Issues
Chọn phiên bản
Mahāvaggaṭīkā
Mahāvaggaṭīkā

1. Dhammacakkappavattanasuttavaṇṇanā

Tác giả: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Dhammacakkappavattanasuttavaṇṇanā

1081.‘‘ Isīnaṃ patanuppatanavasena osīdanauppatanaṭṭhānavasena evaṃ ‘ isipatanan ’ ti ‘ laddhanāme ’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ ‘ ettha hī ’’’ tiādi vuttaṃ .
Āmantesīti ettha yasmā dhammacakkappavattanatthaṃ ayaṃ āmantanā , tasmā samudāgamato paṭṭhāya satthu pubbacaritaṃ saṅkhepeneva pakāsetuṃ vaṭṭatīti ‘‘ dīpaṅkarapādamūle katābhinīhārato paṭṭhāyā ’’ tiādi āraddhaṃ .
Tattha mārabalaṃ bhinditvāti mārañca mārabalañca bhañjitvā .
Atha vā mārassa abbhantaraṃ bāhirañcāti duvidhaṃ balaṃ bhañjitvā .
‘‘ Dveme , bhikkhave , antā ’’ ti ettha anta -saddo ‘‘ pubbante ñāṇaṃ aparante ñāṇan ’’ tiādīsu ( dha . sa .1063) viya bhāgapariyāyoti āha ‘‘ dve ime , bhikkhave , koṭṭhāsā ’’ ti .
Saha samudāhārenāti uccāraṇasamakālaṃ .
Pattharitvā aṭṭhāsi buddhānubhāvena .
Brahmāno samāgacchiṃsu paripakkakusalamūlā saccābhisambodhāya katādhikārā .
Gihisaññojanan ti gihibandhanaṃ .
Chinditvāti haritvā .
Na vaḷañjetabbāti nānuyuñjetabbā .
Kilesakāmasukhassāti kilesakāmayuttassa sukhassa .
Anuyogoti anubhavo .
Gāmavāsīhi sevitabbattā gāmavāsīnaṃ santako .
Attanoti attabhāvassa .
Āhito ahaṃmāno etthāti attā , attabhāvo .
Dukkhakaraṇan ti dukkhuppādanaṃ .
AttamāraṇehītiM2.541 attabādhanehi .
UpasamāyātiV2.243 kilesavūpasamo adhippeto , tadatthasampadānavacananti āha ‘‘ kilesūpasamatthāyā ’’ ti .
Esa nayo sesesupi .
Saccañāṇādivasena tayo parivaṭṭā etassāti tiparivaṭṭaṃ , ñāṇadassanaṃ .
Tenāha ‘‘ saccañāṇā ’’ tiādi .
Yathābhūtaṃ ñāṇan ti paṭivedhañāṇaṃ āha .
Tesuyeva saccesu .
Ñāṇena kattabbassa ca pariññāpaṭivedhādikiccassa ca jānanañāṇaṃ ,‘‘ tañca kho paṭivedhato pagevā ’’ ti keci .
Pacchāti apare .
Tathā katañāṇaṃ .
Dvādasākāran ti dvādasavidhaākārabhedaṃ .
Aññatthāti aññesu suttesu .
Paṭivedhañāṇampi desanāñāṇampi dhammacakkan ti idaṃ tattha ñāṇakiccaṃ padhānanti katvā vuttaṃ .
Saddhindriyādidhammasamudāyo pana pavattanaṭṭhena cakkanti dhammacakkaṃ .
Atha vā cakkanti āṇā , dhammato anapetattā dhammañca taṃ cakkañca , dhammena ñāyena cakkantipi dhammacakkaṃ .
Yathāha ‘‘ dhammañca pavatteti cakkañcāti dhammacakkaṃ , cakkañca pavatteti dhammañcāti dhammacakkaṃ , dhammena pavattatīti dhammacakkaṃ , dhammacariyāya pavattatīti dhammacakkan ’’ tiādi ( paṭi . ma .2.40-41).
Ubhayampīti paṭivedhañāṇaṃ desanāñāṇanti ubhayampi .
Etan ti tadubhayaṃ .
Imāya desanāyāti iminā suttena pakāsentena bhagavatā yathāvuttañāṇadvayasaṅkhātaṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ nāma pavattanakiccassa aniṭṭhitattā .
Patiṭṭhiteti aññāsi koṇḍaññattherena sotāpattiphale patiṭṭhite .
Pavattitaṃ nāma kassapasammāsambuddhassa sāsanantaradhānato paṭṭhāya yāva buddhuppādo , ettakaṃ kālaṃ appavattapubbassa pavattitattā , uparimaggādhigamo panassa atthaṅgato evāti .
Ekappahārenāti ekeneva pahārasaññitena kālena .
Divasassa hi tatiyo bhāgo pahāro nāma .
Pāḷiyaṃ pana ‘‘ tena khaṇena tena layena tena muhuttenā ’’ ti vuttaṃ .
Taṃ pahārakkhaṇasallakkhaṇameva .
Sabbaññutaññāṇobhāsoti sabbaññutaññāṇānubhāvena pavatto obhāso cittaṃ paṭicca utusamuṭṭhāno veditabbo .
Yasmā bhagavato dhammacakkappavattanassa ārambhe viya parisamāpane ativiya uḷāratamaṃ pītisomanassaṃ udapādi , tasmā ‘‘ imassapi udānassā ’’ tiādi vuttaṃ .