīsu piṭṭhaṃ bhājane pakkhipitvā tajjaṃ udakaṃ datvā madditvā katā piṭṭhasurā .
Evaṃ pūve odane ca bhājane pakkhipitvā tajjaṃ udakaṃ datvā madditvā katā pūvasurā odanasurāti ca vuccati .
‘‘ Kiṇṇā ’’ ti pana tassā surāya bījaṃ vuccati .
Ye surāmodakātipi vuccanti , te pakkhipitvā katā kiṇṇapakkhittā .
Harītakīsāsapādinānāsambhārehi saṃyojitā sambhārasaṃyuttā .
Madhukatālanāḷikerādipuppharaso ciraparivāsito pupphāsavo .
328. ChaṭṭhavaggassaM2.42 paṭhame pāḷiyaṃ kiṇṇapakkhittāti piṭṭhapūvādiṃ apakkhipitvā kiṇṇasaṅkhātaṃ dhaññaṅkurādisurābījaṃ pakkhipitvā katā .
Madhukatālanāḷikerādipupphādiraso ciraparivāsito pupphāsavo nāma .Panasādiphalaraso phalāsavo .
Sambhārasaṃyuttāti sāsapādianekasambhārehi saññuttā .
Tathā panasādi phalāsavo .
Muddikāraso madhvāsavo .
Muddikaraso madhvāsavo .
Ucchuraso guḷāsavo .
Ucchuraso guḷāsavo .
Surāmerayānaṃ visesaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ surā nāmā ’’ tiādi .
Piṭṭhakiṇṇapakkhittāti piṭṭhena ca kiṇṇena ca pakkhittā katā vāruṇīti sambandho .
Kiṇṇāti ca surāya bījaṃ .
Tañhi kiranti nānāsambhārāni missībhavanti etthāti kiṇṇāti vuccati .
Tassāyeva maṇḍeti yojanā .
Suranāmakena ekena vanacarakena katāti surā .
Madaṃ janetīti merayaṃ .
Harītakāmalakakaṭukabhaṇḍādinānāsambhārānaṃ raso ciraparivāsito sambhārasaṃyutto .
Tiphalatikaṭukādinānāsambhārānaṃ raso ciraparivāsito sambhārasaṃyutto .
Bījato paṭṭhāyāti sambhāre paṭiyādetvā cāṭiyaṃ pakkhittakālato , tālanāḷikerādīnaṃ puppharasassa gahitaabhinavakālatoyeva ca paṭṭhāya .
Bījato paṭṭhāyāti yathāvuttānaṃ piṭṭhādīnaṃ majjatthāya bhājane pakkhittakālato paṭṭhāya .
329. Loṇasovīrakan ti
V1.85 evaṃnāmakaṃ pānaṃ .
Suttan tipi evameva .
329. Loṇasovīrakaṃ suttañca anekehi bhesajjehi abhisaṅkhato amajjabhūto āsavaviseso .
329. Loṇasovīrakaṃ sutta ñca anekehi dabbasambhārehi abhisaṅkhato bhesajjaviseso .Tasmin ti sūpasaṃpāke .
Telaṃ pana pacantīti sambandho .
Natthi tikhiṇaṃ majjaṃ etthāti atikhiṇamajjaṃ , atikhiṇamajje tasmiṃyeva teleti attho .
Yaṃ panāti telaṃ pana .
Tikhiṇaṃ majjaṃ imassa telassāti tikhiṇamajjaṃ .
Vāsaggāhāpanatthan ti sugandhibhāvaggāhāpanatthaṃ .
Uyyuttasikkhāpadānaṃ acittakalokavajjesu lokavajjatā pubbe vuttanayāvāti tattha kiñcipi avatvā idha tehi asādhāraṇavatthuvisesasiddhāya acittakapakkhepi akusalacittatāya taṃ lokavajjatādivisesaṃ dassetumeva ‘‘ vatthuajānanatāya cetthā ’’ tiādinā vuttanti veditabbaṃ .
Yatthāti tele .
Ariṭṭhoti evaṃnāmakaṃ bhesajjaṃ .
Tan ti ariṭṭhaṃ ,‘‘ sandhāyā ’’ tipade avuttakammaṃ .
Etan ti ‘‘ amajjaṃ ariṭṭhan ’’ tivacanaṃ ,‘‘ vuttan ’’ tipade vuttakammanti .
Acittakaṃ lokavajjan ti ettha yaṃ vattabbaṃ , taṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāyaṃ vuttanayena veditabbaṃ .
Sesamettha uttānameva .
Majjabhāvo , tassa pānañcāti imāni panettha dve aṅgāni .
Paṭhamaṃ .
Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Yaṃ panettha vattabbaṃ , taṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāyaṃ vitthārato sāratthadīpaniyaṃ viraddhaṭṭhānavisodhanavasena vuttanti tattheva gahetabbaṃ .
Majjabhāvo , tassa pānañcāti imānettha dve aṅgāni .
Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .