4. Nissaggiyakaṇḍo
1. Cīvaravaggo
1. Paṭhamakathinasikkhāpadavaṇṇanā
459. Samitāvināti
M0.214V0.191 samitā ’ nena kilesāti samitāvī , tena samitāvinā .‘‘ Tīṇi cīvarānī ’’ ti vattabbe ‘‘ ticīvaran ’’ ti vuttaṃ .
Saṅkhyāpubbo digunekavacananti ettha lakkhaṇaṃ veditabbaṃ .
Taṃ pana adhiṭṭhitassapi anadhiṭṭhitassapi nāmaṃ ‘‘ ekarattampi ce bhikkhu ticīvarena vippavaseyyā ’’ tiādīsu ticīvarādhiṭṭhānena adhiṭṭhitassa nāmaṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ticīvaraṃ adhiṭṭhātun ’’ ti ( mahāva .358) ettha anadhiṭṭhitassa nāmaṃ , idha tadubhayampi sambhavati .
‘‘ Bhagavatā bhikkhūnaṃ ticīvaraṃ anuññātaṃ hotī ’’ ti ettha adhiṭṭhitameva .
‘‘ Aññeneva ticīvarena gāmaṃ pavisantī ’’ ti ettha anadhiṭṭhitameva .
Ekasmiṃyeva hi cīvare ticīvarādhiṭṭhānaṃ ruhati , na itarasmiṃ pattādhiṭṭhānaṃ viya , tasmā itaraṃ atirekaṭṭhāne tiṭṭhati .
Tena vuttaṃ ‘‘ kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekacīvaraṃ dhāressantī ’’ tiādi .
460-1.
Paṭhamapaññattiyā panettha ekarattampi atirekacīvaraṃ dhāreyya , nissaggiyaṃ vuttaṃ hoti , tato paraṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretuṃ .
Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha ‘ dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretabbaṃ , taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ pācittiyan ’’’ ti evaṃ bhagavā paripuṇṇaṃ sikkhāpadaṃ paññāpesi .
Atha pacchimabodhiyaṃ ajātasattukāle kathinaṃ anuññātaṃ , tato paṭṭhāya bhikkhū idaṃ sikkhāpadaṃ ‘‘ niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā ubbhatasmiṃ kathine dasāha … pe … pācittiyan ’’ ti uddisanti , esa nayo dutiyatatiyakathinesupi .
Tathāpi kaṅkhāvitaraṇiyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . kathinasikkhāpadavaṇṇanā )‘‘ dasāhaparamanti
V0.192 ayamettha anupaññattī ’’ ti ettakaṃyeva vuttaṃ , tasmā ‘‘ niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā ubbhatasmiṃ kathine ’’ ti vacanaṃ na paññatti , na ca anupaññattīti siddhaṃ .Na hi paññattivatthusmiṃ , anupaññattivatthumhi vā kathinādhikāro dissatīti yathāvuttanayova sāroti niṭṭhamettha gantabbaṃ .
Athāpi siyā ‘‘ kathinassuppattikālato paṭṭhāya bhagavato vacanaṃ anupaññattibhāvena vuttan ’’ ti .
Yadi evaṃ dve anupaññattiyo siyuṃ , tato parivāre ( pari .24)‘‘ ekā
M0.215 anupaññattī ’’ tivacanavirodho .Apica yathāvuttanayadīpanatthaṃ idha taṃ vacanaṃ paṭhamapaññattikāle avatvā pacchā vuttaṃ .
Ettha sādhitattā dutiyatatiyesu pacchā vuttapaṭhamapaññattīsu evaṃ vuttaṃ .
Aññathā tatthapi taṃ vacanaṃ pacchā vattabbaṃ siyā .
Anugaṇṭhipade pana ‘‘ pacchā vuttabhāvaṃ sandhāya niṭṭhitacīvarasmintiādīsu anupaññattī ’’ ti vuttaṃ .
Sekkhaputhujjanānaṃ pemaṃ , arahantānaṃ gāravo .
Dasamaṃ vā navamaṃ vāti ettha bhummatthe upayogavacanaṃ .
462-3.
Niṭṭhitacīvarasmin ti idaṃ kevalaṃ cīvarapalibodhābhāvamattadīpanatthaṃ vuttaṃ , tasmā ‘‘ naṭṭhaṃ vā vinaṭṭhaṃ vā daḍḍhaṃ vā cīvarāsā vā upacchinnā ’’ ti vuttaṃ .
Yadi dasāhaparamaṃ dhāretabbacīvaradassanatthaṃ vuttaṃ siyā , naṭṭhādikaṃ so dhāreyya .
Dhāraṇañcettha ṭhapanaṃ , paribhogo vā .
Taṃ dvayaṃ katepi yujjati , akatepi yujjati , tasmā ‘‘ kataṃ vā hotī ’’ tipi na vattabbaṃ .
Na hi katameva atikkāmayato nissaggiyanti , tasmā yaṃ cīvaraṃ upādāya ‘‘ niṭṭhitacīvarasmin ’’ ti vuttaṃ .
Tampi ubbhatasmiṃ kathine dasāhaparamaṃ kālaṃ dhāretabbanti attho na gahetabbo .
Tañhi cīvaraṃ santañce , ubbhatasmiṃ kathine ekadivasampi parihāraṃ na labbhati .
Apica ‘‘ cīvaraṃ nāma vikappanupagaṃ pacchiman ’’ ti vuttaṃ .
Tattha ca kataṃ nāma hoti , tasmāpi na taṃ sandhāya dhāretabbanti vuttanti veditabbaṃ asambhavato .
Anugaṇṭhipade panetaṃ vuttaṃ ‘‘ tattha siyā – tassa bhikkhuno cīvaraṃ naṭṭhādīsu aññataraṃ yadi bhaveyya , katamaṃ cīvaraṃ dasāhaparamaṃ dhāreyya .
Yasmā dhāretabbacīvaraṃ natthi , tasmā atthuddhāravasena karaṇapalibodhadassanatthaṃ ‘ naṭṭhaṃ vā ’ tiādipadāni vuttāni .
Ayaṃ panattho ‘ naṭṭhaṃ vā ’ tiādinā nayena vuttacīvarānaṃ aññatarasmiṃ cīvare asati gahetabbo , sati taṃ dasāhaparamaṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ .
Esa nayo sabbattha .
‘ Kataṃ vā hotī ’ ti vuttacīvaramevādhippetaṃ .
Kasmā pana katacīvaraṃ imasmiṃ atthe adhippetanti na vuttanti ce ?
Pākaṭattā .
Kathaṃ ?
Naṭṭhavinaṭṭhacīvarādīnaṃ dhāraṇassa abhāvato katacīvarameva idhādhippetanti pākaṭaṃ .
Yathā kiṃ ?
Yathā paṭhamāniyate methunakāyasaṃsaggarahonisajjānamevāgatattā sotassa raho atthuddhāravasena
V0.193 vuttoti pākaṭo , tasmā ‘ cakkhussa raho itarasmiṃ atthe adhippeto ’ ti na vutto .Evaṃsampadamidanti veditabbaṃ .
‘ Kataṃ vā hotī ’ ti idaṃ na vattabbaṃ , kasmā ?
Akataṃ atikkāmayatopi nissaggiyattā , kiñcāpi nissaggiyaṃ hoti
M0.216 , idha pana ticīvarādhiṭṭhānamadhippetaṃ .Tasmiṃ ticīvarādhiṭṭhāne akataṃ , arajitaṃ , akappiyakatañca ‘ imaṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmī ’ tiādinā nayena adhiṭṭhātuṃ na vaṭṭati , tadatthadīpanatthaṃ ‘ kataṃ vā hotī ’ ti vuttaṃ .
Itarathā ‘ niṭṭhitacīvarasmiṃ paṭiladdhe ’ ti vadeyya , evaṃ sante ticīvaraṃ dasāhaṃ atikkāmayato nissaggiyanti kathaṃ paññāyatīti ce ?
Vacanappamāṇato .
‘ Anujānāmi , bhikkhave , ticīvaraṃ adhiṭṭhātuṃ na vikappetun ’ ti vuttattā idhāpi ‘ atirekacīvaraṃ nāma anadhiṭṭhitan ’ ti ettakameva vattabbaṃ siyā .
Yasmā ‘ kataṃ vā hotī ’ ti vacanena idhādhippetacīvarena saddhiṃ sesampi dasāhaparamato uttari dhāretuṃ na labbhatīti anujānanto ‘ atirekacīvaraṃ nāma anadhiṭṭhitaṃ avikappitan ’ ti āha .
Tattha siyā – yathā ‘ avikappitan ’ ti atthuddhāravasena vuttaṃ , tathā ‘ vikappanupagaṃ pacchiman ’ tipi .
Kasmā ?
Yasmā ticīvarameva dasāhaparamaṃ dhāretabbaṃ ‘ niṭṭhitacīvarasmin ’ tiādianupaññattivasena .
Itarathā ekāhātikkamepi nissaggiyaṃ hoti ‘ yo pana , bhikkhu , atirekacīvaraṃ dhāreyya , nissaggiyaṃ pācittiyan ’ ti vacanato .
Na ticīvarato aññampi cīvaraṃ dasāhaparamaṃ dhāretabbaṃ , tato paraṃ nissaggiyaṃ ‘ antodasāhan ’ ti vuttattā .
Yathāha ‘ anāpatti antodasāhaṃ adhiṭṭheti , vikappetī ’ ti , itarathā ‘ antodasāhaṃ adhiṭṭhetī ’ ti vacanamattameva bhaveyya , tasmā aṭṭhakathāyaṃ vuttanayeneva attho gahetabbo .
Idaṃ sabbaṃ apare vadantī ’’ ti .
Ettha antokathine uppannacīvaraṃ katameva santañce , dasāhaparamaṃ dhāretabbanti idañcimassa sādhanatthaṃ vuttavacanañca parato idheva vuttavicāraṇāya yathāvuttayuttiyā ca virujjhatīti na gahetabbaṃ .
Idheva vuttavicāraṇā nāma –
‘‘ sve kathinuddhāro bhavissatī ’’ ti ajja uppannacīvaraṃ tadaheva anadhiṭṭhahantassa aruṇuggamane nissaggiyaṃ .
Kasmā ?
‘‘ Niṭṭhitacīvarasmin ’’ tiādinā sikkhāpadassa vuttattā .
Antokathine atirekadasāhampi parihāraṃ labhati , kathinato uddhaṃ ekadivasampi na labhati .
Yathā kiṃ ?
Yathā atthatakathino saṅgho atthatadivasato paṭṭhāya yāva ubbhārā ekadivasāvasesepi kathinubbhāre ānisaṃsaṃ labhati , punadivase na labhati .
Sace satisammosā bhājanīyacīvaraṃ na bhājitaṃ , punadivase anatthatakathinānampi sādhāraṇaṃ hoti .
Divasā ce sāvasesā , atthatakathinasseva saṅghassa pāpuṇāti , evameva atthatadivasato paṭṭhāya yāva ubbhārā anadhiṭṭhitaṃ avikappitaṃ vaṭṭati anuññātadivasabbhantarattā .
Kathinadivaso
M0.217 gaṇanupago hoti , ubbhatadivasato paṭṭhāya dasāhaparamaṃ kālaṃ uppannacīvaraṃ parihāraṃ labhati , tatoV0.194 paraṃ na labhati .Kasmā ?
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretun ’’ ti vacanato .
Antokathinepi ekādase aruṇuggamane nissaggiyappasaṅgaṃ ‘‘ niṭṭhitacīvarasmiṃ ubbhatasmiṃ kathine ’’ ti ayaṃ anupaññatti vāretvā ṭhitā , na ca te divase adivase akāsīti .
Tathā tatiyakathine ca vicāritaṃ ‘‘ niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā ubbhatasmiṃ kathine bhikkhuno paneva akālacīvaraṃ uppajjeyyā ’ ti vadantena bhagavatā yaṃ mayā heṭṭhā paṭhamasikkhāpade ‘ dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretabban ’ ti anuññātaṃ , tampi kathinamāsato bahi uppannameva , na antoti dīpitaṃ hotī ’’ ti ca ,‘‘‘ kālepi ādissa dinnaṃ etaṃ akālacīvaran ’ ti ( pārā .500) vacanato kathinubbhārato uddhaṃ dasāhaparihāraṃ na labhatīti dīpitaṃ hoti , tehi saddhiṃ puna kathinubbhārato uddhaṃ pañca divasāni labhatīti pasaṅgopi ‘ niṭṭhitacīvara … pe … khippameva kāretabban ’ ti akālacīvarassa uppattikālaṃ niyametvā vuttattā vārito hoti .
Tadubhayena kathinabbhantare uppannacīvaraṃ kathinubbhārato uddhaṃ ekadivasampi parihāraṃ na labhatīti siddhaṃ hotī ’’ ti ca .
Tasmā duvidhampetaṃ vicāraṇaṃ sandhāya amhehi ‘‘ idheva vuttavicāraṇāya yathāvuttayuttiyā ca virujjhatīti na gahetabban ’’ ti vuttanti veditabbaṃ .
Etthāha –
‘‘ niṭṭhitacīvarasmiṃ ubbhatasmiṃ kathine ’’ ti idaṃ bhummaṃ kiṃ cīvarassa uppatti niyameti , udāhu dhāraṇaṃ , udāhu ubhayanti , kiñcettha , yadi uppattiṃ niyameti , pacchimakattikamāse eva ubbhatasmiṃ kathine uppannacīvaraṃ tato paṭṭhāya dasāhaṃ dhāretabbaṃ aniṭṭhitepi tasmiṃ māseti āpajjati .
Atha dhāraṇaṃ niyameti , antokathine uppannacīvaraṃ ubbhatepi dasāhaparamaṃ dhāretabbanti āpajjati .
Atha ubhayaṃ niyameti , tatiyakathine viya visesetvā vattabbanti ?
Vuccate – kāmaṃ ubhayaṃ niyameti , na pana visesane payojanaṃ atthi .
Yaṃ antokathine uppannacīvaraṃ sandhāya ‘‘ niṭṭhitacīvarasmin ’’ ti vuttaṃ , na taṃ sandhāya ‘‘ dhāretabban ’’ ti vuttaṃ , sādhitañhetaṃ .
‘‘ Kataṃ vā hotī ’’ tiādivacanato tadatthasiddhi , tena puna visesane payojanaṃ natthi , na hi katameva nissaggiyaṃ karoti , na ca naṭṭhādikaṃ dhāretuṃ sakkāti .
Yena vā adhippāyena bhagavatā idaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ , so
M0.218 adhippāyo tatiyakathine pakāsitoti veditabbo .Kasmā tattha pakāsitoti ce ?
Visesavidhānadassanādhippāyato .
Visesavidhānañhi ‘‘ no cassa pāripūrī ’’ tiādi .
Tatthāpi ‘‘ cīvaraṃ uppajjeyyā ’’ ti avatvā ‘‘ akālacīvaraṃ uppajjeyyā ’’ ti visesanena ubbhatepi kathine kālacīvaraṃ atthīti dīpeti .
Kiñcetaṃ ?
Pacchimakattikamāse uppannacīvaraṃ , teneva tattha ‘‘ anatthate kathine ekādasamāse uppannan ’’ ti vuttaṃ , tasmā uppattiniyame vuttadosābhāvasiddhi .
Yañca
V0.195 tattha ‘‘ kālepi ādissa dinnaṃ etaṃ akālacīvaraṃ nāmā ’’ ti vuttaṃ , tassa dve atthavikappā .Ādesavasena ‘‘ akālacīvaran ’’ ti laddhasaṅkhyampi kāle uppannattā kālaparihāraṃ labhati , pagevānādesanti ayaṃ paṭhamo vikappo uppattiniyame vuttadosābhāvameva upatthambheti .
Tathā ādesavasena akālacīvarasaṅkhyaṃ gataṃ cīvarakāle uppannattā cīvarakālato paraṃ dasāhaparihāraṃ na labhati , pagevānādesanti ayaṃ dutiyo dhāraṇaniyame vuttadosābhāvameva upatthambheti .
Yadi evaṃ ādesavasena akālacīvarassa akālacīvaratā kimatthikāti ce ?
Saṅghuddesikassa tassa atthatakathinassapi bhikkhusaṅghassa sādhāraṇabhāvatthikāti veditabbā .
Apica puggalassa kathinadivasāpi divasāva .
Evaṃ gaṇanupagattā akālacīvarasaṅkhayāpaṭilābhānubhāvena ‘‘ ubbhatasmiṃ kathine ’’ ti vacanāpekkhassa anissaggiyattā tadanulomattā ‘‘ kālacīvarassapī ’’ ti evaṃ sabbathā catubbidhaṃ ettha vacananti veditabbaṃ .
Apica atthi ekaccena kathinuddhārena ubbhate kathine uppannaṃ ekaccassa bhikkhuno kālacīvaraṃ hoti , ekaccassa akālacīvaraṃ , taṃ sīmātikkantassa , no ubbhāragataṃ .
Taṃ dvinnaṃ vasena ubbhate uppannaṃ ṭhapetvā itaresaṃ aññatarena ubbhate uppannanti veditabbaṃ .
Tañhi yassa ubbhataṃ , tassa akālacīvaraṃ , itarassa kālacīvaraṃ .
Tathā atthi ekaccena kathinuddhārena ubbhate kathine uppannaṃ sabbassapi akālacīvarameva hoti .
Taṃ yathāṭhapitaṃ veditabbaṃ .
Tathā atthi ubbhatasmiṃ kathine uppannaṃ ṭhapetvā vassānassa pacchime māse uppannaṃ .
Tathā atthi ubbhatasmiṃ kathine uppannaṃ akālacīvaraṃ , taṃ hemante , gimhe vā uppannanti veditabbaṃ .
Evaṃ puggalakālabhedato bahuvidhattā uppannassa ‘‘ ubbhatasmiṃ kathine uppannan ’’ ti na vuttanti veditabbaṃ .
Anekaṃsikattā imampi atthavikappaṃ
M0.219 dassetuṃ ‘‘ ubbhatasmiṃ kathineti bhikkhuno kathinaṃ ubbhataṃ hotī ’’ ti .Ettāvatā siddhepi ‘‘ aṭṭhannaṃ mātikānaṃ aññatarāyā ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Dhārayāmī ’’ ti bhikkhunīvibhaṅge āgatoti vattabbo .
‘‘ Evan ’’ ti vacanena vacanabhedo tattha natthīti vuttaṃ hoti .
‘‘ Vikappanupagaṃ pacchiman ’’ ti idaṃ sabbasaṅgāhikattā vuttaṃ .
‘‘ Adhiṭṭhānupagaṃ pacchiman ’’ ti asabbasaṅgāhikaṃ .
Na hi yattakaṃ saṅghāṭi adhiṭṭhānupagaṃ pacchimaṃ , tattakaṃ antaravāsakādi adhiṭṭhānupagaṃ pacchimaṃ hoti adhiṭṭhānassa bahuvidhattā .
Na evaṃ vikappanāya bhedo tassā ekavidhattāti veditabbaṃ .
‘‘ Ekādase aruṇuggamane nissaggiyan ’’ ti antimaṃ ṭhapetvā tato purimatarasminti attho veditabbo .
Antimaṃ nāma aparakattikāya paṭhamāruṇuggamanaṃ .
Tañhi kālattā nissaggiyaṃ na karoti , tenevāha accekacīvarasikkhāpadaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ chaṭṭhito paṭṭhāya pana uppannaṃ anaccekacīvarampi paccuddharitvā ṭhapitacīvarampi etaṃ parihāraṃ labhatiyevā ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.646-9).
Imaṃyeva
V0.196 nayaṃ sandhāya ‘‘ accekacīvarassa anatthate kathine ekādasadivasādhiko māso , atthate kathine ekādasadivasādhikā pañca māsā , tato paraṃ ekadivasampi parihāro natthī ’’ ti tatthevāha .Imasmiṃ naye siddhe anaccekacīvaraṃ dvādasāhe na labhatīti siddhameva hoti .
Tato ‘‘ anaccekacīvare anaccekacīvarasaññī , anāpattī ’’ ti ( pārā .650) ettha accekacīvarasadise aññasmiṃ anadhiṭṭhiteti siddhaṃ hoti .
Tattha pana ‘‘ pañca māsā ’’ ti ukkaṭṭhaparicchedavacanaṃ .
Vassikasāṭikañca avassikasāṭikabhāvaṃ patvā ekādasamāse parihāraṃ labhatīti veditabbaṃ .
Dasāhātikkantaṃ nissaggiyan ti ettha āpattivuṭṭhāne ‘‘ dasāhappaṭicchannaṃ pakkhaatirekapakkhamāsaatirekamāsapaṭicchannan ’’ tiādivacanabhedo viya , na idha vacanabhedo , tasmā saṃvaccharātikkantampi dasāhātikkantameva nāma , tathā dutiyakathinepi saṃvaccharavippavutthampi rattivippavutthameva .
Tatiye saṃvaccharātikkantampi māsātikkantameva nāmāti veditabbaṃ .
‘‘ Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī nissaggiyaṃ pācittiyan ’’ ti idamekassa tikapācittiyassa ādipadadīpanaṃ .
Esa nayo avikappitetiādīsupi , tasmā ettha aṭṭhasu tikacchedesu ekaṃ vitthāretvā itaresaṃ ekekamādipadaṃ vitthārehvā dve dve bhagavatāva
M0.220 saṅkhittattāti bahūsupi tikacchedesu sambhavantesu eko eva vuccati ,‘‘ ayaṃ vinayassa dhammatā ’’ ti vadanti .Dukkaṭavāresu pana ekaṃ dukkaṭaṃ vitthāretvā sesāni satta tatheva saṅkhittāni .
Tathā antimantimo ekeko anāpattikoṭṭhāsoti veditabbaṃ .
Anāpatti antodasāhanti ayaṃ saṅkhepattho – taṃ dasāhaparamaṃ dhāretabbaṃ .
Taṃ atirekacīvaraṃ yathāsakaṃ adhiṭṭhānaṃ antodasāhaṃ adhiṭṭheti vā vikappeti vā vissajjeti vā attano dhammatāya nassati vā vinassati vā ḍayhati vā añño vā taṃ acchinditvā gaṇhāti vissāsanto vā gaṇhāti pācittiyato anāpatti .
Dukkaṭato pana siyā āpatti siyā anāpatti saññābhedena .
Antimānaṃ panettha dvinnaṃ padānaṃ vasena anacchinne acchinnasaññī nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
Avissāsaggāhe vissāsaggāhasaññī nissaggiyaṃ pācittiyantiādikā dve tikapācittiyā , dve ca dukkaṭā saṅkhittāti veditabbā .
Ettha hi yadi antodasāhaṃ adhiṭṭheti , dasāhaparamaṃ aruṇaṃ atikkamitvā tassa divasabhāge adhiṭṭhahatīti veditabbaṃ .
Ayaṃ tāva pāḷivinicchayo .
Aṭṭhakathāyaṃ pana ito garukatarānītiādimhi ayaṃ codanāpubbaṅgamo vinicchayo – gaṇṭhipade
V0.197 panassa ito nissaṭṭhacīvaradānato garukampi ñattidutiyakammaṃ yathā apalokanena karonti , evamidaṃ ñattiyā kattabbampi pakativacanena vaṭṭatīti .Yadi evaṃ parivāre kammavaggassa aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ ñattikammampi ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvāva kātabbaṃ , apalokanakammādivasena na kātabban ’’ ti ( pari . aṭṭha .482) yaṃ vuttaṃ , tena virujjheyya .
Tenetaṃ vuccati ‘‘ tesaṃ etaṃ anuloman ’’ ti , tasmā anulomanayeneva taṃ vuttaṃ .
Niyamaṃ pana yathā dvinnaṃ pārisuddhiuposatho vinā ñattiyā hoti , evaṃ dvinnaṃ nissaṭṭhacīvaradānampīti vadāma , tasmā ‘‘ āyasmato demā ’’ ti vattuṃ vaṭṭati .
Kathaṃ panetaṃ ñātabbanti ?
Tadanulomattāti .
Ekadevedaṃ ñattikammaṃ apalokanenāpi kātuṃ vaṭṭatīti sādhananti veditabbanti ācariyo .
Anugaṇṭhipade panettha codanaṃ katvā ‘‘ etaṃ sādhitaṃ .
Ñattikammaṃ ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvāva kātabban ’’ ti pāḷiyā āgataṃ sandhāya vuttaṃ , idaṃ pana pāḷiyaṃ nāgataṃ , lesato āharitvā vuttanti katvā etaṃ apalokanenāpi vaṭṭatīti .
468. Esa
M0.221 nayoti aññesaṃ cīvaresu upacikādīhi khāyitesu mamapi khāyitānītiādi .‘‘ Aññena kataṃ … pe … sādhakan ’’ ti vacanato samānajātikaṃ , ekatthajātikañca tatiyakathinaṃ paṭhamasamānamevāti siddhaṃ hoti .
469. Ticīvaraṃ adhiṭṭhātun ti ettha ticīvaraṃ ticīvarādhiṭṭhānena adhiṭṭhātabbayuttakaṃ , yaṃ vā ticīvarādhiṭṭhānena adhiṭṭhātuṃ avikappetuṃ anujānāmi , tassa adhiṭṭhānakālaparicchedābhāvato sabbakālaṃ icchantassa adhiṭṭhātuṃyeva anujānāmi , taṃ kālaparicchedaṃ katvā vikappetuṃ nānujānāmi .
Sati pana paccaye yadā tadā vā paccuddharitvā vikappetuṃ vaṭṭatīti ‘‘ anāpatti antodasāhaṃ adhiṭṭheti , vikappetī ’’ ti vacanato siddhaṃ hotīti vuttametaṃ .
Vassikasāṭikaṃ tato paraṃ vikappetuṃyeva nādhiṭṭhātuṃ .
Vatthañhi katapariyositaṃ antocatumāse vassānadivasaṃ ādiṃ katvā antodasāhe adhiṭṭhātuṃ anujānāmi , catumāsato uddhaṃ attano santakaṃ katvā ṭhapitukāmena vikappetuṃ anujānāmīti attho .
Sugatacīvarato ūnakan ti tiṇṇampi cīvarānaṃ ukkaṭṭhaparicchedo .
‘‘ Ticīvaraṃ pana parikkhāracoḷaṃ adhiṭṭhātuṃ vaṭṭatī ’’ ti vāde pana sati tathārūpapaccaye vaṭṭati .
Yathā sati paccaye vikappetuṃ vaṭṭatīti sādhitametaṃ , pageva aññena adhiṭṭhānena adhiṭṭhātuṃ .
‘‘ Antodasāhaṃ adhiṭṭheti , vikappetī ’’ ti aniyamato vuttanti saṅghāṭi , uttarāsaṅgo , antaravāsakanti adhiṭṭhitānadhiṭṭhitānaṃ samānameva nāmaṃ .
‘‘ Ayaṃ saṅghāṭī ’’ tiādīsu ( mahāva .126) hi anadhiṭṭhitā vuttā .
‘‘ Ticīvarena vippavaseyyā ’’ ti ettha adhiṭṭhitā vuttā .
Sāmantavihāre vāti gocaragāmato vihāreti dhammasiritthero .
Dūratarepi labbhatevāti
V0.198 ācariyo .Anugaṇṭhipade pi ‘‘ sāmantavihāre vāti desanāsīsamattaṃ , tasmā ṭhapitaṭṭhānaṃ sallakkhetvā dūre ṭhitampi adhiṭṭhātabban ’’ ti vuttaṃ .
Sāmantavihāro nāma yattha tadaheva gantvā nivattituṃ sakkā .
Rattivippavāsaṃ rakkhantena tato dūre ṭhitaṃ adhiṭṭhātuṃ na vaṭṭati , evaṃ kira mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttanti .
Keci ‘‘ cīvaravaṃse ṭhapitaṃ añño parivattitvā nāgadante ṭhapeti , taṃ ajānitvā adhiṭṭhahantassapi ruhati cīvarassa sallakkhitattā ’’ ti vadanti .
Adhiṭṭhahitvāti parikkhāracoḷādivasena .
Mahantataramevātiādi sabbādhiṭṭhānasādhāraṇalakkhaṇaṃ
M0.222 .Tattha puna adhiṭṭhātabbamevāti adhiṭṭhitacīvarassa ekadesabhūtattā .
Anadhiṭṭhitañce , adhiṭṭhitassa appabhāvena ekadesabhūtaṃ adhiṭṭhitasaṅkhyameva gacchati .
Tathā adhiṭṭhitañce , anadhiṭṭhitassa ekadesabhūtaṃ anadhiṭṭhitasaṅkhyaṃ gacchatīti hi lakkhaṇaṃ , na kevalañcettha dutiyapaṭṭameva , tatiyapaṭṭādikampi .
Yathāha ‘‘ anujānāmi … pe … utuddhaṭānaṃ dussānaṃ catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ … pe … paṃsukūle yāvadatthan ’’ ti ( mahāva .348).
Avasesā bhikkhūti vakkhamānakāle nisinnā bhikkhū .
Tasmā vaṭṭatīti yathā ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ticīvaraṃ adhiṭṭhātuṃ na vikappetun ’’ ti vuttaṃ , evaṃ parikkhāracoḷampi vuttaṃ , na tassa ukkaṭṭhaparicchedo vutto , na ca saṅkhyāparicchedo , tasmā tīṇipi cīvarāni paccuddharitvā ‘‘ imāni cīvarāni parikkhāracoḷāni adhiṭṭhāmī ’’ ti adhiṭṭhahitvā paribhuñjituṃ vaṭṭatīti attho .
‘‘ Nidhānamukhametan ’’ ti kathaṃ paññāyatīti ce ?
‘‘ Tena kho pana samayena bhikkhūnaṃ paripuṇṇaṃ hoti ticīvaraṃ , attho ca hoti parissāvanehipi thavikāhipī ’’ ti etasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , parikkhāracoḷan ’’ ti ( mahāva .358) anuññātattā .
Bhikkhūnañca ekameva parissāvanaṃ , thavikā vā vaṭṭati , na dve vā tīṇi vāti paṭikkhepābhāvato vikappanupagapacchimappamāṇāni , atirekappamāṇāni vā parissāvanādīni parikkhārāni kappantīti siddhaṃ .
Yadi evaṃ ‘‘ yaṃnūnāhaṃ bhikkhūnaṃ cīvare sīmaṃ bandheyyaṃ mariyādaṃ ṭhapeyyan ’’ ti ( mahāva .346) vacanavirodhoti ce ?
Na , anusandhiyā ajānanato , virodhato ca .
Kiṃ vuttaṃ hoti ?
Cīvarakkhandhake ( mahāva .326 ādayo ) paṭhamaṃ gahapaticīvaraṃ anuññātaṃ , tato pāvārakosiyakojavakambalādi .
Tato ‘‘ tena kho pana samayena saṅghassa uccāvacāni cīvarāni uppannāni honti .
Atha kho bhikkhūnaṃ etadahosi ‘ kiṃ nu kho bhagavatā cīvaraṃ anuññātaṃ , kiṃ ananuññātan ’’’ ti etasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cha cīvarāni khoman ’’ tiādinā ( mahāva .339) kappiyacīvarajāti anuññātā , na pana saṅkhyāpamāṇaṃ .
Tato ‘‘ addasa bhagavā … pe … sambahule bhikkhū cīvarehi ubbhaṇḍite sīsepi cīvarabhisiṃ karitvā khandhepi cīvarabhisiṃ karitvā
V0.199 kaṭiyāpi cīvarabhisiṃ karitvā āgacchante , disvāna bhagavato etadahosi … pe … yepi kho te kulaputtā imasmiṃ dhammavinaye sītālukā sītabhīrukā , tepi sakkontiM0.223 ticīvarena yāpetuṃ , yaṃnūnāhaṃ bhikkhūnaṃ cīvare sīmaṃ bandheyyaṃ mariyādaṃ ṭhapeyyaṃ ticīvaraṃ anujāneyyan ’’ ti ( mahāva .346) cīvaraṃ anuññātaṃ , tañca kho ekameva .Chabbaggiyā pana micchā gahetvā bahūni parihariṃsu .
Tāni nesaṃ atirekaṭṭhāne ṭhitāni honti .
Tato ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretun ’’ ti ( mahāva .347) anuññātaṃ , tenetaṃ paññāyati .
Atirekāni bahūni cīvarāni te parihariṃsu ,‘‘ tāni dasāhaparamameva dhāretuṃ anujānāmi , na tamevekan ’’ ti vadantena yā pubbe ticīvarādhiṭṭhānasaṅkhātā cīvare sīmābaddhā , mariyādā ca ṭhapitā , tāya satipi ticīvarabāhullapariharaṇakkamo dassito divasaparicchedavasena .
Tato paraṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , atirekacīvaraṃ vikappetun ’’ ti ( mahāva .347) anujānantena vināpi divasaparicchedena atirekacīvarapariharaṇakkamo dassitoti dvepi tāni nidhānamukhānīti siddhaṃ .
Tathā parikkhāracoḷādhiṭṭhānampi siyā , aññathā itaracīvarādhiṭṭhānānujānanavirodho siyā sīmāmariyādaṭṭhapanavirodhato .
Ticīvarādhiṭṭhānapaññattiyeva ticīvaramariyādā hoti .
Tena vuttaṃ ‘‘ pāṭekkaṃ nidhānamukhametan ’’ ti .
‘‘ Paṭhamaṃ ticīvaraṃ ticīvarādhiṭṭhānena adhiṭṭhātabbaṃ , puna pariharituṃ asakkontena paccuddharitvā parikkhāracoḷaṃ adhiṭṭhātabbaṃ , na tveva āditova idaṃ vuttan ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Yathā ticīvaraṃ pariharituṃ asakkontassa gilānassa vippavāsasammuti anuññātā , agilānassapi sāsaṅkasikkhāpade ( pārā .652) tassa antaraghare nikkhepo ca , tatopi sati paccaye chārattavippavāso , tatopi asakkontassa paccuddhāro , paccuddhaṭampi antodasāhe adhiṭṭhātuṃ , asakkontassa vikappanā ca anuññātā .
Tatheva dvinnampi sammukhāparammukhāvikappanānaṃ parasantakattā vikappanapaccaye asati ‘ parikkhāracoḷan ’ ti adhiṭṭhahitvā paribhuñjituṃ bhagavatā anuññātaṃ siyā , yato tadadhippāyaññū evaṃ vadantī ’’ ti mahāpaccariya mpi vuttaṃ .
Pubbetiādi ‘‘ pāṭekkaṃ nidhānamukhan ’’ ti vuttassa payogadassanatthaṃ vuttaṃ .
Abaddhasīmāyaṃ dupparihāranti vikappanādiatthāya upacāraṃ atikkamitvāpi gamanasambhavato .
Vassikasāṭikā anatirittappamāṇāti tassā ukkaṭṭhaparicchedassa vuttattā vuttaṃ .
Paccattharaṇampi adhiṭṭhātabbamevāti ‘‘ idaṃ , bhante , amhākaṃ senāsanassa upari attharitabban ’’ tiādinā dinnaṃ nādhiṭṭhātabbaṃ ,‘‘ idaṃ tumhākan ’’ ti
M0.224 dinnaṃ sayaṃ adhippetaṃva adhiṭṭhātabbanti adhippāyo .‘‘ Sakiṃ adhiṭṭhitaṃ adhiṭṭhitameva hoti , na puna paccuddharīyati kālaparicchedābhāvato ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Ekavacanenapi vaṭṭatīti apare ’’ ti vuttaṃ .
Bhesajjanavakammamātāpituādīnaṃ
V0.200 atthāyāti ettha ‘‘ iminā bhesajjaṃ cetāpessāmi , idaṃ mātuyā dassāmī ’’ ti ṭhapentena adhiṭṭhātabbaṃ .‘‘‘ Idaṃ bhesajjassa , imaṃ mātuyā ’ ti vibhajantena adhiṭṭhānakiccaṃ natthīti apare ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Sakabhāvaṃ mocetvā ṭhapanaṃ sandhāyāhā ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Puna adhiṭṭhātabban ti ayaṃ saṅgītito paṭṭhāya āgataaṭṭhakathāvādo .
Tato paraṃ ācariyānaṃ tattha tattha yuttivicāraṇā ’’ ti vuttaṃ .
Pamāṇacīvarassāti pacchimappamāṇassa .
Dve cīvarānīti saha uttarāsaṅgena .
Esa nayoti pamāṇayuttesu yattha katthacītiādinayova .
‘‘ Taṃ atikkāmayato chedanakan ’’ ti ( pāci .533) vacanato uttari paṭisiddhaṃ , tato heṭṭhā appaṭisiddhattā vaṭṭati .
Tattha siyā – ticīvarassa pacchimappamāṇaṃ visuṃ sutte natthīti , na vattabbaṃ , sikkhākaraṇīyehi siddhattā .
Kiṃ vuttaṃ hoti ?
‘‘‘ Parimaṇḍalaṃ nivāsessāmi , pārupissāmi , suppaṭicchanno antaraghare gamissāmī ’ ti ( pāci .576-579) vacanato yattakena pamāṇena parimaṇḍalatā , suppaṭicchannatā ca aṭṭhakathāyaṃ vuttakkamena sampajjatī ’’ ti vattabbaṃ .
Tesaṃ vasena pacchimappamāṇanti siddhaṃ , tañca kho muṭṭhipañcakādi yathāvuttameva vuccate .
Tenevāha lesaṃ ṭhapetvā ‘‘ visuṃ sutte natthī ’’ ti .
Apicettha adhippetaṃ , tathāpi na sametiyevāti attho , tasmā ‘‘ yadī ’’ tiādisambandho addhā vutto .
Yasmā paricchinno sameti ca .
Itaresu pana ekaccasmiṃ ācariyavāde neva paricchedo atthi .
Ekaccasmiṃ na pubbāparaṃ sametīti sambandho .
Adhiṭṭhānaṃ adhiṭṭhānameva , paribhogakāle pana arajitaṃ na vaṭṭati .
Idaṃ sabbaṃ ticīvare eva .
Imassa pana sikkhāpadassa ayaṃ saṅkhepavinicchayo – anatthate kathine hemantānaṃ paṭhamadivasato paṭṭhāya atthate kathine gimhānaṃ paṭhamadivasato paṭṭhāya uppannacīvaraṃ sandhāya ‘‘ niṭṭhitacīvarasmin ’’ tiādi vuttanti .
Etthāha –
‘‘ rajakehi dhovāpetvā setaṃ kārāpentassāpi adhiṭṭhānaṃ adhiṭṭhānamevā ’’ ti vacanato arajitepi adhiṭṭhānaṃ ruhati , tena sūcikammaṃ
M0.225 katvā rajitvā kappabinduṃ datvā adhiṭṭhātabbanti niyamo na kātabboti ?Vuccate , kātabbova patto viya adhiṭṭhito .
Yathā puna setabhāvaṃ , tambabhāvaṃ vā patto adhiṭṭhānaṃ na vijahati , na ca pana tādiso adhiṭṭhānaṃ upagacchati , evametaṃ daṭṭhabbanti .
‘‘ Yato paṭṭhāya paribhogādayo vaṭṭanti , tato paṭṭhāya antodasāhe adhiṭṭhātabban ’’ ti vadanti .
Avisesena
V0.201 vuttavacanan ti adhiṭṭhātabbaṃ adhiṭṭheti , vikappetabbaṃ vikappetīti evaṃ savisesaṃ katvā avacanaṃ ‘‘ na vikappetun ’’ ti ( mahāva .358) iminā viruddhaṃ viya dissati .Idāni idaṃ adhiṭṭhānavikappananayapaṭibaddhaṃ khandhakaṃ , parivāra ñca missetvā pakiṇṇakaṃ vuccati – khandhake tāva ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ticīvaraṃ adhiṭṭhātuṃ na vikappetuṃ , vassikasāṭikaṃ vassānaṃ cātumāsaṃ adhiṭṭhātuṃ , tato paraṃ vikappetun ’’ tiādi vuttaṃ .
Parivāre ‘‘ na nava cīvarāni adhiṭṭhātabbāni , na nava cīvarāni vikappetabbānī ’’ ti ( pari .329),‘‘ dasake dasa , ekādasake ekādasa cīvarāni adhiṭṭhātabbāni , na vikappetabbānī ’’ ti ( pari .331) ca anekakkhattuṃ vacanena suṭṭhu daḷhaṃ katvā ‘‘ sabbāni cīvarāni adhiṭṭhātabbāni , na vikappetabbānī ’’ ti vuttaṃ , tasmā ubhopi te viruddhā viya dissanti , khandhake eva ca ‘‘ vassikasāṭikaṃ vassānaṃ cātumāsaṃ adhiṭṭhātuṃ tato paraṃ vikappetun ’’ ti ( mahāva .358) vuttaṃ .
Tadaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ vassikasāṭikā anatirittappamāṇā nāmaṃ gahetvā vuttanayeneva cattāro vassike māse adhiṭṭhātabbā , tato paraṃ paccuddharitvā vikappetabbā ’’ ti vuttaṃ .
Idañca viruddhaṃ viya dissati aññamaññaṃ hemante paccuddhārasambhavato , vassāne vikappanāsambhavato ca .
Tathā idha ‘‘ anāpatti antodasāhaṃ adhiṭṭheti vikappetī ’’ ti vacanappamāṇato sabbattha vikappanāya appaṭisiddhabhāvo veditabboti ( pārā . aṭṭha .2.469) aṭṭhakathāvacanaṃ parivāravacanena viruddhaṃ viya dissati , na hi viruddhaṃ tathāgatā bhāsanti , tasmā aṭṭhakathānayovettha paṭisaraṇaṃ , yena sabbampi taṃ ekarasaṃ hoti .
Parivāraṭṭhakathāya ñca vuttaṃ ‘‘ na vikappetabbānīti adhiṭṭhitakālato paṭṭhāya na vikappetabbānī ’’ ti ( pari . aṭṭha .329).
Ticīvarāni adhiṭṭhitakālato paṭṭhāya , vassikasāṭikādīni ca attano attano adhiṭṭhānakhette na akāmā vikappetabbānīti attho , avasesapāḷi , attho ca idha aṭṭhakathāyaṃ vutto , tasmā sabbampetaṃ ekarasanti .
Etthāha
M0.226 – yadi evaṃ ‘‘ nava cīvarāni nādhiṭṭhātabbānī ’’ ti ca vattabbaṃ .Vikappitakālato paṭṭhāya hi nādhiṭṭhātabbānīti ?
Ettha vuccate –
‘‘ ticīvaraṃ adhiṭṭhātuṃ na vikappetuṃ … pe … parikkhāracoḷaṃ adhiṭṭhātuṃ na vikappetun ’’ ti ettha sabbattha adhiṭṭhāne paṭisedhādassanato , vikappanāya adassanato ca ‘‘ tato paran ’’ ti dvīsveva paricchedadassanato ca ‘‘ nava cīvarāni adhiṭṭhātabbāni , na vikappetabbāni ceva vuttanti veditabbaṃ .
Aparo nayo – anujānāmi , bhikkhave , ticīvaraṃ adhiṭṭhātuṃ akāmā .
Kasmā ?
Kāle uppannaṃ anadhiṭṭhahantassa kālātikkame āpattisambhavato , akāle uppannaṃ anadhiṭṭhahantassa dasāhātikkame āpattisambhavato ca .
Tattha yaṃ kāle uppannaṃ appahontepi dasāhe kālātikkame āpattikaraṃ , taṃ
V0.202 nissajjanakāle ‘‘ idaṃ me , bhante , atirekacīvaraṃ dhāritaṃ nissaggiyaṃ , imāhaṃ saṅghassā ’’ tiādinā nissajjitabbaṃ , itaraṃ yathāpāḷimeva .Tattha paṭhamanayo ‘‘ yo pana , bhikkhu , atirekacīvaraṃ dhāreyya nissaggiyan ’’ ti imāya paṭhamapaññattiyā vasena vutto , dutiyo anupaññattiyā vasena vutto .
Yathā ca nissajjitabbavatthumhi asati yathāpāḷiṃ avatvā kevalaṃ āpatti eva desetabbā , yathā ca vassikasāṭikanissajjane kevalaṃ pariyiṭṭhamatte yathāpāḷiṃ avatvā yathāsambhavaṃ nissajjitabbaṃ , tathā idampīti veditabbaṃ .
Yathā saṃvaccharātikkantaṃ atirekacīvaraṃ ‘‘ dasāhātikkanta ’’ micceva vuccati .
Saṃvaccharavippavutthaticīvaraṃ , māsātikkantañca ‘‘ rattivippavutthan ’’ ti ca ‘‘ chārattavippavutthan ’’ ti ca vuccati , tathā idampi ‘‘ dasāhātikkanta ’’ micceva vuccatīti eke , tasmā siddhamidaṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ticīvaraṃ adhiṭṭhātuṃ akāmā ’’ ti , tathā akāmā na vikappetunti attho .
Icchāya hi sati ‘‘ paccuddharitvā vippavāsasukhatthaṃ vikappanāya okāso dinno hoti , dasāhātikkame ca anāpattī ’’ ti vacanato vikappetuṃ anujānāmīti vuttaṃ hoti .
Tathā vassikasāṭikā akāmā adhiṭṭhātuṃ dasāhātikkame āpattisambhavato .
Kittakaṃ kālanti ce ?
Vassānaṃ cātumāsaṃ , icchāya pana sati uddhaṃyeva vikappetabbaṃ .
‘‘ Sabbattha vikappanāya appaṭisiddhabhāvo veditabbo ’’ ti hi vuttaṃ .
‘‘ Atthāpatti hemante āpajjati , no gimhe , no vasse ’’ ti ( pari .323) ca vuttaṃ , tena vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ tato paraṃ paccuddharitvā vikappetabbā ’’ ti .
Tatrāyaṃ
M0.227 vicāraṇā – kadā paccuddharitabbā , kadā vikappetabbā , kiñcettha yasmā ‘‘ tato paran ’’ ti vuttaṃ .Hemantañca pattamatte sā adhiṭṭhānaṃ vijahati , tasmā ‘‘ paccuddharitvā ’’ ti na vattabbaṃ adhiṭṭhānassa natthitāya , atha ‘‘ antocātumāse vikappetabbā ’’ ti na vattabbaṃ .
‘‘ Tato paraṃ vikappetun ’’ ti hi vuttanti ?
Ettha ekacce vadanti ‘‘ vattabbametan ’’ ti .
Yathā parivutthaparivāso , ciṇṇamānatto ca santo niṭṭhitesupi parivāsamānattadivasesu , tathā niṭṭhitesupi adhiṭṭhānadivasesu sādhiṭṭhānametanti eke .
Aṭṭhakathācariyānaṃ idaṃ sanniṭṭhānaṃ ‘‘ kattikapuṇṇamadivase paccuddharitvā pāṭipadadivase vikappetabbā ’’ ti .
Vuttañhetaṃ parivāraṭṭhakathāyaṃ ‘‘ kattikapuṇṇamāsiyā pacchime pāṭipadadivase vikappetvā ṭhapitaṃ vassikasāṭikaṃ nivāsento hemante āpajjati .
Kurundiyaṃ pana ‘ kattikapuṇṇamadivase apaccuddharitvā hemante āpajjatī ’ ti vuttaṃ , tampi suvuttaṃ .
‘ Cātumāsaṃ adhiṭṭhātuṃ , tato paraṃ vikappetun ’ ti hi vuttan ’’ ti ( pari . aṭṭha .323).
Tattha kurundinayo pacchā vuttattā sārato daṭṭhabbo
V0.203 , na purimo .Nivāsento hi gimhepi orenaddhamāsaṃ āpajjati eva .
Idha ca ‘‘ atthāpatti hemante āpajjati , no gimheti vuttan ’’ ti kurundivacanassāyamattho dissati .
‘‘ Kattikapuṇṇamadivase apaccuddharitvā tasmiṃyeva divase avikappento pacchimapāṭipadadivase apaccuddhārapaccayā dukkaṭaṃ āpajjati , na , avikappanapaccayā dasāhaparihārasambhavato ’’ ti kāraṇameke vadanti .
Evaṃ sati hemante pattamatte adhiṭṭhānaṃ vijahatīti āpajjati , tañca ayuttaṃ .
Adhiṭṭhānañhi ‘‘ aññassa dānena … pe … chiddabhāvenāti imehi navahi kāraṇehi vijahatī ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.469) vuttaṃ , na ‘‘ adhiṭṭhānakhettātikkamena vā ’’ ti .
Asādhāraṇattā na vuttanti ce ?
Na ,‘‘ chiddabhāvenā ’’ ti na vattabbappasaṅgato , chiddabhāvena pana ticīvarasseva sabbaṭṭhakathāsu adhiṭṭhānavijahanassa vuttattā .
Tasmā hemantassa paṭhamadivase apaccuddhārapaccayā dukkaṭaṃ āpajjati , na paccuddharitvā avikappanapaccayā .
‘‘ Vikappetun ’’ ti vacanato tato adhiṭṭhānaṃ na vijahatīti paññāyati .
Na hi kattikapuṇṇamāsiyā pacchime pāṭipadadivase avikappetvā hemante āpajjatīti vuttanti adhippāyo , yasmā taṃ apaccuddhārapaccayā dukkaṭaṃ hemantassa paṭhamaaruṇakkhaṇe eva āpajjati , tasmā ‘‘ kattikapuṇṇamadivase apaccuddharitvā ’’ ti vuttaṃ .
Paccuddhaṭaṃ pana hemante dasāhaparihāraṃ
M0.228 labhati .‘‘ Dasāhe appahonte cīvarakālaṃ nātikkāmetabbā ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.630) hi vuttaṃ , tañca kho samaye uppannaṃ ce , nāsamaye .
Tathā ca sādhitaṃ apaccuddhaṭaṃ na nissaggiyaṃ hoti , no ca taṃ paridahitaṃ , tasmā kattikapuṇṇamadivase eva paccuddharaṇañca vikappanañca kattabbanti siddhaṃ , ettha ca yathā atirekacīvaraṃ dasame divase vikappentena dasāhaparamaṃ dhāritaṃ hoti , antodasāhe ca vikappitaṃ hoti , tathā kattikapuṇṇamāya vikappentena vassānaṃ cātumāsaṃ adhiṭṭhitañca hoti , tato paraṃ anāpattikhette eva vikappanā ca hotīti veditabbaṃ .
Ettāvatā atthi vikappanākhette adhiṭṭhānaṃ , adhiṭṭhānakhette ca vikappanāti dīpitaṃ hoti .
Aññathā ‘‘ atthāpatti adhiṭṭhānena āpajjati , anadhiṭṭhānena āpajjati .
Atthāpatti vikappanāya āpajjati , avikappanāya āpajjatī ’’ ti dukesu dve dukāni vattabbāni siyuṃ .
Tattha paṭhamaduke paṭhamapadaṃ sambhavati .
Vikappanakhette hi vassikasāṭikādīnaṃ adhiṭṭhānena vinayātisāradukkaṭaṃ āpajjati .
Eteneva dutiyadukkaṭassa dutiyapadaṃ vuttaṃ hoti .
Anadhiṭṭhānena āpajjatīti natthi .
Antodasāhe anāpajjanato , vikappanādisambhavato ca vikappanāya āpajjatīti natthi sabbattha vikappanāya appaṭisiddhattā , tasmā tāni dukāni ‘‘ na labbhantī ’’ ti na vuttāni .
Etthāha – yā sā ‘‘ atthāpatti hemante āpajjatī ’’ ti ( pari .323) vacanappamāṇato dukkaṭāpatti sādhitā , sā
V0.204 sañcicca apaccuddharantassa yujjati , asatiyā ce , kañci , anāpatti .Kattikapuṇṇamāya paccuddhaṭaṃ sañcicca avikappayato dukkaṭena saha punadivase nissaggiyaṃ , asatiyā avikappayato nissaggiyameva idha paṭhamapaññattiyā .
Yaṃ pana vuttaṃ mātikāṭṭhakathāyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . kathinasikkhāpadavaṇṇanā )‘‘ vassikasāṭikā vassānamāsātikkamenāpi , kaṇḍupaṭicchādi ābādhavūpasamenāpi adhiṭṭhānaṃ vijahati , tasmā sā tato paraṃ vikappetabbā ’’ ti , tenetaṃ virujjhati , na kevalaṃ idameva ,‘‘ tato paraṃ paccuddharitvā vikappetabbā ’’ ti aṭṭhakathāvacanañca virujjhati .
Tato paraṃ nāma hi hemantaṃ , tattha ce paccuddhāro ,‘‘ vassikasāṭikā vassānamāsātikkamenāpī ’’ tiādi na yuttaṃ adhiṭṭhānābhāvena paccuddhārābhāvato .
Avirodho ca icchitabbo , tasmā ‘‘ paccuddharaṇaṃ vattamattan ’’ tivādo etthāpi sambhavatīti ce ?
Na , kurundi vacanavirodhato .
Tattha hi kattikapuṇṇamāya paccuddhāro vutto , tasmā
M0.229 vassānadivasattā sādhiṭṭhānāvasā paccuddharīyatīti na paccuddhāro vattamattaṃ , tasmā ‘‘ tato paran ’’ ti yāva puṇṇamā adhippetā siyā .Yathā cāyaṃ vikappo , tathā ‘‘ vassānamāsātikkamenāpi ābādhavūpasamenāpī ’’ ti idampi avassaṃ paccuddharitabbatāya vuttaṃ siyā .
Evañca sati idha samantapāsādikāya tadavacanena sameti .
Aññathā idhapi taṃ vattabbaṃ siyāti yathāvuttova vidhi ettha sambhavati , kiñcāpi sambhavati , duviññāpayassa pana lokassa suviññāpanatthaṃ vuttā .
Yasmā pana sā vassānātikkamena adhiṭṭhānaṃ vijahati , hemantapaṭhamāruṇe ca apaccuddhārapaccayā dukkaṭā sādhitā , tasmā kattikapuṇṇamāyameva paccuddharitvā vikappetabbā , avikappitāya ‘‘ nissaggiyāpajjanamevā ’’ ti vattabbaṃ .
Ettāvatāpi santosaṃ akatvā vinicchayo pariyesitabbo .
Hoti cettha –
‘‘ Evaṃ abhāvaṃ vinayassa pāḷi ,
Bhinnaṃ abhinnañca tadatthayuttiṃ ;
Viññātukāmena tadatthaviññū ,
Pariyesitabbā vinaye viññāyā ’’ ti .
‘‘ Tuyhaṃ gaṇhāhī ’’ ti vutte vināpi ‘‘ mayhaṃ gaṇhāmī ’’ ti vacanena sudinnaṃ hoti .
Itaro ce adhivāseti , tenāpi suggahitaṃ hoti , no ce adhivāseti , dentena sudinnaṃ .
Taṃ pana vatthu na kassaci hoti .
Tathā ‘‘ mayhaṃ gaṇhāmī ’’ ti vadati , sāmiko ce adhivāseti , vināpi ‘‘ gaṇhāhī ’’ ti vacanena suggahitaṃ .
No ce adhivāseti , sāmikasseva taṃ , na hi tassetaṃ vinayakamman ti ettha vinayakammassatthāya ce gaṇhāti , na vaṭṭati .
Na kevalaṃ attano atthāya gahitaṃ
V0.205 , puna tassapi deti , vaṭṭatīti ca .Tathā anapekkho hutvā parassa vissajjetvā puna tena dinnaṃ vā tassa vissāsanto vā paribhuñjati , vaṭṭati .
Tatthāpi vinayakammavasena na vaṭṭatīti eke .
Te eva ‘‘ mahantaṃ vā khuddakaṃ karotī ’’ ti ettha ‘‘ ticīvare dīghato vidatthi anatikkamitvā chinditvā karoti , evaṃ sesesupī ’’ ti vadanti .
Evarūpesu ṭhānesu porāṇācariyānaṃ kathāmaggaṃ suṭṭhu ācariyakulasevanāya sañjānitvā tena saṃsanditvā sato sampajāno hutvā sotūnañca cittaṃ avimohetvā kathetabbaṃ .
Esā amhākaṃ āyācanā .
Paṭhamakathinasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Udositasikkhāpadavaṇṇanā
471. Santaruttarena
M0.230 janapadacārikaṃ pakkamanti .Kasmā ?
Kiñcāpi ‘‘ na , bhikkhave , santaruttarena gāmo pavisitabbo , yo paviseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( mahāva .362) paṭhamaṃ vuttaṃ .
Pacchā pana ‘‘ pañcime , bhikkhave , paccayā saṅghāṭiyā nikkhepāya , uttarāsaṅgassa , antaravāsakassa nikkhepāya gilāno vā hoti , vassikasaṅketaṃ vā , nadīpāraṃ gantuṃ vā , aggaḷaguttivihāro vā , atthatakathinaṃ vā hotī ’’ ti vuttattā , aṭṭhakathāya mpissa ‘‘ pañcasu petesu aggaḷagutti eva pamāṇaṃ .
Gutte eva hi vihāre nikkhipitvā bahi gantuṃ vaṭṭati , nāgutte ’’ ti vuttattā apaññattepi kathine ‘‘ te bhikkhū aggaḷaguttivihāre ṭhapethā ’’ ti vatvā sabhāgānaṃ hatthe cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena gāmappavese laddhakappiyā janapadacārikaṃ pakkāmiṃsūti veditabbaṃ .
473. Avippavāsasammutin ti avippavāsatthaṃ , vippavāsapaccayā yā āpatti , tadabhāvatthaṃ vā sammutiṃ dātunti attho .
Tato paṭṭhāya vaṭṭati .
Kittakaṃ kālaṃ vaṭṭatīti ?
Māsaṃ vā atirekaṃ vā yāva gamane saussāho , tāva vaṭṭati .
Tena vuttaṃ ‘‘ dhuranikkhepaṃ karontena paccuddharitabban ’’ ti .
Puna sammutidānakiccaṃ natthīti sace dvādasannaṃ vassānaṃ accayena añño rogo hoti , vaṭṭati , upasampadakammaṃ viya yāvajīvaṃ ekāsammuti vaṭṭatīti ca .
‘‘ Kataṃ vā hotī ’’ tiādi imasmiṃ sikkhāpade na vattabbaṃ , kasmā ?
Karaṇapalibodhe upacchinnepi anadhiṭṭhitacīvarato vippavāsapaccayā āpattiyā asambhavato , tasmā ‘‘ niṭṭhitacīvarasminti bhikkhuno cīvaraṃ adhiṭṭhitaṃ hotī ’’ ti ettakameva vattabbanti ce ?
Na , tadāyattattā
V0.206 .Adhiṭṭhānañhi karaṇapalibodhassa niṭṭhāpanāyattaṃ , tasmā ‘‘ kataṃ vātiādi vuttan ’’ ti ca vuttaṃ .
Tattha katan ti pubbe vuttameva .
477-8.
Avippavāsalakkhaṇavavatthāpanatthan ti ettha ‘‘ antogāme cīvaraṃ nikkhipitvā antogāme vatthabban ’’ tiādivacanato avippavāsalakkhaṇaṃ vavatthāpitaṃ , tabbiparītanayena vippavāsalakkhaṇaṃ veditabbaṃ .
Gāmo ekūpacārotiādimhi pana ṭhapetvā satthaṃ , rukkhamūlaṃ , ajjhokāsañca sesesu parikkhepāparikkhepavasena ekūpacāranānūpacāratā veditabbā .
Yasmā pana
M0.231 satthaṃ duvidhaṃ niviṭṭhaṃ , aniviṭṭhañca , tesu aniviṭṭhaṃ ekakulassa vā nānākulassa vā aparikkhittameva hoti , niviṭṭhaṃ siyā parikkhittaṃ , siyā aparikkhittaṃ , tasmā tattha parikkhepādivasena adassetvā abbhantaravasena vutto .Tathā abbhokāse .
Rukkhamūle chāyāvasena .
Aññathā ‘‘ sattho ekūpacāro nānūpacāro ’’ tiādi uddesavirodho siyā vibhaṅge adassitattā , tasmā satthassa purato ca pacchato ca sattabbhantarā , passato ca ekabbhantaranti ayamekūpacāro , tato paraṃ nānūpacāro .
Tathā rukkhamūlassa yattha majjhanhike kāle chāyā pharati , ayaṃ ekūpacāro .
Itaro nānūpacāro .
Kasmā ?
Tattha hi parikkhepo appamāṇaṃ .
Chāyāva pamāṇaṃ .
Ajjhokāsassa pāḷiyaṃ vuttova .
‘‘ Satthādīnaṃ ekakulasantakavasena ekūpacāratā ’’ ti likhitaṃ , tasmā nivesane , udosite ca vuttaparicchedova aṭṭādīsūti katvā saṃkhittaṃ .
Tato paraṃ khettadhaññakaraṇaārāmavihāresu pana parikkhittāparikkhitta-padaṃ puna uddhaṭaṃ satthavibhaṅgena adhikārassa pacchinnattā .
‘‘ Nānāgabbhā ’’ tiādivacanaṃ pana asambhavato khettadhaññakaraṇaārāmesu na uddhaṭaṃ .
Vihāre sambhavantampi tattha pacchinnattā na uddhaṭaṃ .
Kulaṃ vuccati sāmiko , tasmā ‘‘ ekakulassa nānākulassā ’’ ti iminā gāmādīnaṃ cuddasannaṃ cīvaranikkhepaṭṭhānānaṃ sādhāraṇāsādhāraṇabhāvaṃ dīpeti .
Ajjhokāsassa pana asambhavato na vuttaṃ .
Yasmā panettha ekakulassa , nānākulassa ca aparikkhittesu gāmādīsu parihāraviseso kiñcāpi natthi , parikkhittesu pana atthi , tasmā ekanānākulaggahaṇaṃ , ekanānūpacāraggahaṇañca sātthakanti veditabbaṃ .
Tatthapi ayaṃ viseso – satthe , rukkhamūle ca kulabhedatova bhedo , nopacārabhedato .
Ajjhokāse upacārabhedato ca , so pana pāḷiyaṃ na dassitoti .
‘‘ Taṃ pamāṇaṃ atikkamitvāti vacanato ākāsepi aḍḍhateyyaratanappamāṇe doso natthī ’’ ti vadanti .
479.‘‘ Sabhā ’’ ti itthiliṅgaṃ .
‘‘ Sabhāyan ’’ ti napuṃsakaliṅgaṃ , tena vuttaṃ ‘‘ liṅgabyattanayenā ’’ ti .
Napuṃsakaliṅgadassanatthaṃ kira ‘‘ sabhāyan ’’ ti paccattavasena niddiṭṭhaṃ , tassa anupayogattā
V0.207 ‘‘ dvāramūlan ’’ tipi .Attano nikkhittaṭṭhāne anikkhittattā vīthihatthapāso na rakkhati , yasmiṃ ghare cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti , tasmiṃ ghare vatthabbaṃ .
‘‘ Sabhāye vā vatthabbaṃ dvāramūle vā , hatthapāsā
M0.232 vā na vijahitabban ’’ ti hi vuttaṃ .‘‘ Hatthapāseyeva aruṇaṃ uṭṭhapetabban ’’ ti niyamitattā jānituṃ na sakkāti ce ?
Antoghare na sakkā , tathā tathā vuttattā , tasmā ‘‘ yutti pamāṇan ’’ ti vuttaṃ .
Ayamattho aṭṭhakathāya mpi pakāsito , punapi khuddakagāme sabbasādhāraṇagāmadvāravasena .
Sace tassa dvāradvayaṃ hoti , majjhe ca gharasabhāyaṃ , yatthicchati , tattha vasitabban ’’ ti .
480-1.
Yāni nivesanādīni gāmasaṅkhyaṃ na gacchanti , tāni nivesanādīnīti adhippetāni .
Ajjhokāse aparisaṅkitampi cīvaraṃ atirekasattabbhantare nikkhittaṃ nissaggiyaṃ hoti , ettha antosīmatā na rakkhati , satthe pana rakkhati .
‘‘ Nadīparihāro ca labbhatī ’’ ti vacanato udakukkhepasīmāyaṃ parihāro labbhatīti siddhaṃ .
Sāmantavihāro ce ekasīmo , cīvaraṃ na nissaggiyaṃ .
Idāni –
‘‘ Chinnaṃ dhutaṅgaṃ sāsaṅka-sammato santaruttaraṃ ;
Acīvarassānāpatti , paccuddhārādisiddhito ’’ ti .
–
Idaṃ pakiṇṇakaṃ , tatthāyaṃ codanāpubbaṅgamo vinicchayo – keci ‘‘ diguṇaṃ saṅghāṭin ’’ ti ( mahāva .348) vacanato ‘‘ ekaccikā saṅghāṭipi nādhiṭṭhātabbā .
Sace adhiṭṭhāti na ruhatī ’’ ti vatvā upasampadāpekkhānampi diguṇameva saṅghāṭiṃ datvā upasampādenti , te iminā suttalesena saññāpetabbā .
Bhagavatā hi ‘‘ chinnakaṃ saṅghāṭiṃ chinnakaṃ uttarāsaṅgaṃ chinnakaṃ antaravāsakan ’’ ti paṭhamaṃ anuññātaṃ .
Tato ‘‘ aññatarassa bhikkhuno ticīvare kariyamāne sabbaṃ chinnakaṃ nappahoti .
Dve chinnakāni ekaṃ acchinnakaṃ nappahoti .
Dve acchinnakāni ekaṃ chinnakaṃ nappahotī ’’ ti imasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , anvādhikampi āropetun ’’ ti ( mahāva .360) anuññātaṃ , tasmā ekaccikāpi saṅghāṭi vaṭṭatīti siddhaṃ .
Yā chijjamānā nappahoti , tassā kuto diguṇatāti .
Aṭṭhakathāya mpissa vuttaṃ ‘‘ anvādhikampi āropetunti āgantukapattampi dātuṃ .
Idaṃ pana appahonake āropetabbaṃ .
Sace pahoti , āgantukapattaṃ na vaṭṭati , chinditabbamevā ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .360).
Kathinaṃ pana chinnakameva vaṭṭati āveṇikalakkhaṇattā
V0.208 ,‘‘ chinnakaṃ diguṇaṃ nappahotī ’’ ti vacanābhāvato cāti sanniṭṭhānamettha gantabbaṃ .Dhutaṅganti
M0.233 anupasampannānaṃ tecīvarikadhutaṅgābhāvato ticīvareneva tecīvarikoti .Tesaṃ adhiṭṭhānābhāvato ‘‘ adhiṭṭhitenevā ’’ ti vattabbaṃ hotūti ce ?
Na , dhutaṅgabhedena virodhappasaṅgato .
Catutthacīvarasādiyanena hi dhutaṅgabhedo , na ticīvaravippavāsena , nāpi atirekacīvarasādiyanena , nāpi atirekacīvaradhāraṇena .
Yasmā pana bhikkhūnaṃyeva bhagavatā adhiṭṭhānavasena nava cīvarāni anuññātāni , jātivasena ca vuttāni , na evaṃ anupasampannānaṃ .
Tasmā tesaṃ cīvaraniyamābhāvā na taṃ dhutaṅgaṃ anuññātaṃ gahaṭṭhānaṃ viya , tasmā tassa samādānavidhāne avacanato ca sanniṭṭhānamettha gantabbaṃ .
Sāsaṅkasammatoti kaṅkhāvitaraṇiyaṃ sāsaṅkasikkhāpade visuṃ aṅgāni na vuttāni ,‘‘ sesamettha cīvaravaggassa dutiyasikkhāpade vuttanayena veditabban ’’ ti ( kaṅkhā . aṭṭha . sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā ) vuttaṃ , na ca panetaṃ vuttaṃ .
Tattha rattivippavāso catutthaṃ aṅgaṃ , idha chārattavippavāso , ayamettha visesoti , tasmā aṅgasāmaññato , sammutisāmaññato ca sāsaṅkasikkhāpadameva vadanti .
Idaṃ nippadesaṃ , taṃ sappadesaṃ māsaparamattā .
Tattha bahigāmepi gāmasīmaṃ okkamitvā vasitvā pakkamantassa anāpatti , idha na tathā , idha anantare anantare aruṇuggamane nissaggiyaṃ , tattha sattameti ayaṃ imesaṃ dvinnaṃ viseso .
Aṅgāni pana cīvaranikkhepaṅgasampattito vipariyāyena , idha vuttanayena ca siddhattā na vuttāni .
Tāni kāmaṃ na vuttāni , tathāpi catutthamaṅgaṃ visesitabbaṃ , na pana visesitaṃ .
Kiṃkāraṇā ?
Idha vuttanissajjanakkamena nissajjetvā āpattidesanato , tatthāpannāpattivimokkhadīpanatthaṃ .
Saṃvaccharavippavutthampi rattivippavutthameva , pageva chārattaṃ vippavutthaṃ .
Evaṃ santepi tattha yathāvuttaaṅgasampattiyā sati tattha vuttanayeneva nissajjitabbaṃ .
Hemante vā gimhe vā nissajjati ce ?
Idha vuttanayenāpi nissajjituṃ vaṭṭatīti ñāpanatthaṃ catutthaṃ aṅgaṃ na visesitanti no takkoti ācariyo .
Māsātikkantampi cīvaraṃ ‘‘ dasāhātikkantan ’’ ti vatvā nissaṭṭhameva .
Dvayena ūnamāsaṃ hutvā ‘‘ dasāhātikkantan ’’ ti vatvā māsātikkantanti eke .
Tathāpi sace paccāsācīvaraṃ hoti , nissaggiyaṃ ‘‘ dasāhātikkantan ’’ ti vatvā , mūlacīvaraṃ pana ‘‘ māsātikkantan ’’ ti vatvā nissajjitabbaṃ .
‘‘ Santaruttaran ’’ ti
M0.234 vā ‘‘ saṅghāṭin ’’ ti vā ‘‘ cīvaran ’’ ti vā kiṃ ticīvaraṃ , udāhu aññampītiV0.209 .Kiñcettha – yadi ticīvarameva paṭisiddhaṃ , pariyāpannavasena acchinnacīvaracchindanadhovāpanaviññattiādivirodho .
Atha aññampi ,‘‘ niṭṭhitacīvarasmin ’’ ti evamādinā virodhoti ?
Vuccate – na niyamato veditabbaṃ yathāsambhavaṃ gahetabbato .
Tathā hi ‘‘ cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamantī ’’ ti ( pārā .471) evamādīsu ticīvarameva .
‘‘ Na , bhikkhave , santaruttarena gāmo pavisitabbo , santaruttaraparamaṃ tato cīvaraṃ sādhitabban ’’ ti evamādīsu yaṃkiñci , tathā saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo dātabbā , nivāsanaṃ dātabbaṃ , saṅghāṭi dātabbā , handa te , āvuso , saṅghāṭi , dehi me paṭantiādīsu .
Vuttañhetaṃ ‘‘ sabbañhi cīvaraṃ saṅghaṭitaṭṭhena ‘ saṅghāṭī ’ ti vuccatī ’’ ti .
Tathā ‘‘ niṭṭhitacīvarasmin ’’ ti etthāpīti eke .
Antosamaye hi yāvadatthaṃ cīvaraṃ anuññātaṃ , taṃ sabbaṃ kariyamānaṃ kadā niṭṭhānaṃ gacchissati , tasmā ticīvaramevāti eke .
Acīvarassānāpatti paccuddhārādisiddhitoti kiṃ vuttaṃ hoti ?
Udositasikkhāpadassa nippayojanabhāvappasaṅgato ticīvaravippavāse tecīvarassa āpattīti eke .
Tatthetaṃ vuccati na hoti āpatti paccuddhārādisiddhito .
‘‘ Anāpatti antoaruṇe paccuddharati , vissajjetī ’’ ti hi vuttaṃ .
Aññathā paccuddharantassa , antoaruṇe vissajjentassa ca yāva añño nādhiṭṭhāti , tāva āpattiṃ āpajjati yathāvuttanayena .
Aññathā sattabbhantarena vippavāsassāti vippavāsato yathārutaṃyeva sati vippavāse vippavāsato avippavāse sati avippavāsatoti .
Udositasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .