3. Saraṇānivaggo
1-2.Paṭhamamahānāmasuttādivaṇṇanā
1017-18.
Samiddhan ti sampuṇṇaṃ .
Supupphitan ti upasobhitatāya supupphitasadisattā .
Byūhā nāma yehi eva pavisanti , tehi eva nikkhamanti .
Tenāha ‘‘ byūhā vuccanti avinibbiddharacchāyo ’’ ti .
Uddhatacārināti yaṭṭhantarā .
3. Godhasakkasuttavaṇṇanā
1019. Tīhīti
V2.235 ratanattaye uppannehi tīhi pasādadhammehi .Catūhīti tehi eva saddhiṃ sīlena .
Kocidevātiādi parikappavasena vuttaṃ bhagavati
M2.534 attano saddhāya uḷāratamabhāvadassanatthaṃ .Tenāha ‘‘ bhagavato sabbaññutāyā ’’ tiādi .
Dhammo samuppādoti vivādadhammauppattihetu .
Tadeva hi sandhāyāha ‘‘ kiñcideva kāraṇan ’’ ti .
Kāraṇan ti nānākāraṇaṃ .
Kalyāṇakusalavimuttan ti akalyāṇaṃ akusalaṃ , tadidaṃ yathāvuttaappasādanena apanītaatthadassanatthaṃ .
Assāti mahānāmasakkassa .
Anavajjanadoso esoti catūsu dhammesu ekenapi samannāgato sotāpanno hotīti anujānitvā catūhipi samannāgatena ācikkhitabbanti yāthāvato anavajjanadosoti attho .
4. Paṭhamasaraṇānisakkasuttavaṇṇanā
1020. Pamāṇenāti ekena pamāṇena , na sabbaso .
Olokanaṃ khamantīti dassanamaggena catusaccadhammā paccattaṃ passitabbā paṭivijjhitabbā .
Paṭhamamaggakkhaṇe hi catusaccadhammā ekadesatova diṭṭhā nāma honti .
‘‘ Parimuccatī ’’ ti pana vattuṃ vaṭṭati paṭivijjhanakiriyāya vattamānattā .
Agantvā apāyesu anuppattirahattā .
Tenāha ‘‘ na gacchatī ’’ ti , na uppajjatīti attho .
Mahāsārarukkhe dassento āha –
‘‘ yo koci viññujātiko mama ce gocaraṃ gacchati , ekassa āgamanaṃ avañjhaṃ amoghan ’’ ti dassetuṃ .
5. Dutiyasaraṇānisakkasuttavaṇṇanā
1021. Dukkhettaṃ nirojakaṃ , tāya eva dukkhettatāya visamaṃ hotīti āha ‘‘ visamakhettan ’’ ti .
Loṇūpahatan ti jātasabhāvena loṇena ūsarena upahataṃ .
Khaṇḍānīti khaṇḍitāni .
Temetvāti temitattā .
Vātātapahatānīti cirakālaṃ vātena ceva ātapena ca upahatāni ābādhitāni .
6. Paṭhamaanāthapiṇḍikasuttavaṇṇanā
1022. Ṭhānan ti ṭhānaso .
Tenāha ‘‘ khaṇenā ’’ ti .
Niyyānikanti pavattaṃ ñāṇapaṭirūpakaṃ
V2.236 pakatipurisantarajānanādimicchāñāṇaṃ .Taṃ pana aniyyānikaṃ ‘‘ niyyānikan ’’ ti paccavekkhaṇavasena pavatteyyāti āha ‘‘ micchāpaccavekkhaṇenā ’’ ti .
Guṇaviyuttassa attano sakattani avaṭṭhānasaṅkhātā vimutti micchāvimutti .
7. Dutiyaanāthapiṇḍikasuttavaṇṇanā
1023. Yathākammaṃ
M2.535 samparetabbato samparāyo , peccabhavo , samparāyahetukaṃ samparāyikaṃ , maraṇabhayaṃ .Saraṇānivaggavaṇṇanā niṭṭhitā .