Mittapatirūpakavaṇṇanā
254. Anatthoti ‘‘ bhogajāni , āyasakyaṃ , parisamajjhe maṅkubhāvo , sammūḷhamaraṇan ’’ ti evaṃ ādiko diṭṭhadhammiko ‘‘ duggatiparikileso , sugatiyañca appāyukatā , bahvābādhatā , atidaliddatā , appannapānatā ’’ ti evaṃ ādiko ca anattho uppajjati .
Yāni kānici bhayānīti attānuvādabhayaparānuvādabhayadaṇḍabhayādīni loke labbhamānāni yāni kānici bhayāni .
Upaddavāti antarāyā .
Upasaggāti sarīrena saṃsaṭṭhāni viya
M3.135 uparūpari uppajjanakāni byasanāni .Aññadatthūti ekantenāti etasmiṃ atthe nipāto ‘‘ aññadatthudaso ’’ tiādīsu ( dī . ni .1.42) viyāti vuttaṃ ‘‘ ekaṃsenā ’’ ti .
Yaṃ kiñci gahaṇayogyaṃ haratiyeva gaṇhātiyeva .
Vācā
P3.174 eva paramā etassa kammanti vacīparamo .
Tenāha ‘‘ vacanamattenevā ’’ tiādi .
Anuppiyan ti takkanaṃ , yaṃ vā ‘‘ rucī ’’ ti vuccati yehi surāpānādīhi bhogā apenti vigacchanti , tesu tesaṃ apāyesu byasanahetūsu sahāyo hoti . 255. Hārakoyeva hoti , na dāyako , tamassa ekaṃsato hārakabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ sahāyassā ’’ tiādi vuttaṃ .
Yaṃ kiñci appakan ti pupphaphalādi yaṃ kiñci parittaṃ vatthuṃ datvā , bahuṃ pattheti bahuṃ mahagghaṃ vatthayugādiṃ paccāsīsati .
Dāso viya hutvā mittassa taṃ taṃ kiccaṃ karonto kathaṃ amitto nāma jātoti āha ‘‘ ayan ’’ tiādi .
Yassa kiccaṃ karoti anatthaparihāratthaṃ , attano mittabhāvadassanatthañca , taṃ sevati .
Atthakāraṇāti vaḍḍhinimittaṃ , ayametesaṃ bhedo .
256. Pareti paradivase .
Na āgato sīti āgato nāhosi .
Khīṇan ti tādisassa , asukassa ca dinnattā .
Sassasaṅgaheti sassato kātabbadhaññasaṅgahe kate .
257.‘‘ Dānādīsu yaṃ kiñci karomā ’’ ti vutte ‘‘ sādhu samma karomā ’’ ti anujānātīti imamatthaṃ ‘‘ kalyāṇepi eseva nayo ’’ ti atidisati .
Nanu evaṃ anujānanto ayaṃ
V3.122 mitto eva , na amitto mittapatirūpakoti ?
Anuppiyabhāṇīdassanamattametaṃ .Sahāyena vā desakālaṃ , tasmiṃ vā kate uppajjanakavirodhādiṃ asallakkhetvā ‘‘ karomā ’’ ti vutte yo taṃ jānanto eva ‘‘ sādhu samma karomā ’’ ti anuppiyaṃ bhaṇati , taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ kalyāṇaṃ pissa anujānātī ’’ ti .
Tena vuttaṃ ‘‘ kalyāṇepi eseva nayo ’’ ti .