1. Paṭhamaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā
444-5.
Uddesan ti
V0.187M0.210 uddisanaṃ , āsāḷhinakkhattaṃ nāma vassūpagamapūjā .Sotassa rahoti ettha raho -vacanasāmaññato vuttaṃ duṭṭhullasāmaññato duṭṭhullārocanappaṭicchādanasikkhāpadesu pārājikavacanaṃ viya .
Tasmā ‘‘ cakkhussa raheneva pana paricchedo kātabbo ’’ ti vuttaṃ .
Kathaṃ paññāyatīti ce ?
‘‘ Mātugāmo nāma tadahujātāpi dārikā ’’ ti vacanato ,‘‘ alaṃkammaniyeti sakkā hoti methunaṃ dhammaṃ paṭisevitun ’’ ti vacanato ca rahonisajjassādo cettha methunasannissitakileso , na dutiye viya duṭṭhullavācassādakileso , tasmā ca paññāyati ‘‘ sotassa raho nādhippeto ’’ ti .
Keci pana ‘‘ tañca labbhatīti vacanassa dassanatthaṃ vuttaṃ , tena dutiye vuttā viññū paṭibalā gahitā hotī ’’ ti vadanti .
Yena vā sāti ettha vā -saddo ‘‘ tena so bhikkhu kāretabbo vā ’’ ti yojetabbo , so ca vikappattho , tasmā kāretabbo vā paṭijānamāno , na vā kāretabbo appaṭijānamānoti attho .
Tena vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ paṭijānamānova tena so bhikkhu kāretabbo … pe … na kāretabbo ’’ ti .
Tasmā eva pāḷiyaṃ tadatthadvayadassanatthaṃ ‘‘ sā ce evaṃ vadeyyā ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Saddheyyavacasā ’’ ti iminā sotāpannā atthabhañjanakaṃ na bhaṇanti , sesaṃ bhaṇantīti vādīnaṃ vādo paṭisedhito hoti .
‘‘ Diṭṭhan ’’ ti vuttattā ‘‘ olokesī ’’ ti sundaraṃ .
Rakkheyyāsīti mama visesaṃ kassaci nāroceyyāsīti adhippāyo .
446.‘‘ Sā ce evaṃ vadeyya ‘ ayyassa mayā sutaṃ nisinnassa mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsentassā ’’’ ti , idaṃ kimatthamettha vuttaṃ , na adhippetañhetaṃ idha sotassa raho nādhippetoti katvāti ce ?
Alaṃkammaniyaṭṭhāne duṭṭhullavācāpi labbhati , na pana nālaṃkammaniyaṭṭhāne methunanti dassanatthaṃ vuttanti veditabbanti .
Yathā etaṃ , tathā ‘‘ sā ce evaṃ vadeyya
V0.188 ‘ ayyassa mayā sutaṃ mātugāmassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsantassā ’’’ ti etampi idha labbhati , na dutiye nālaṃkammaniyaṭṭhānattāti eke .Kaṅkhāvitaraṇiyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . dutiyāniyatasikkhāpadavaṇṇanā ) idhāpi dutiyāniyatādhikāre pārājikāpattiñca
M0.211 parihāpetvā duṭṭhullavācāpattiyā vuttattā paṭhamāniyate duṭṭhullavācāpatti na vuttāti ce ?‘‘ Sā ce ’’ ti tassā pāḷiyā potthakā sodhetabbā .
Gaṇṭhipade ca ‘‘ idha sikkhāpade methunakāyasaṃsaggarahonisajjānamevāgatattā cakkhussarahova pamāṇan ’’ ti likhitaṃ , dutiyāniyatādhikāre ca ‘‘ anandho kāyasaṃsaggaṃ passati , abadhiro duṭṭhullaṃ suṇāti , kāyacittato kāyasaṃsaggo , vācācittato duṭṭhullaṃ , ubhayehi ubhayan ’’ ti ca likhitaṃ .
Aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānevā ’’ ti vuttattāpi duṭṭhullavādo na sundaro ‘‘ tadahujātā ’’ ti vuttattāti .
Paṭhamaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .