Pahūtajivhādilakkhaṇavaṇṇanā
236. Ādeyyavācoti
M3.123V3.111 ādaragāravavasena ādātabbavacano .
‘‘ Evametan ’’ ti gahetabbavacano sirasā sampaṭicchitasāsano .Baddhajivhāti yathā sukhena parivattati , evaṃ sirādīhi palibuddhajivhā .
Gūḷhajivhāti rasabahalatāya gūḷhagaṇḍasadisajivhā .
Dvijivhāti agge kappabhāvena dvidhābhūtajivhā .
Mammanāti apparippuṭatalāpā .
Kharapharusakakkasādivasena saddo bhijjati bhinnakāro hoti .
Vicchinditvā pavattassaratāya chinnassarā vā .
Anekākāratāya bhinnassarā vā .
Kākassa viya amanuññassaratāya kākassarā vā .
Madhuroti iṭṭhe , kammaphalena vatthuno suvisuddhattā .
Pemanīyoti pītisañjanano , piyāyitabbo vā .
237. Akkosayuttattāti akkosupasañhitattā akkosavatthusahitattā .
Ābādhakarin ti ghaṭṭanavasena paresaṃ pīḷāvahaṃ .
Bahuno janassa avamaddanato , pamaddābhāvakaraṇato vā bahujanappamaddanaṃ .
Abāḷhan ti vā ettha a -kāro vuddhiattho ‘‘ asekkhā dhammā ’’ tiādīsu ( dha . sa . tikamātikā 11) viya , tasmā ativiya bāḷhaṃ pharusaṃ giran ti evamettha
P3.159 attho veditabbo .
Na bhaṇīti cettha ‘‘ na abhaṇi na bhaṇī ’’ ti saralopena niddeso .Susaṃhitan ti suṭṭhu saṃhitaṃ .
Kena pana suṭṭhu saṃhitaṃ ?
‘‘ Madhuran ’’ ti anantarameva vuttattā madhuratāyāti viññāyati , kā panassa madhuratāti āha ‘‘ suṭṭhu pemasaṃhitan ’’ ti .
Upayogaputhuttavisayo yaṃ vācā -saddoti āha ‘‘ vācāyo ’’ ti , sā cassā upayogaputhuttavisayatā ‘‘ hadayagāminiyo ’’ ti padena samānādhikaraṇatāya daṭṭhabbā .
‘‘ Kaṇṇasukhan ’’ ti pāṭhe bhāvanapuṃsakaniddesoyanti dassetuṃ ‘‘ yathā ’’ tiādi vuttaṃ .
Vedayathāti kālavipallāsenāyaṃ niddesoti āha ‘‘ vedayitthā ’’ ti .
Brahmassaratan ti seṭṭhassarataṃ , brahmuno sarasadisassarataṃ vā .
Bahūnaṃ bahun ti bahūnaṃ janānaṃ bahuṃ subhaṇitanti yojanā .