4. Nīvaraṇavaggo
3-4.Upakkilesasuttādivaṇṇanā
214-215.
Na ca pabhāvantan ti na ca pabhāsampannaṃ .
Pabhijjanasabhāvan ti tāpetvā tālane pabhaṅgutaṃ .
Avasesaṃ lohan ti vuttāvasesaṃ jātilohaṃ , vijātilohaṃ , kittimalohanti pabhedaṃ sabbampi lohaṃ .
Uppajjituṃ appadānenāti ettha nanu lokiyakusalacittassapi suvisuddhassa uppajjituṃ appadānena upakkilesatāti ?
Saccametaṃ , yasmiṃ pana santāne nīvaraṇāni laddhapatiṭṭhāni , tattha mahaggatakusalassapi asambhavo , pageva lokuttarakusalassa , parittakusalaṃ pana yathāpaccayaṃ uppajjati .
Nīvaraṇe hi vūpasante santāne uppattiyā aparisuddhaṃ hoti , upakkiliṭṭhaṃ nāma hoti , aparisuddhadīpakapallikavaṭṭhitelādisannissayo dīpo viya , apica nippariyāyato uppajjituṃ appadāneneva tesaṃ upakkilesatāti dassento ‘‘ yadaggena hī ’’ tiādimāha .
Ārammaṇe vikkhittappattivasena cuṇṇavicuṇṇatā veditabbā .
Na āvarantīti kusaladhamme uppajjituṃ appadānavasena na āvaranti , atha kho tesaṃ uppattiyā honti .
Na paṭicchādentīti na
M2.428 vinandhanti .Catubhūmakacittassāti catutthabhūmakakusalacittassa anupakkilesā , tehi akilissanato .
8. Āvaraṇanīvaraṇasuttavaṇṇanā
219. Paññā
V2.136 dubbalā hoti , na balavatī paṭipakkhena upakkiliṭṭhabhāvato .Tenāha ‘‘ mandā avisadā ’’ ti .
Pañca nīvaraṇā dūre honti āvaraṇābhāvato .
Tameva pītin ti sappāyadhammasavane uppannaṃ pītiṃ .
Tassā tadā uppannākārasallakkhaṇena avijahanto punappunaṃ tassā nibbattanena .
Tenāha ‘‘ pañca nīvaraṇe vikkhambhetvā ’’ ti .
Idaṃ sandhāyāti ettake divasepi na vinassanti , sā dhammapīti laddhapaccayā hutvā visesāvahāti imamatthaṃ sandhāya etaṃ ‘‘ imassa pañca nīvaraṇā tasmiṃ samaye na hontī ’’ tiādi vuttaṃ .
Pītipāmojjapakkhiyāti pītipāmojjapaccayā .
Nassantīti nirodhapaccayavasena pavattanato nassanti .
Sabhāgapaccayavasena puna uppajjantāpi … pe … vuccati kiccasādhanavasena pavattanato .
9. Rukkhasuttavaṇṇanā
220. Abhiruhanakāti samīparukkhe abhibhavitvā ruhanakā .
Aṭṭhikacchakoti aṭṭhibahulakacchako .
Kapithanasadisaphalattā kapitthanoti laddhanāmo .
10. Nīvaraṇasuttavaṇṇanā
221. Andhabhāvakaraṇā paññācakkhussa vibandhanato .
Tathā hi te ‘‘ acakkhukaraṇā paññānirodhikā ’’ ti vuttā .
Vihanati vibādhatīti vighāto , dukkhanti āha ‘‘ vighātapakkhiyāti dukkhapakkhikā ’’ ti .
Nibbānatthāya na saṃvattantīti anibbānasaṃvattanikā .
Missakabojjhaṅgāva kathitā pubbabhāgikānaṃ kathitattā .
Nīvaraṇavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .