‘‘ Mātāpitūnan ’’ tiādi nidassanamattaṃ , tasmā aññampi evarūpaṃ hetūpanissayaṃ kusalaṃ daṭṭhabbaṃ .
Sinehavasenāti upanissayabhūtassa sinehassa vasena , na sampayuttassa .
Na hi sinehasampayuttaṃ nāma kusalaṃ atthi .
Mudumaddavacittan ti mettāvasena ativiya maddavantaṃ cittaṃ .
Yathā matthakappattaṃ vaṭṭagāmikusalaṃ dassetuṃ ‘‘ mātāpitūnaṃ … pe … mudumaddavacittan ’’ ti vuttaṃ , evaṃ matthakappattameva vivaṭṭagāmikusalaṃ dassetuṃ ‘‘ cattāro sati … pe … bodhipakkhiyadhammā ’’ ti vuttaṃ .
Tadaññepi pana dānasīlādidhammā vaṭṭassa upanissayabhūtā vaṭṭagāmikusalaṃ vivaṭṭassa upanissayabhūtā vivaṭṭagāmikusalan ti veditabbā .
Pariyosānan ti phalavisesāvahatāya phaladāya koṭi sikhāppatti , devaloke ca pavattisirivibhavoti pariyosānaṃ ‘‘ manussaloke ’’ ti visesitaṃ , manussalokavaseneva cāyaṃM3.27 desanā āgatāti .
Maggaphalanibbānasampatti pariyosānanti yojanā .
Vivaṭṭagāmikusalassa vipākaṃ suttapariyosāne dassissati ‘‘ atha kho , bhikkhave , saṅkho nāma rājā ’’ tiādinā ( dī . ni .3.108).
Daḷhanemicakkavattirājakathāvaṇṇanā
M3.27 desanā āgatāti .
Maggaphalanibbānasampatti pariyosānanti yojanā .
Vivaṭṭagāmikusalassa vipākaṃ suttapariyosāne dassissati ‘‘ atha kho , bhikkhave , saṅkho nāma rājā ’’ tiādinā ( dī . ni .3.108).
Daḷhanemicakkavattirājakathāvaṇṇanā 81. Idhāti imasmiṃ ‘‘ kusalānaṃ , bhikkhave , dhammānan ’’ tiādinā ( dī . ni .3.110) suttadesanāya āraddhaṭṭhāne vaṭṭavivaṭṭagāmibhāvena sādhāraṇe kusalaggahaṇe .
Tattha vaṭṭagāmikusalānusandhivasena ‘‘ bhūtapubbaṃ bhikkhave ’’ ti
P3.34 desanaṃ ārabhi , ārabhanto ca desiyamānamattaṃV3.25 .
Dhammapaṭiggāhakānaṃ bhikkhūnaṃ saṅkhepato evaṃ dīpetvā ārabhīti dassetuṃ ‘‘ bhikkhave ’’ tiādi vuttaṃ , paṭhamaṃ tathā adīpentopi bhagavā atthato dīpeti viyāti adhippāyo . 82. Īsakampīti appamattakampi .
Avasakkitan ti ogatabhaṭṭhaṃ .
Tadetan ti yathāvuttaṭṭhānā cavanaṃ .
Atibalavadoseti rañño balavati anatthe upaṭṭhite sati .
Nemiabhimukhan ti nemippadesassa sammukhā .
Bandhiṃsu cakkaratanassa osakkitānosakkitabhāvaṃ jānituṃ .
Appamattoti rañño āṇāya pamādaṃ akaronto .
Ekasamuddapariyantamevāti jambudīpameva sandhāya vadati .
So uttarato assakaṇṇapabbatena paricchinnaṃ hutvā attānaṃ parikkhipitvā ṭhitaekasamuddapariyanto .
Puññiddhivasenāti cakkavattibhāvāvahāya puññiddhiyā vasena .
83. Evaṃ katvāti kāsāyāni vatthāni acchādetvā .
Sukataṃ kamman ti dasakusalakammapathameva vadati .
‘‘ Dasavidhaṃ , dvādasavidhan ’’ ti ca vuttavibhāgo parato āgamissati .
Pūrentenevāti pūretvā ṭhiteneva .
Niddoseti cakkavattivattassa paṭipakkhabhūtānaṃ dosānaṃ apagamane niddose .
Cakkavattīnaṃ vatteti cakkavattirājūhi vattitabbavatte .
Bhāvini bhūte viya hi upacāro yathā ‘‘ agamā rājagahaṃ buddho ’’ ti ( su . ni .410).
Adhigatacakkavattibhāvāpi hi te tattha vattantevāti tathā vuttaṃ .