Anusāsanavidhādesanādivaṇṇanā
154. Attano upāyamanasikārenāti attani sambhūtena pathamanasikārena bhāvanāmanasikārena .
Paṭipajjamānoti visuddhiṃ paṭipajjamāno .
155. Kilesavimuttiñāṇeti kilesappahānajānane .
156. Pariyādiyamānoti paricchijja gaṇhantoti attho .
Suddhakkhandheyeva anussarati nāmagottaṃ pariyādiyituṃ asakkonto .
Vuttamevatthaṃ vivarituṃ ‘‘ eko hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Sakkoti
V3.70 pariyādiyituṃ .
AsakkontassaM3.78 vasena gahitaṃ ,‘‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo ’’ tiādi vuttanti attho .
Asakkontassāti ca ārohane asakkontassa , orohane pana ñāṇassa thirabhūtattā .
Tenāha ‘‘ suddhakkhandheyeva anussaranto ’’ tiādi .Etan ti pubbāparavirodhaṃ .
Na sallakkhesi diṭṭhābhinivesena
P3.99 kuṇṭhañāṇattā .
Tenāha ‘‘ diṭṭhigatikattā ’’ ti .
Ṭhānan ti ekasmiṃ pakkhe avaṭṭhānaṃ .
Niyamoti vādaniyamo paṭiniyatavādatā .
Tenāha ‘‘ imaṃ gahetvā ’’ tiādi . 157. Piṇḍagaṇanāyāti ‘‘ ekaṃ dve ’’ tiādinā agaṇetvā saṅkalanapaduppādanādinā piṇḍanavasena gaṇanāya .
Acchiddakavasenāti avicchindakagaṇanāvasena gaṇanā kamagaṇanaṃ muñcitvā ‘‘ imasmiṃ rukkhe ettakāni paṇṇānī ’’ ti vā ‘‘ imasmiṃ jalāsaye ettakāni udakāḷhakānī ’’ ti vā evaṃ gaṇetabbassa ekajjhampi piṇḍetvā gaṇanā .
Kamagaṇanā hi antarantarā vicchijja pavattiyā pacchindikā .
Sā panesā gaṇanā savanantaraṃ anapekkhitvā manasāva gaṇetabbato ‘‘ manogaṇanā ’’ tipi vuccatīti āha ‘‘ manogaṇanāyā ’’ ti .
Piṇḍagaṇanameva dasseti , na vibhāgagaṇanaṃ .
Saṅkhātuṃ na sakkā aññehi asaṅkhyeyyābhāvato .
Paññāpāramiyā pūritabhāvaṃ dassento itarāsaṃ pūraṇena vinā tassā pūraṇaṃ natthīti ‘‘ dasannaṃ pāramīnaṃ pūritattā ’’ ti āha .
Tenāha ‘‘ sabbaññutaññāṇassa suppaṭividdhattā ’’ ti .
Ettakanti dassethāti dīpeti thero .
Yaṃ pana pāḷiyaṃ ‘‘ sākāraṃ sauddesaṃ anussaratī ’’ ti vuttaṃ , taṃ tassa anussaraṇamattaṃ sandhāya vuttaṃ , na āyuno vassādigaṇanāya paricchindanaṃ tassa avisayabhāvato .
158. Tumhākaṃ sammāsambuddhānaṃ yeva anuttarā anaññasādhāraṇattā .
Idāni tassā desanāya majjhe bhinnasuvaṇṇassa viya vibhāgābhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ atītabuddhāpī ’’ tiādi vuttaṃ .
Imināpi kāraṇenāti anuttarabhāvena , aññehi buddhehi ekasadisabhāvena ca .
159. Āsavānaṃ ārammaṇabhāvūpagamanena sāsavā .
Upecca
P3.100 ādhīyantīti upādhī , dosāropanāni , saha upādhīhīti saupādhikā .
Anariyiddhiyañhi attano cittadosena ekacce upārambhaṃ dadanti , svāyamattho kevaṭṭasuttena dīpetabbo .No ‘‘ ariyā ’’ ti vuccati sāsavabhāvato .
Niddosehi
M3.79 khīṇāsavehi pavattetabbato niddosā dosehi saha appavattanato .
Tato eva anupārambhā .Ariyānaṃ iddhīti ariyiddhīti vuccati .
Appaṭikkūlasaññīti iṭṭhasaññī iṭṭhākārena pavattacitto .
Paṭikkūleti amanuññe aniṭṭhe
V3.71 .Dhātusaññan ti ‘‘ dhātuyo ’’ ti saññaṃ .
Upasaṃharatīti upaneti pavatteti .
Aniṭṭhasmiṃ vatthusmin ti aniṭṭhe sattasaññite ārammaṇe .
Mettāya vā pharatīti mettaṃ hitesitaṃ upasaṃharanto sabbatthakameva taṃ tattha pharati .
Dhātuto vā upasaṃharatīti dhammasabhāvacintanena dhātuso , paccavekkhaṇāya dhātumanasikāraṃ vā tattha pavatteti .
Appaṭikkūle satte ñātimittādike yāthāvato dhammasabhāvacintanena aniccasaññāya visabhāgabhūte ‘‘ kesādi asucikoṭṭhāsamevā ’’ ti asubhasaññaṃ pharati asubhamanasikāraṃ pavatteti .
Chaḷaṅgupekkhāyāti iṭṭhāniṭṭhachaḷārammaṇāpāthe parisuddhapakatibhāvāvijahanalakkhaṇāya chasu dvāresu pavattanato ‘‘ chaḷaṅgupekkhāyā ’’ ti laddhanāmāya tatramajjhattupekkhāya .
Taṃ desanan ti taṃ dvīsu iddhividhāsu desanappakāraṃ desanāvidhiṃ .
Asesaṃ sakalan ti asesaṃ niravasesaṃ sampuṇṇaṃ abhivisiṭṭhena ñāṇena jānāti .
Asesaṃ abhijānato tato uttari abhiññeyyaṃ
P3.101 natthi .Itoti bhagavato abhiññātato .
Añño paramatthavasena dhammo vā paññattivasena puggalo vā ayaṃ nāma yaṃ bhagavā na jānātīti idaṃ natthi na upalabbhati sabbasseva sammadeva tumhehi abhiññātattā .
Dvīsu iddhividhāsu abhijānane , desanāyañca bhagavato uttaritaro natthi .
Imināpīti pi -saddo na kevalaṃ vuttatthasamuccayattho , atha kho avuttatthasamuccayatthopi daṭṭhabbo .
Yaṃ taṃ bhantetiādināpi hi bhagavato guṇadassanaṃ tasseva pasādassa kāraṇavibhāvanaṃ .