Uposathāgārādikathāvaṇṇanā
141.‘‘ Yaṃ saṅgho ākaṅkhati vihāraṃ vā … pe … guhaṃ vā ’’ ti vacanato na kevalaṃ pathaviyaṃyeva , vihārādīnaṃ uparipi sīmā anuññātā hoti uposathakammapadhānattāti siddhaṃ .
Tappadhānā sīmāti kathaṃ paññāyatīti ce ?
Tadadhikārānuññātattā , sammutiyaṃ ‘‘ samānasaṃvāsā ’’ ti
V0.416 ettāvatāM0.456 siddhe visuṃ ‘‘ ekūposathā ’’ ti vacanato ca .‘‘ Uposathaṃ ṭhapetvā sesakammāni samānasaṃvāsā nāmā ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Ekaṃ samūhanitvā ’’ ti pāḷipāṭho .
142. Katovassāti ekasīmāya samagge sandhāya vuttaṃ .
Aññathā nānāsīmāyaṃ ṭhitānaṃ savanaṃ pamāṇaṃ , ekasīmāyapi hatthapāsaṃ muñcitvā ṭhitānaṃ vā savanameva pamāṇanti aniṭṭhaṃ āpajjati .
Tattha sammatāya vā asammatāya vāti uposathāgārasammutiyā , na sīmāsammutiyā .
Kathaṃ paññāyatīti ?
Adhikārato , parato chandadānapaññattito , pārisuddhidānapaññattito ca .
Tattha purimaṃ kāraṇaṃ purimaṃ aniṭṭhaṃ nivāreti , pacchimaṃ pacchimanti veditabbaṃ .
Uposathamukhanti uposathaṭṭhānaṃ .
‘‘ Uposathamukhassāti uposathāgāraṭṭhānassā ’’ ti likhitaṃ .
Yāni kānici nimittāni kittetuṃ vaṭṭetīti idaṃ kathaṃ paññāyatīti ?
‘‘ Paṭhamaṃ nimittā kittetabbā nimitte kittetvā ’’ ti ettakameva vuttattā .
Paṭhamaṃ vuttattā na vuccantīti ce ?
Taṃ pana akāraṇaṃ , na hi buddhānaṃ desanāya ālasiyaṃ atthi .
Sīmāsamūhananakāle uposathāgāraṃ samūhanitvāva sīmāsamūhananaṃ ijjhatīti eke .
Taṃ ayuttaṃ abaddhāya sīmāya uposathāgārasammutisiddhitoti no takkoti ācariyo .
Uposathamukhan ti uposathāgārassa mukhanti ācariyā .
Uposathamukhassa nimittakittanā sīmāya vuttanayena kātabbā .
Ekenāpi kittetuṃ vaṭṭatīti eke .
‘‘ Pāsādo vā hotu , maṇḍapādīsu vā aññataro .
Kammavācāya pana ‘ uposathamukha ’ micceva vattabban ’’ ti vadanti .
‘‘ Porāṇako āvāso nāma mūlāvāso ’’ ti likhitaṃ .
Vadati ghaṭamattā iti hi lakkhaṇaṃ .