5. Papātavaggo
1. Lokacintāsuttavaṇṇanā
1111. Lokacintan ti lokasannivesapaṭisaṃyuttavīmaṃsāva .
‘‘ Lokacittan ’’ tipi pāṭho , taṃtaṃlokapariyāpannaṃ cittanti attho .
Nāḷikerādayoti ādi -saddena avuttānaṃ osadhitiṇavanappatiādīnaṃ saṅgaho .
Evarūpan ti edisaṃ aññampi taṃtaṃlokacittaṃ .
Vigatacittoti attatthaparatthato apagatavitakko addasa evaṃ adhiṭṭhahiṃsūti sambandho .
Sambarimāyan ti sambarena asurindena uppāditaṃ asuramāyaṃ , yaṃ ‘‘ indajālan ’’ tipi vuccati indassa mohanatthaṃ uppāditattā .
Samparivattetvāti paridhāvetvā .
Yathā neti ne asure yathā so puriso passati , evaṃ adhiṭṭhahiṃsu .
Kasmā panete evaṃ adhiṭṭhahiṃsūti ?
Taṃ purisaṃ tattha tathānisinnaṃ disvā ‘‘ ayañca devo ’’ ti āsaṅkantā tathā adhiṭṭhahitvā bhisamuḷālachiddehi pavisitvā attano asurabhavanaṃ gatā .
Tenāha bhagavā –
‘‘ devānaṃyeva mohayamānā ’’ ti .
2-3.Papātasuttādivaṇṇanā
1112-3.
Mariyādapāsāṇoti
V2.247M2.545 gijjhakūṭapabbatassa mariyādapākārasadiso mahanto pāsāṇo .Aniṭṭharūpan ti ettha rūpa -saddo sabhāvattho ‘‘ piyarūpe sātarūpe ’’ tiādīsu ( ma . ni .1.408-409) viyāti āha –
‘‘ aniṭṭhasabhāvan ’’ ti .
5. Vālasuttavaṇṇanā
1115. Upāsanan ti ācariyaupāsanaṃ , ācariyaṃ antevāsinā vā divase divase sikkhanavasena upāsitabbato upāsananti laddhanāmaṃ kaṇḍakhipanasippaṃ .
Kaṇḍaṃ atikkamanteti saraṃ khipante .
Poṅkhānupoṅkhan ti poṅkhasaddatthaṃ pākaṭaṃ katvā dassetuṃ ‘‘ ekaṃ kaṇḍaṃ khipitvā ’’ tiādi vuttaṃ .
Aparaṃ anupoṅkhan ti ettha aparan ti tatiyakaṇḍaṃ .
Anupoṅkhaṃ nāma idanti dassetuṃ ‘‘ anupoṅkhaṃ nāma dutiyassa poṅkhan ’’ ti vuttaṃ .
Tañhi tatiyena sarena vijjhīyati .
Puna aparaṃ tassa poṅkhan ti idaṃ pana aparāparaṃ avirajjhanaṃ dassetuṃ vuttaṃ .
Durabhisambhavataran ti abhibhavituṃ asakkuṇeyyataraṃ .
Vālan ti kesaṃ .
Sattadhā bhinditvāti sattakkhattuṃ viphāletvā .
Tassa ekaṃ bhedan ti tassa kesassa ekaṃ aṃsusaṅkhātaṃ bhedaṃ gahetvā .
Vātiṅgaṇamajjhe bandhitvāti vātiṅgaṇaphalassa majjhaṭṭhāne bandhitvā .
Aparaṃ bhedan ti aparaṃ kesassa aṃsusaṅkhātaṃ bhedaṃ .
Aggakoṭiyaṃ bandhitvāti yathā tassa vālabhedassa ūkāmattaṃ likhāmattaṃ vā kaṇḍassa aggakoṭiṃ adhikaṃ hutvā tiṭṭhati , evaṃ bandhitvā .
Usabhamatteti vīsatiyaṭṭhimatte ṭhāne ṭhito .
Kaṇḍabaddhāya koṭiyāti kaṇḍabaddhāya vālassa koṭiyā vātiṅgaṇabandhanavālassa koṭiṃ paṭivijjheyya .
8. Dutiyachiggaḷayugasuttavaṇṇanā
1118. Adhiccuppattikan ti yadicchāvasena uppajjanakaṃ .
Chiggaḷenāti chiggaḷapadesena .
Chiggaḷuparīti heṭṭhimayugassa chiggaḷapadesassa upari .
Āruḷhassa chiggaḷenāti ubhinnampi chiddena .
Gīvappavesanaṃ viyāti catunnaṃ yugānaṃ chiddapadeseneva uparūpari ṭhitānaṃ chiddantarena kāṇakacchapassa gīvappavesanaṃ
M2.546 adhiccatarasambhavaṃ .Tatopi adhiccatarasambhavo manussattalābho , tato adhiccatamasambhavo ariyamaggapaṭilābhoti dassento āha ‘‘ catusaccapaṭivedho ativiya adhiccatarasambhavo ’’ ti .
Papātavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .