Khuddakavatthukathāvaṇṇanā
244. Puthupāṇinā
M0.522 kattabbaṃ kammaṃ puthupāṇikaṃ . 245.‘‘ Kaṇṇato nikkhantamuttolambakādīnaṃ kuṇḍalādīnan ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Kāyūran ’’ ti pāḷipāṭho .
‘‘ Keyūrādīnī ’’ ti ācariyenuddhaṭaṃ .
248.‘‘ Sādhugītaṃ
V0.476 nāma parinibbutaṭṭhāne gītan ’’ ti likhitaṃ .Dantagītaṃ gāyitukāmānaṃ vākkakaraṇīyaṃ .
Dantagītassa vibhāvanatthaṃ ‘‘ yaṃ gāyissāmā ’’ tiādimāha .
249. Caturassavattaṃ nāma catuppādagāthāvattaṃ .
‘‘ Taraṅgavattādīni uccāraṇavidhānāni naṭṭhapayogānī ’’ ti likhitaṃ .
Bāhiralomin ti bhāvanapuṃsakaṃ , yathā tassa uṇṇapāvārassa bahiddhā lomāni dissanti , tathā dhārentassa dukkaṭanti vuttaṃ hoti .
251. Virūpakkhehītiādi sahayogakaraṇavacanaṃ .
Sarabūti gehagoḷikā .
Sā kira setā savisā hoti .
Sohan ti yassa me etehi mettaṃ , sohaṃ namo karomi bhagavatoti sambandho .
Aññamhi … pe … chetabbamhīti rāgānusaye .
252. Uṭṭitvāti pakkhipitvā .
Otaratūti iddhiyā otāretvā gaṇhātu .
Anupariyāyīti anuparibbhami .
253. Na acchupiyantīti na lagganti .
Rūpakākiṇṇānīti itthirūpādīhi vokiṇṇāni .
254. Ālindakamiḍḍhikādīnan ti pamukhamiḍḍhikādīnaṃ .
Parivattetvā tatthevāti ettha ‘‘ parivattetvā tatiyavāre tattheva miḍḍhiyā patiṭṭhātī ’’ ti likhitaṃ .
Paribhaṇḍaṃ nāma gehassa bahi kuṭṭapādassa thirabhāvatthaṃ katā tanukamiḍḍhikā
M0.523 vuccati .Ettha ‘‘ parivaṭṭitvā patto bhijjatīti adhikaraṇabhedāsaṅkāya abhāve ṭhāne ṭhapetuṃ vaṭṭatī ’’ ti likhitaṃ .
Pattamāḷako vaṭṭitvā pattānaṃ apatanatthaṃ vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā iṭṭhakādīhi parikkhipitvā māḷakacchannena kato .
‘‘ Pattamaṇḍalikā pattapacchikā tālapattādīhi katā ’’ ti ca likhitaṃ .
Miḍḍhante ādhārake ṭhapetuṃ vaṭṭati pattasandhāraṇatthaṃ vuttattā .
Mañce ādhārakepi na vaṭṭati nisīdanapaccayā vāritattā .
Āsannabhūmikattā olambetuṃ vaṭṭati .
255.‘‘ Aṃsakūṭe laggetvāti vacanato aggahatthe laggetvā aṅke ṭhapetuṃ na vaṭṭatī ’’ ti keci vadanti , na sundaraṃ ,‘‘ na kevalaṃ yassa patto ’’ tiādi yadi hatthena gahitapatte bhedasaññā , pageva aññena sarīrāvayavenāti katvā vuttaṃ .
Pāḷiyaṃ pana pacuravohāravasena vuttaṃ .
Ghaṭikapālamayaṃ ghaṭikaṭāhaṃ .
Chavasīsassa pattan ti ‘‘ silāputtakassa sarīraṃ , khīrassa dhārātiādivohāravasena
V0.477 vuttaṃ .Mañce nisīdituṃ āgatoti attho .
‘‘ Pisācillikāti pisācadārakā ’’ tipi vadanti .
Dinnakameva paṭiggahitameva .
Cabbetvāti khāditvā .
Aṭṭhikāni ca kaṇṭakāni ca aṭṭhikakaṇṭakāni .
‘‘ Etesu sabbesu paṇṇattiṃ jānātu vā , mā vā , āpattiyevā ’’ ti likhitaṃ .
256. Vipphāḷetvāti phāḷetvā .
Kiṇṇena pūretun ti surākiṇṇena pūretuṃ .
Bidalakaṃ nāma diguṇakaraṇasaṅkhātassa kiriyāvisesassa adhivacanaṃ .
Kassa diguṇakaraṇaṃ ?
Yena kilañjādinā mahantaṃ kathinamatthataṃ , tassa .
Tañhi daṇḍakathinappamāṇena pariyante saṃharitvā diguṇaṃ kātabbaṃ .
Aññathā khuddakacīvarassa anuvātaparibhaṇḍādividhānakaraṇe hatthassa okāso na hoti .
Salākāya sati dvinnaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ ñatvā sibbitāsibbitaṃ sukhaṃ paññāyati .
Daṇḍakathine kate na bahūhi sahāyehi payojanaṃ .
‘‘ Asaṃkuṭitvā cīvaraṃ samaṃ hoti .
Koṇāpi samā hontī ’’ ti likhitaṃ ,‘‘ haliddisuttena saññākaraṇan ’’ ti vuttattā haliddisuttena cīvaraṃ sibbetumpi vaṭṭatīti siddhaṃ .
Tattha hi keci akappiyasaññino .
Paṭiggaho nāma aṅgulikoso .
257-8.
Pātīti
M0.524 paṭiggahasaṇṭhānaṃ .Paṭiggahatthavikan ti aṅgulikosatthavikaṃ .
Sūcisatthakānaṃ pubbe āvesanatthavikāya anuññātattā ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , bhesajjatthavikan ’’ ti vuttaṃ .
Ettha sūcisatthakādīnipi ṭhapetabbānīti nidānaṃ sūceti .
Sacepi upanando bhikkhu alajjī , tathāpi santakametaṃ amūlacchedakatabhikkhuno lajjinopi samānassa kappatīti yujjati .
Na sammatīti na pahoti .
260-1.
Bahi kuṭṭassa samantato nīcavatthukaṃ katvā ṭhitaṃ ‘‘ maṇḍalikan ’’ ti vuccati .
Jantāgharappaṭicchādinā channassa naggiyaṃ yassa na paññāyati , tasseva parikammaṃ kātabbaṃ .
Esa nayo udakavatthapaṭicchādīsupi .
262-3.
Paṇiyā nāma paṇiyakārakā .
Ākaḍḍhanayantaṃ ākaḍḍhiyamānaṃ kūpassa uparibhāge paribbhamati .
Arahaṭaghaṭiyantaṃ sakaṭacakkasaṇṭhānayantaṃ .
Tassa are are ghaṭikāni bandhitvā ekena , dvīhi vā paribbhamiyamānassa udakanibbāhanaṃ veditabbaṃ .
Āviddhapakkhapāsaṃ nāma yattha maṇḍalākārena pakkhapāsā bajjhanti āviddhavatthatā viya āviddhapakkhapāsakā .
Pubbe pattasaṅgopanatthaṃ , idāni ṭhapetabbaṃ bhuñjituṃ ādhārako anuññāto .
273. Paragalaṃ
V0.478 gacchatīti imassa payogābhāvā vaṭṭati .Kammasatenāti mahatā ussāhena .
277-8.
Lohabhaṇḍaṃ nāma kaṃsato sesalohabhaṇḍaṃ .
Muddikakāyabandhanaṃ nāma caturassaṃ akatvā sajjitaṃ .
Pāmaṅgadasā caturassā .
Mudiṅgasaṇṭhānenāti saṅghāṭiyā mudiṅgasibbanākārena varakasīsākārena .
Pavanantoti pāsanto .
‘‘ Dasāmūlan ’’ ti ca likhitaṃ .
Akāyabandhanena sañcicca vā asañcicca vā gāmappavesane āpatti .
‘‘ Saritaṭṭhānato bandhitvā pavisitabbaṃ , nivattitabbaṃ vā ’’ ti likhitaṃ .
279. Sattaṅgulaṃ vā aṭṭhaṅgulaṃ vāti ettha ‘‘ sugataṅgulenā ’’ ti avuttattā pakatiaṅgulena sāruppatthāya vaḍḍhetvāpi karonti ce , na doso .
280. Tālavaṇṭākārena sīhaḷitthīnaṃ viya .
Khuddakavatthukkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .