2. Pariyāyasuttavaṇṇanā
233. Sambahulāti
V2.150 vuccanti saṅghasamaññāya abhāvato .Tato paran ti tiṇṇaṃ janānaṃ upari saṅgho catuvaggakaraṇīyādisaṅghakammavasena kammappattattā .
Pavisiṃsūti bhāvini pavisane bhūte viya katvā upacārena vuttanti āha –
‘‘ paviṭṭhā ’’ ti .
Bhāvini hi bhūte viya upacāro .
Tenāha –
‘‘ te panā ’’ tiādi , te pana bhikkhūti attho .
Puna te panāti titthiyā titthiyasāvakā ca .
Imasmiṃ
M2.444 paññāpaneti ‘‘ pañca nīvaraṇe pahāyā ’’ tiādinayappavatte imasmiṃ pakāre atthapaññāpane .Visissati aññamaññato pabhijjatīti viseso , bhedo .
Svāyaṃ idha antogadhādhikabhāvo adhippetoti āha –
‘‘ ko visesoti kiṃ adhikan ’’ ti .
Adhikaṃ payasanaṃ payuñjananti adhippayāso , adhikappayogo .
Nānā karīyati etenāti nānākaraṇaṃ , bhedoti āha –
‘‘ kiṃ nānattan ’’ ti .
Dutiyapadeti ‘‘ anusāsaniyā vā anusāsanin ’’ ti etasmiṃ pade .
Eseva nayoti yathā paṭhamasmiṃ pade atthayojanā , evaṃ dutiyapadepi yojetabbā .
Tīṇi ṭhānānīti devamārabrahmaṭṭhānāni tīṇi ‘‘ sadevake loke ’’ tiādinā loke pakkhipitvā .
‘‘ Sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāyā ’’ ti dve ṭhānāni .
‘‘ Pajāyā ’’ ti ettha pakkhipitvā iti pañcahi padehi .
Uddesan ti uddisitabbataṃ .
Gaṇanan ti eko kāmacchandoti gahetabbataṃ gacchati .
Attano hatthapādādīsūti nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ samudāyaṃ ārabbha paṭighassa uppajjanato .
Attano khandhesu vimati ‘‘ ahaṃ nu khosmī ’’ tiādinā .
Kiñcāpi sabbaṃ vīriyaṃ cetasikameva , yaṃ pana kāyakammādhiṭṭhānādivasena manasi kāyikapayogasamuṭṭhāpanaṃ vīriyaṃ kāyikanti laddhapariyāyanti tato visesetvā cetasikanti yathādhippetadutiyatādassanatthaṃ .
Yadipi yathākappitairiyāpathasandhāraṇavasena pavattamānaṃ vīriyaṃ kāyassa tathāpavattassa paccayabhūtanti na sakkā vattuṃ , tathāpi na tādiso kāyapayogo , tadā pavatto natthīti vuttaṃ ‘‘ kāyapayogaṃ vinā uppannavīriyan ’’ ti .
Satisambojjhaṅgasadiso vāti iminā ajjhattike saṅkhāre ajjhupekkhanavasena pavattā ajjhattadhammesu upekkhātiādinayaṃ atidisati .
‘‘ Missakabojjhaṅgā kathitā ’’ ti vatvā tamatthaṃ vibhāvetuṃ ‘‘ etesū ’’ tiādi vuttaṃ .
Caṅkamantenapi
V2.151 ariyamaggaṃ adhigantuṃ sakkāti katvā vuttaṃ ‘‘ maggaṃ apattaṃ kāyikavīriyan ’’ ti .Bojjhaṅgā na labbhantīti nippariyāyabojjhaṅgā na labbhantī .
Bojjhaṅge uddharanti pariyāyatoti adhippāyo .
Sesāti bahiddhādhammesu sati-dhammavicaya-upekkhā-cetasika-vīriya-savitakka-savicāra-pīti-samādhī dve passaddhiyo ca .
Ayaṃ pana nayo pacurappavattivasena aṭṭhakathānayeneva
M2.445 vutto .Theravādavasena pana avitakkaavicāramattā pītisamādhisambojjhaṅgā rūpāvacarāpi atthīti tepi gahetvā dasa missakāva hontīti vattabbaṃ siyāti .
Pariyāyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .