5. Amatavaggo
2. Samudayasuttavaṇṇanā
408. Sārammaṇasatipaṭṭhānāti ārammaṇalakkhitā satipaṭṭhānā kathitā , na satilakkhaṇā .
4. Satisuttavaṇṇanā
410. Suddhikaṃ katvā visuṃ visuṃ katvā .
Tathā ca vuttaṃ pāḷiyaṃ ‘‘ kāye vā bhikkhū ’’ ti .
6. Pātimokkhasaṃvarasuttavaṇṇanā
412. Jeṭṭhakasīlan ti padhānakasīlaṃ .
Sīlaggahaṇañhi pāḷiyaṃ pātimokkhasaṃvaravaseneva āgataṃ .
Tenāha ‘‘ tipiṭakacūḷanāgatthero panā ’’ tiādi .
Tattha pātimokkhasaṃvarova sīlan ti avadhāraṇaṃ itaresaṃ tiṇṇaṃ ekadesena pātimokkhantogadhabhāvaṃ dīpeti .
Tathā hi anolokiyolokane ājīvahetu ca chasikkhāpadavītikkamane gilānapaccayassa appaccavekkhitaparibhoge
V2.187 ca āpatti vihitāti .Tīṇīti indriyasaṃvarādīni .
Sīlanti vuttaṭṭhānaṃ nāma natthīti sīlapariyāyena tesaṃ katthaci sutte gahitaṭṭhānaṃ nāma natthīti nippariyāyasīlataṃ tesaṃ
M2.485 paṭikkhipati .Chadvārarakkhaṇamattamevāti tassa sallahukatamāha cittādhiṭṭhānamattena paṭipākatikabhāvappattito .
Itaradvayepi eseva nayo .
Paccayuppattimattakan ti phalena hetuṃ dasseti .
Uppādanahetukā hi paccayānaṃ uppatti .
Idamatthan ti idaṃ payojanaṃ imassa paccayassa paribhuñjaneti adhippāyo .
Nippariyāyenāti iminā indriyasaṃvarādīni tīṇi padhānasīlassa paripālanaparisodhanavasena pavattiyā pariyāyasīlāni nāmāti dasseti .
Idāni pātimokkhasīlasseva padhānabhāvaṃ byatirekato anvayato ca upamāya vibhāvetuṃ ‘‘ yassā ’’ tiādimāha .
Tattha soti pātimokkhasaṃvaro .
Sesāni indriyasaṃvarādīni .
Pātimokkhasaddassa attho pana visuddhimaggasaṃvaṇṇanādīsu vitthārito , tasmā tattha vuttanayeneva veditabbo .
Ācārena ca gocarena ca sampannoti kāyikacetasikaavītikkamasaṅkhātena ācārena ca navesiyādigocaratādisaṅkhātena gocarena ca sampanno , sampannaācāragocaroti attho .
Appamattakesūti atiparittakesu anāpattigamanīyesu .
‘‘ Dukkaṭadubbhāsitamattesū ’’ ti apare .
Vajjesūti akaraṇīyesu gārayhesu .
Te pana ekantato akusalā hontīti āha –
‘‘ akusaladhammesū ’’ ti .
Bhayadassāvīti bhayato dassanasīlo , paramāṇumattampi vajjaṃ sineruppamāṇaṃ viya katvā dassanasīlo .
Sammā ādiyitvāti sammadeva sakkaccaṃ sabbaso ca ādiyitvā .
Sikkhāpadesūti niddhāraṇe bhumman ti samudāyato avayavaniddhāraṇaṃ dassento ‘‘ sikkhāpadesu taṃ taṃ sikkhāpadan ’’ tiādimāha .
Sikkhāpadaṃ samādātabbaṃ sikkhitabbañcāti adhippāyo .
Sikkhāti adhisīlasikkhā .
Pubbe pada -saddo adhiṭṭhānaṭṭho , idha bhāgatthoti daṭṭhabbanti āha –
‘‘ sikkhākoṭṭhāsesū ’’ ti .
Mūlapaññattianupaññattiādibhedaṃ yaṃkiñci sikkhitabbaṃ pūretabbaṃ sīlaṃ , taṃ pana dvāravasena duvidhamevāti āha –
‘‘ kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā ’’ ti .
Imasmiṃ atthavikappe sikkhāpadesūti ādhāre bhummaṃ sikkhābhāgesu kassaci visuṃ aggahaṇato .
Tenāha –
‘‘ taṃ taṃ sabban ’’ ti .
‘‘ Tato tvaṃ bhikkhu sīlaṃ nissāyā ’’ ti vacanato anabhijjhā abyāpādasammādiṭṭhiyopi sīlanti vuttā , tasmā imasmiṃ sutte ‘‘ pātimokkhasaṃvarasīlameva kathitan ’’ ti vuttaṃ .
7. Duccaritasuttavaṇṇanā
413. Etthāpi
M2.486 manosucaritaṃ sīlaṃ nāmāti dassetīti katvā vuttaṃ ‘‘ pacchimāpi tayo ’’ ti .Anabhijjhāabyāpādasammādiṭṭhidhammā sīlaṃ hotīti veditabbā kāyavacīsucaritehi saddhiṃ
V2.188 manosucaritampi vatvā ‘‘ tato tvaṃ bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāyā ’’ ti vuttattā .Sesaṃ vuttanayameva .
Chaṭṭhasattamesūti chaṭṭhasattamavaggesu apubbaṃ natthi .
Tena vuttaṃ ‘‘ heṭṭhā vuttanayeneva attho veditabbo ’’ ti .
Vaggapeyyālato pana imasmiṃ satipaṭṭhānasaṃyutte katipayavaggā saṅgahaṃ ārūḷhā , tathāpi tesaṃ atthavisesābhāvato ekaccesu potthakesu mukhamattaṃ dassetvā saṃkhittā , ekaccesu atisaṃkhittāva , te saṅkhepavasena dve katvā ‘‘ chaṭṭhasattamesū ’’ ti vuttaṃ .
Amatavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Satipaṭṭhānasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .