3. Cundasuttavaṇṇanā
379. Pubbe sāvatthito veḷuvagāmassa gatattā vuttaṃ ‘‘ āgatamaggeneva paṭinivattanto ’’ ti .
Sattannan ti upaseno , revato , khadiravaniyo , cundo , samaṇuddeso ahanti catunnaṃ , cālā , upacālā , sīsūpacālāti , tissannanti imesaṃ sattannaṃ arahantānaṃ .
Natthi nu khoti etthāpi ‘‘ olokento ’’ ti ānetvā sambandho sīhāvalokanañāyena .
Bhavissanti me vattāro harituṃ nāsakkhīti sambandho .
Idaṃ dāni pacchimadassanan ti bhūtakathanamattaṃ , na tattha sālayatādassanaṃ yathā tathāgatassa vesāliyā nikkhamitvā nāgāpalokitaṃ .
Tassa
M2.479 tassa visesassa adhiṭṭhānavaseneva iddhibhedadassanaṃ iddhivikubbanaṃ .Sīhassa vijambhanādivasena kīḷitvā nādasadisī ayaṃ dhammakathāti vuttaṃ ‘‘ sīhavikīḷito dhammapariyāyo ’’ ti .
Gamanakālo mayhantīti ettha iti -saddo parisamāpane .
Tena therena yathārambhassa vacanapabandhassa samāpitabhāvaṃ joteti .
Esa nayo sesesupi edisesu sabbaṭṭhānesu .
Yugandharādayo paribhaṇḍapabbatāti veditabbā .
Ekappahārenevāti ekappahārena iva .
Svāyaṃ iva -saddo na sakkomīti ettha ānetvā sambandhitabbo .
Paṭipādessāmīti ṭhitakāyaṃ paṭipādessāmi .
Patthanākāle anomadassissa bhagavato vacanasutānusārena ñāṇena diṭṭhamattataṃ sandhāya ‘‘ taṃ paṭhamadassanan ’’ ti vuttaṃ .
Dhāretuṃ asakkontī guṇasāraṃ .
Esa maggoti eso jātānaṃ sattānaṃ maraṇaniṭṭhito pantho .
Punapi evaṃbhāvino nāma saṅkhārāti saṅkhārā nāma evaṃbhāvino , maraṇapariyosānāti attho .
Ettakan ti ettakaṃ kālaṃ .
Saṅkaḍḍhitvā saṃharitvā .
Mukhaṃ pidhāyāti mukhaṃ chādetvā .
Agghikasatānīti makuḷaṅkuracetiyasatāni .
Purimadivaseti
V2.182 atītadivase .Yasmā dhammasenāpatino arahattappattadivaseyeva satthu sāvakasannipāto ahosi , tasmā ‘‘ pūritasāvakasannipāto esa bhikkhū ’’ ti vuttaṃ .
Pañca jātisatānīti bhummatthe , accantasaṃyoge vā upayogavacanaṃ .
Kaḷopihatthoti vilīvamayabhājanahattho .
‘‘ Cammamayabhājanahattho ’’ ti ca vadanti .
Purantareti nagaramajjhe .
Vaneti araññe .
Osakkanākāravirahitoti dhammadesanāya saṅkocahetuvirahito .
Visāradoti sāradavirahito .
Dhammojan ti dhammarasaṃ , ojavantaṃ desanādhammanti attho .
Dhammabhogan ti dhammaparibhogaṃ , parehi saddhiṃ saṃvibhajanavasena pavattaṃ dhammasambhoganti desanādhammameva vadati .
Tena vuttaṃ ‘‘ ubhayenapi dhammaparibhogova kathito ’’ ti .
Piyāyitabbato piyehi .
Manassa vaḍḍhanato manāpehi .
Jātiyāti khattiyādijātiyā .
Nānābhāvo asahabhāvo visuṃbhāvo .
Aññathābhāvo aññathattaṃ .
Sarīran ti rūpadhammakāyasaṅkhātaṃ sarīraṃ .
Rūpakāye
M2.480 hi bhijjante bhijjanteva .So bhijjeyyāti so mahantataro khandho bhijjeyya .
Dakkhiṇadisaṃ gatoti dakkhiṇadisāmukhe pavatto .
Mahākhandho viyāti mahanto sāravanto sākhākhandho viya .
Sākhakhandhā hi disābhimukhapavattākārā , mūlakhandho pana uddhamuggato .
Soḷasannaṃ pañhānan ti soḷasannaṃ aparāpariyapavattaniyānaṃ atthānaṃ .
Ñātuṃ icchito hi attho pañho .