Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

Vajjiputtakavatthuvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Vajjiputtakavatthuvaṇṇanā
43-4.
VajjīsuM0.77 janapadesu vasantā vajjino nāma , tesaṃ puttā .
Yāvadatthan ti yāvatā attho adhippāyoti vuttaṃ hoti , tattha yaṃ vuttaṃ ‘‘ sikkhaṃ appaccakkhāya dubbalyaṃanāvikatvā ’’ ti , taṃ kāmaṃ sikkhāpaccakkhāne , tadekaṭṭhe ca dubbalyāvikaraṇe paññatte sati yujjati , na aññathā .
Tathāpi idāni paññapetabbaṃ upādāya vuttaṃ , kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekacīvaraṃ dhāressanti ( pārā .459), āḷavakā bhikkhū kuṭiyo kārāpenti appamāṇikāyo ( pārā .342), bhikkhuniyo dve vassāni chasu dhammesu asikkhitasikkhaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpenti ( pāci .1077), saṅghena asammataṃ vuṭṭhāpentītiādi ( pāci .1084) viya daṭṭhabbaṃ .
Na hi tato pubbe adhiṭṭhānaṃ vikappanaṃ vā anuññātaṃ .
Yadabhāvā atirekacīvaranti vadeyya , pamāṇaṃ vā na paññattaṃ , yadabhāvā appamāṇikāyoti vadeyya , evaṃsampadamidaṃ daṭṭhabbaṃ .
‘‘ Ullumpatu maṃ , bhante , saṅgho anukampaṃ upādāyā ’’ ti ( mahāva .71,126) upasampadaṃ yācitvā upasampannena upasampannasamanantarameva ‘‘ upasampannena bhikkhunā methuno dhammo na paṭisevitabbo , asakyaputtiyo ’’ ti ( mahāva .129) ca paññattena assamaṇādibhāvaṃ upagantukāmena nanu paṭhamaṃ ajjhupagatā sikkhā paccakkhātabbā , tattha dubbalyaṃ vā āvikātabbaṃ siyā , te pana ‘‘ sikkhaṃ appaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭiseviṃsū ’’ ti anupaññattiyā okāsakaraṇatthaṃ vā taṃ vuttanti veditabbaṃ .
‘‘ So āgato na upasampādetabbo ’’ ti kiñcāpi ettheva vuttaṃ , tathāpi itaresupi pārājikesu yathāsambhavaṃ veditabbaṃ .
Na hi sikkhaṃ appaccakkhāyaV0.71 dubbalyaṃ anāvikatvā yo pārājikavatthuṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyati , manussaviggahaṃ vā jīvitā voropeti , paṭivijānantassa uttarimanussadhammaṃ vā ullapati , so āgato na upasampādetabbo .
Anupaññatti hi daḷhīkammasithilakammakaraṇappayojanā .
Sā hi yassa pārājikaṃ hoti aññā vā āpatti , tassa niyamadassanappayojanātilakkhaṇānupaññattikattā .
Evañhi ante avatvā ādimhi vuttā ‘‘ gāmā vā araññā vā ’’ ti ( pārā .91) anupaññatti viya .
Paripuṇṇe panetasmiṃ sikkhāpade –
‘‘ Nidānā mātikābhedo , vibhaṅgo taṃniyāmako ;
Tato āpattiyā bhedo , anāpatti tadaññathā ’’ ti .
–
AyaṃM0.78 nayo veditabbo .
Tattha sudinnavatthu makkaṭivatthu vajjiputtakavatthu cāti tippabhedaṃ vatthu imassa sikkhāpadassa nidānaṃ nāma , tato nidānā ‘‘ yo pana , bhikkhu , bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno … pe … asaṃvāso ’’ ti imissā mātikāya bhedo jāto .
Tattha hi ‘‘ antamaso tiracchānagatāyā ’’ ti itthiliṅgavacanena ‘‘ saccaṃ , āvuso , bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ , tañca kho itthiyā no purise no paṇḍake no ubhatobyañjanake cā ’’ ti makkaṭipārājiko viya aññopi lesaṃ oḍḍetuṃ sakkoti , tasmā tādisassa alesokāsassa dassanatthaṃ idaṃ vuccati .
Makkaṭivatthusaṅkhātā nidānā ‘‘ antamaso tiracchānagatāyapī ’’ ti mātikāvacanabhedo na itthiyā eva methunasiddhidassanato kato , tasmā vibhaṅgo taṃniyāmako tassā mātikāya adhippetatthaniyāmako vibhaṅgo .
Vibhaṅge hi ‘‘ tisso itthiyo .
Tayo ubhatobyañjanakā .
Tayo paṇḍakā .
Tayo purisā .
Manussitthiyā tayo magge … pe … tiracchānagatapurisassa dve magge ’’ tiādinā ( pārā .56) nayena sabbalesokāsaṃ pidahitvā niyamo kato .
Etthāha – yadi evaṃ sādhāraṇasikkhāpadavasena vā liṅgaparivattanavasena vā na kevalaṃ bhikkhūnaṃ , bhikkhunīnampi ‘‘ sikkhāsājīvasamāpanno ’’ ti vibhaṅge vattabbaṃ siyā .
Tadavacanena bhikkhunī purisaliṅgapātubhāvena bhikkhubhāve ṭhitā evaṃ vadeyya ‘‘ nāhaṃ upasampadakāle bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpannā , tasmā na appaccakkhātasikkhāpi methunadhammena pārājikā homī ’’ ti ?
Vuccate – tathā na vattabbaṃ aniṭṭhappasaṅgato .
Bhikkhunīnampi ‘‘ sikkhāsājīvasamāpanno ’’ ti vutte bhikkhunīnampi sikkhāpaccakkhānaṃ atthīti āpajjati , tañcāniṭṭhaṃ .
Idaṃ aparaṃ aniṭṭhappasaṅgoti ‘‘ sabbasikkhāpadāni sādhāraṇāneva , nāsādhāraṇānī ’’ ti .
Apicāyaṃ bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpannovāti dassanatthaṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , taṃyeva upajjhan ’’ tiādi ( pārā .69) vuttaṃ , apica yo tathā lesaṃ oḍḍetvā methunaṃ dhammaṃ paṭisevanto vajjiputtakā viya pārājiko hoti .
Te hi ‘‘ bhikkhūnaṃV0.72 sikkhāsājīvasamāpanno ’’ ti vacanābhāve sati ‘‘ āpattiṃ tumhe , bhikkhave , āpannā pārājikan ’’ ti vuttā bhagavatā .
Ettha pana ‘‘ bhikkhave ’’ ti vuttattā keci bhikkhuliṅge ṭhitā ,‘‘ idāni cepi mayaṃ , bhante ānanda , labheyyāma bhagavato santikeM0.79 pabbajjaṃ labheyyāma upasampadan ’’ ti vuttattā keci vibbhantāti veditabbā .
Tato āpattiyā bhedoti tato vibhaṅgato ‘‘ akkhāyite sarīre pārājikaṃ , yebhuyyena khāyite thullaccayan ’’ tiādi āpattiyā bhedo hoti .
Anāpatti tadaññathāti tato eva vibhaṅgato yenākārena āpatti vuttā , tato aññenākārena anāpattibhedova hoti .
‘‘ Sādiyati āpatti pārājikassa , na sādiyati anāpattī ’’ ti hi vibhaṅge asati na paññāyati .
Ettāvatā samāsato gāthāttho vutto hoti .
Ettha ca pana –
‘‘ Nidānamātikābhedo , vibhaṅgassa payojanaṃ ;
Anāpattipakāro ca , paṭhamo nippayojano ’’ ti .
–
Imaṃ nayaṃ dassetvāva sabbasikkhāpadānaṃ attho pakāsitabbo .
Kathaṃ ?
Bhagavatā pana yenākārena yaṃ sikkhāpadaṃ paññāpitaṃ , tassa ākārassa samatthaṃ vā asamatthaṃ vāti duvidhaṃ nidānaṃ , ayaṃ nidānabhedo .
Mātikāpi nidānāpekkhā nidānānapekkhāti duvidhā .
Tattha catutthapārājikādisikkhāpadāni nidānāpekkhāni .
Na hi vaggumudātīriyā bhikkhū sayameva attano attano asantaṃ uttarimanussadhammaṃ musāvādalakkhaṇaṃ pāpetvā bhāsiṃsu .
Aññamaññassa hi te uttarimanussadhammassa gihīnaṃ vaṇṇaṃ bhāsiṃsu , na ca tāvatā pārājikavatthu hoti .
Tattha tena lesena bhagavā taṃ vatthuṃ nidānaṃ katvā pārājikaṃ paññapesi , tena vuttaṃ ‘‘ nidānāpekkhan ’’ ti .
Iminā nayena nidānāpekkhāni ñatvā tabbiparītāni sikkhāpadāni nidānānapekkhānīti veditabbāni , ayaṃ mātikābhedo .
Nānappakārato mūlāpattippahonakavatthupayogacittaniyāmadassanavasena mātikāya vibhajanabhāvadīpanatthaṃ tesaṃ appahonakatāya vā tadaññataravekallatāya vā vītikkame sati āpattibhedadassanatthaṃ , asati anāpattidassanatthañcāti sabbattha tayo atthavase paṭicca mātikāya vibhajanaṃ vibhaṅgo ārabhīyatīti veditabbo .
Ettha pana ‘‘ bhikkhakoti bhikkhu , bhikkhācariyaṃ ajjhupagatotiV0.73 bhikkhu , bhinnapaṭadharoti bhikkhū ’’ ti kevalaṃ byañjanatthadīpanavasena pavatto vā ,‘‘ samaññāya bhikkhū ’’ ti bhikkhubhāvasambhavaṃ anapekkhitvāpi kevalaṃ bhikkhu nāma pavattiṭṭhānadīpanavasena pavatto vā ,‘‘ ehi bhikkhūti bhikkhu , saraṇagamanehi upasampannoti bhikkhu , ñatticatutthena kammena upasampannoti bhikkhū ’’ ti upasampadānantarenāpi bhikkhubhāvasiddhidīpanavasenaM0.80 pavatto vā ,‘‘ bhadro bhikkhu , sāro bhikkhu , sekkho bhikkhu , asekkho bhikkhū ’’ ti bhikkhukaraṇehi dhammehi samannāgatabhikkhudīpanavasena pavatto vā vibhaṅgo ajjhupekkhito sabbasāmaññapadattā , tathā aññabhāgiyasikkhāpadādīsu sadvāravasena , adhikaraṇadassanādivasena pavatto ca ajjhupekkhito itarattha tadabhāvatoti veditabbo .
Tattha tisso itthiyotiādi vatthuniyamadassanavasena pavatto , manussitthiyā tayo magge methunaṃ dhammaṃ paṭisevantassa āpatti pārājikassātiādi payoganiyamadassanavasena pavatto , bhikkhussa sevanacittaṃ upaṭṭhitetiādi cittaniyamadassanavasena pavatto , sādiyati āpatti pārājikassa , na sādiyati anāpattītiādi vatthupayoganiyame sati cittaniyamabhāvābhāvavasena āpattānāpattidassanatthaṃ pavatto , mataṃ yebhuyyena khāyitaṃ āpatti thullaccayassātiādi vatthussa appahonakatāya vītikkame āpattibhedadassanatthaṃ pavatto , na sādiyati anāpattīti cittaniyamavekalyena vītikkamābhāvā anāpattidassanatthaṃ pavattoti .
Evaṃ itaresupi sikkhāpadesu yathāsambhavanayo ayanti payojano vibhaṅgo .
Anāpattivāro pana mūlāpattito , tadaññekadesato , sabbāpattito ca anāpattidīpanavasena tividho .
Tattha yo paṭhamo , so vibhaṅgo viya tayo atthavase paṭicca pavatto .
Katame tayo ?
Mātikāpadānaṃ sātthakaniratthakānaṃ tadaññathā uddharaṇānuddharaṇavasena sappayojananippayojanabhāvadīpanatthaṃ , tadaññathā paṭipattikkamadassanatthaṃ , āpattippahonakaṭṭhānepi vissajjanatthañcāti .
Kathaṃ ?
Eḷakalomasikkhāpade ‘‘ bhikkhuno paneva addhānamaggappaṭipannassa eḷakalomāni uppajjeyyuṃ , ākaṅkhamānena bhikkhunā paṭiggahetabbānī ’’ ti ( pārā .572) etāni kevalaṃ vatthumattadīpanapadānīti niratthakāni nāma , tesaṃ anāpatti .
‘‘ Addhānamaggaṃ appaṭipannassa uppanne eḷakalome anāpatti , ākaṅkhamānena paṭiggahite ’’ tiādinā nayena tadaññathā anuddharaṇena nippayojanabhāvo dīpito hoti , yadidaṃ mātikāyaṃ ‘‘ methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyyā ’’ ti , idaṃ sātthakaṃ .
TassaM0.81 sappayojanabhāvadīpanatthaṃ ‘‘ anāpatti ajānantassa asādiyantassā ’’ ti vuttaṃ .
Yasmā jānanasādiyanabhāvena āpatti , asevantassa anāpatti , tasmā vuttaṃ mātikāyaṃ ‘‘ yo pana bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya , pārājiko hoti asaṃvāso ’’ tiV0.74 adhippāyo .
‘‘ Parapariggahitaṃ parapariggahitasaññitā garuparikkhāro theyyacittaṃ avaharaṇan ’’ ti vuttānaṃ pañcannampi aṅgānaṃ pāripūriyā petatiracchānagatapariggahite āpattippahonakaṭṭhānepi vissajjanatthaṃ ‘‘ anāpatti petapariggahite ’’ tiādi ( kaṅkhā . aṭṭha . dutiyapārājikavaṇṇanā ) vuttaṃ .
Anāpatti imaṃ jāna , imaṃ dehi , imaṃ āhara , iminā attho , imaṃ kappiyaṃ karohīti bhaṇatītiādi pana tadaññathā paṭipattikkamadassanatthaṃ vuttanti veditabbaṃ .
Ettāvatā ‘‘ nidānamātikābhedo ’’ tiādinā vuttagāthāya attho pakāsito hoti .
Ettha paṭhamapaññatti tāva paṭhamabodhiṃ atikkamitvā paññattattā , āyasmato sudinnassa aṭṭhavassikakāle paññattattā ca rattaññumahattaṃ pattakāle paññattā .
Dutiyaanupaññatti bāhusaccamahattaṃ pattakāle uppannā .
So hāyasmā makkaṭipārājiko yathā mātugāmapaṭisaṃyuttesu sikkhāpadesu tiracchānagatitthī anadhippetā , tathā idhāpīti saññāya ‘‘ saccaṃ , āvuso , bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ , tañca kho manussitthiyā , no tiracchānagatitthiyā ’’ ti āha .
Tatiyānupaññatti lābhaggamahattaṃ pattakāle uppannā .
Te hi vajjiputtakā lābhaggamahattaṃ pattā hutvā yāvadatthaṃ bhuñjitvā nhāyitvā varasayanesu sayitvā tatiyānupaññattiyā vatthuṃ uppādesuṃ , te ca vepullamahattaṃ patte saṅghe uppannā , sayañca vepullamahattaṃ pattāti ‘‘ vepullamahattampettha labbhatī ’’ ti vuttaṃ .
Idaṃ paṭhamapārājikasikkhāpadaṃ tividhampi vatthuṃ upādāya catubbidhampi taṃ kālaṃ patvā paññattanti veditabbaṃ .
Tattha yo panāti anavasesapariyādānapadaṃ .
Bhikkhūti tassa atippasaṅganiyamapadaṃ .
Bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpannoti tassa visesanavacanaṃ .
Na hi sabbopi bhikkhunāmako yā bhagavatā yāya kāyaci upasampadāya upasampannabhikkhūnaṃ heṭṭhimaparicchedena sikkhitabbasikkhā vihitā ,‘‘ ettha saha jīvantī ’’ ti yo ca ājīvo vutto , taṃ ubhayaṃ samāpannova hoti .
Kadā pana samāpanno ahosi ?
Yāya kāyaci upasampadāya upasampannasamanantaramevaM0.82 tadubhayaṃ jānantopi ajānantopi tadajjhupagatattā samāpanno nāma hoti .
Saha jīvantīti yāva sikkhaṃ na paccakkhāti , pārājikabhāvañca na pāpuṇāti , yaṃ pana vuttaṃ andhakaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ sikkhaṃ paripūrento sikkhāsamāpanno sājīvaṃ avītikkamanto sājīvasamāpanno hotī ’’ ti , taṃ ukkaṭṭhaparicchedavasena vuttaṃ .
Na hi sikkhaṃ aparipūrento kāmavitakkādibahulo vā ekaccaṃ sāvasesaṃ sājīvaṃ vītikkamanto vā sikkhāsājīvasamāpanno nāma na hoti .
Ukkaṭṭhaparicchedena pana catukkaṃ labbhati atthi bhikkhu sikkhāsamāpanno sīlāni paccavekkhanto na sājīvasamāpanno acittakaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamanto , atthi na sikkhāsamāpannoV0.75 kāmavitakkādibahulo sājīvasamāpanno nirāpattiko , atthi na sikkhāsamāpanno na ca sājīvasamāpanno anavasesaṃ āpattiṃ āpanno , atthi sikkhāsamāpanno ca sājīvasamāpanno ca sikkhaṃ paripūrento sājīvañca avītikkamanto , ayameva catuttho bhikkhu ukkaṭṭho idha adhippeto siyā .
Na hi bhagavā anukkaṭṭhaṃ vattuṃ yuttoti ce ?
Na ,‘‘ tatra yāyaṃ adhisīlasikkhā , ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā sikkhā ’’ tivacanavirodhato .
Ukkaṭṭhaggahaṇādhippāye sati ‘‘ sikkhāti tisso sikkhā ’’ ti ettakameva vattabbanti adhippāyo .
Sikkhattayasamāpanno hi sabbukkaṭṭhoti .
‘‘ Methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyyā ’’ ti parato vacanaṃ apekkhitvā adhisīlasikkhāva vuttāti ce ?
Na , tassāpi abhabbattā .
Na hi adhisīlasikkhaṃ paripūrento sājīvañca avītikkamanto methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ bhabbo , taṃ sikkhaṃ aparipūrento sājīvañca vītikkamanto eva hi paṭiseveyyāti adhippāyo , tasmā evamettha attho gahetabbo .
Yasmā sikkhāpadasaṅkhāto sājīvo adhisīlasikkhameva saṅgaṇhāti , netaraṃ adhicittasikkhaṃ adhipaññāsikkhaṃ vā , tasmā ‘‘ tatra yāyaṃ adhisīlasikkhā , ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā sikkhā ’’ ti vuttaṃ , tasmā adhisīlasikkhāya saṅgāhako sājīvo sikkhāsājīvoti vutto .
Iti sājīvavisesanatthaṃ sikkhāggahaṇaṃ kataṃ .
Tadatthadīpanatthameva vibhaṅge sikkhaṃ aparāmasitvā ‘‘ tasmiṃ sikkhati , tena vuccati sājīvasamāpanno ’’ ti vuttaṃM0.83 , tena ekamevidaṃ atthapadanti dīpitaṃ hoti .
Tañca upasampadūpagamanantarato paṭṭhāya sikkhanādhikārattā ‘‘ sikkhatī ’’ ti ca ‘‘ samāpanno ’’ ti ca vuccati .
Yo evaṃ ‘‘ sikkhāsājīvasamāpanno ’’ ti saṅkhyaṃ gato , tādisaṃ paccayaṃ paṭicca aparabhāge sājīvasaṅkhātameva sikkhaṃ appaccakkhāya , tasmiṃyeva ca dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyyāti ayamattho yujjati .
Kintu aṭṭhakathānayo paṭikkhitto hoti .
So ca na paṭikkhepārahoti tena tadanusārena bhavitabbaṃ .
Adhippāyo panettha pariyesitabbo , so dāni vuccati – sabbesupi sikkhāpadesu idameva bhikkhulakkhaṇaṃ sādhāraṇaṃ , yadidaṃ ‘‘ bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno ’’ ti .
Khīṇāsavopi sāvako āpattiṃ āpajjati acittakaṃ , tathā sekkho .
Puthujjano pana sacittakampi , tasmā sekkhāsekkhaputhujjanabhikkhūnaṃ sāmaññamidaṃ bhikkhulakkhaṇanti katvā kevalaṃ sikkhāsamāpanno , kevalaṃ sājīvasamāpanno ca ubhayasamāpanno cāti sarūpekadesekasesanayena ‘‘ sikkhāsājīvasamaāpanno ’’ tveva sampiṇḍetvā ukkaṭṭhaggahaṇena anukkaṭṭhānaṃ gahaṇasiddhito aṭṭhakathāyaṃ ukkaṭṭhova vutto .
Tameva sampādetuṃ ‘‘ tasmiṃ sikkhati , tena vuccati sājīvasamāpanno ’’ ti ettha sikkhāpadassaV0.76 avacane parihāraṃ vatvā yasmā pana so asikkhampi samāpanno , tasmā sikkhāsamāpannotipi atthato veditabboti ca vatvā ‘‘ yaṃ sikkhaṃ samāpanno taṃ appaccakkhāya yañca sājīvaṃ samāpanno tattha dubbalyaṃ anāvikatvā ’’ ti vuttanti ayamaṭṭhakathāyaṃ adhippāyo veditabbo .
Etasmiṃ pana adhippāye adhisīlasikkhāya eva gahaṇaṃ sabbatthikattā , sīlādhikārato ca vinayassāti veditabbaṃ .
Yathā ca sikkhāpadaṃ samādiyanto sīlaṃ samādiyatīti vuccati , evaṃ sikkhāpadaṃ paccakkhanto sīlasaṅkhātaṃ sikkhaṃ paccakkhātīti vattuṃ yujjati , tasmā tattha vuttaṃ ‘‘ yaṃ sikkhaṃ samāpanno , taṃ appaccakkhāyā ’’ ti .
Sikkhaṃ paccakkhāya paṭisevitamethunassa upasampadaṃ anujānanto na samūhanati nāma .
Na hi so bhikkhu hutvā paṭisevi ,‘‘ yo pana bhikkhū ’’ ti ca paññattaṃ .
Ettāvatā samāsato ‘‘ sikkhāsājīvasamānno ’’ ti ettha vattabbaṃ vuttaṃ .
Kiṃ iminā visesavacanena payojanaṃ , nanu ‘‘ yo pana bhikkhu sikkhaṃ appaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā … pe … asaṃvāso ’’ ti ettakameva vattabbanti ceM0.84 ?
Na vattabbaṃ aniṭṭhappasaṅgato .
Yo pana sikkhāsājīvasamāpanno theyyasaṃvāsādiko kevalena samaññāmattena , paṭiññāmattena vā bhikkhu , tassāpi sikkhāpaccakkhānaṃ atthi .
Sikkhaṃ appaccakkhāya ca methunaṃ dhammaṃ paṭisevantassa pārājikāpatti .
Yo vā pacchā pārājikaṃ āpattiṃ āpajjitvā na sikkhāsājīvasamāpanno tassa ca , yo vā pakkhapaṇḍakattā paṇḍakabhāvūpagamanena na sikkhāsājīvasamāpanno tassa ca tadubhayaṃ atthīti āpajjati .
‘‘ Paṇḍakabhāvapakkhe ca pakkhapaṇḍako upasampadāya na vatthū ’’ ti vuttaṃ , tasmā itarasmiṃ pakkhe vatthūti siddhaṃ , tasmiṃ pakkhe upasampanno paṇḍakabhāvapakkhe paṇḍakattā na sikkhāsājīvasamāpanno , so pariccajitabbasikkhāya abhāvena sikkhaṃ appaccakkhāya mukhena parassa aṅgajātaggahaṇādayo methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya , tassa kuto pārājikāpattīti adhippāyo .
Ayaṃ nayo apaṇḍakapakkhaṃ alabhamānasseva parato yujjati , labhantassa pana arūpasattānaṃ kusalānaṃ samāpattikkhaṇe bhavaṅgavicchede satipi amaraṇaṃ viya paṇḍakabhāvapakkhepi bhikkhubhāvo atthi .
Saṃvāsaṃ vā sādiyantassa na theyyasaṃvāsakabhāvo atthi antimavatthuṃ ajjhāpannassa viya .
Na ca sahaseyyādikaṃ janeti .
Gaṇapūrako pana na hoti antimavatthuṃ ajjhāpanno viya , na so sikkhāsājīvasamāpanno , itarasmiṃ pana pakkhe hoti , ayaṃ imassa tato viseso .
Kimayaṃ sahetuko , udāhu ahetukoti ?
Na ahetuko .
Yato upasampadā tassa apaṇḍakapakkhe anuññātā sahetukapaṭisandhikattā .
Paṇḍakabhāvapakkhepi kissa nānuññātāti ce ?
Paṇḍakabhūtattā opakkamikapaṇḍakassa viya .
ApicaV0.77 sikkhāsājīvasamāpannoti iminā tassa sikkhāsamādānaṃ dīpetvā taṃ samādinnasikkhaṃ appaccakkhāya tattha ca dubbalyaṃ anāvikatvāti vattuṃ yujjati , na aññathāti iminā kāraṇena yathāvuttāniṭṭhappasaṅgato ‘‘ yo pana bhikkhu bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno sikkhaṃ appaccakkhāyā ’’ tiādi vuttaṃ .
Yathā cettha , tathā ‘‘ yo pana bhikkhu bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno sikkhaṃ appaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya ( pārā .89), sugatacīvarappamāṇaṃ cīvaraṃ kārāpeyya atirekaṃ vā , chedanakaṃ pācittiyan ’’ tiādinā ( pāci .548) nayena sabbattha yojetabbaṃM0.85 .
Antamaso tiracchānagatāyapīti manussitthiṃ upādāya vuttaṃ .
Na hi ‘‘ pageva paṇḍake purise vā ’’ ti vattuṃ yujjati .
Sesaṃ tattha tattha vuttanayameva .
Ayaṃ paṭhamapārājikassa mātikāya tāva vinicchayo .