Issues
Mahāvaggaṭīkā
Mahāvaggaṭīkā

9. Tatiyaāmakadhaññapeyyālavaggo

Tác giả: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Tatiyaāmakadhaññapeyyālavaggo

1. Naccagītasuttavaṇṇanā

1151. SaṅkhepatoV2.250 ‘‘ sabbapāpassa akaraṇan ’’ tiādinayappavattaṃ ( dī . ni .2.90; dha . pa .183) bhagavato sāsanaṃ accantachandarāgapavattito naccādīnaṃ dassanaṃ na anulometīti āha ‘‘ sāsanassa ananulomattā ’’ ti .
Attanā parehi ca payojiyamānaṃM2.548 payojāpiyamānañca eteneva nacca-saddena gahitaṃ , tathā gītavāditasaddehi cāti āha –
‘‘ naccananaccāpanādivasenā ’’ ti .
Ādi -saddena gāyana-gāyāpana-vādana-vādāpanādīni saṅgaṇhāti .
Dassanena cettha savanampi saṅgahitaṃ virūpekasesanayena .
Yathāsakaṃ visayassa ālocanasabhāvatāya vā pañcannaṃ viññāṇānaṃ savanakiriyāyapi dassanasaṅkhepasabbhāvato ‘‘ dassanā ’’ icceva vuttaṃ .
Avisūkabhūtassa gītassa savanaṃ kadāci vaṭṭatīti āha –
‘‘ visūkabhūtā dassanā cā ’’ ti .
Tathā hi vuttaṃ paramatthajotikāya khuddakaaṭṭhakathāya ( khu . pā . aṭṭha .2. pacchimapañcasikkhāpadavaṇṇanā )–
‘‘ dhammūpasaṃhitaṃ gītaṃ vaṭṭati , gītūpasaṃhito dhammo na vaṭṭatī ’’ ti .

2. Uccāsayanasuttavaṇṇanā

1152. Uccāti ucca-saddena samānatthaṃ ekaṃ saddantaraṃ .
Seti etthāti sayanaṃ , uccāsayanaṃ mahāsayanañca samaṇasārupparahitaṃ paṭikkhittanti āha –
‘‘ pamāṇātikkantaṃ akappiyattharaṇan ’’ ti .
Āsandādiāsanañcettha sayaneneva saṅgahitaṃ .
Yasmā pana ādhāre paṭikkhitte tadādhārakiriyā paṭikkhittāva hoti , tasmā ‘‘ uccāsayanamahāsayanā ’’ icceva vuttaṃ .
Atthato pana tadupabhogabhūtanisajjānipajjanehi virati dassitāti daṭṭhabbaṃ .
Atha vā uccāsayanamahāsayanañca uccāsayanamahāsayanañcāti uccāsayanamahāsayanan ti etasmiṃ atthe ekasesanayena ayaṃ niddeso kato yathā –
‘‘ nāmarūpapaccayā saḷāyatanan ’’ ti ( udā .1).
Āsanakiriyāpubbakattā vā sayanakiriyāya sayanaggahaṇeneva āsanampi gahitanti daṭṭhabbaṃ .

3. Jātarūpasuttavaṇṇanā

1153. Aññepi uggahāpane upanikkhittasādiyane ca paṭiggahaṇattho labbhatīti āhaV2.251 –
‘‘ na uggaṇhāpenti , na upanikkhittaṃ sādiyantī ’’ ti .
Atha vā tividhaṃ paṭiggahaṇaṃ kāyena vācāya manasāti .
Tattha kāyena paṭiggahaṇaṃ uggahaṇaṃ , vācāya paṭiggahaṇaṃ uggahāpaṇaṃ , manasā paṭiggahaṇaṃ sādiyanaṃ .
Tividhampi paṭiggahaṇaṃ sāmaññaniddesena , ekasesanayena vā gahetvā ‘‘ paṭiggahaṇā ’’ ti vuttanti āha –
‘‘ neva naṃ uggaṇhantī ’’ tiādi .
Esa nayo ‘‘ āmakadhaññapaṭiggahaṇā ’’ tiādīsupi .

4. Āmakadhaññasuttavaṇṇanā

1154. NīvārādiupadhaññassaM2.549 sāliādimūladhaññantogadhattā vuttaṃ ‘‘ sattavidhassā ’’ ti .

5. Āmakamaṃsasuttavaṇṇanā

1155.‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , pañca vasāni bhesajjāni – acchavasaṃ , macchavasaṃ , susukāvasaṃ , sūkaravasaṃ , gadrabhavasan ’’ ti ( mahāva .262; pārā . aṭṭha .623) vuttattā idaṃ uddissa anuññātaṃ nāma .
Tassa pana ‘‘ kāle paṭiggahitan ’’ ti ( mahāva .262) vuttattā paṭiggahaṇaṃ vaṭṭatīti āha –
‘‘ aññatra uddissa anuññātā ’’ ti .
Vinayavasena upaparikkhitabbo , tasmā samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya vuttanayenettha vinicchayo veditabbo .