Apalokanakammakathāvaṇṇanā
495-6.
Kāyasambhogasāmaggidānasahaseyyapaṭiggahaṇādi imassa apalokanakammassa ṭhānaṃ hotīti evampi apalokanakammaṃ pavattatīti attho .
Kammaññeva lakkhaṇanti kammalakkhaṇaṃ .
Osāraṇanissāraṇabhaṇḍukammādayo viya kammañca hutvā aññañca nāmaṃ na labhati
V0.530 , kammameva hutvā upalakkhīyatītiM0.580 kammalakkhaṇaṃ upanissayo viya .Hetupaccayādilakkhaṇavimutto hi sabbo paccayaviseso tattha saṅgayhati , evampi ‘‘ kammalakkhaṇamevā ’’ ti vuttaṃ .
Kammalakkhaṇaṃ dassetuṃ ‘‘ acchinnacīvarajiṇṇacīvaranaṭṭhacīvarānan ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Tato atirekaṃ dentena apaloketvā dātabban ’’ ti vuttaṃ apalokanaṃ kammalakkhaṇameva .
Evaṃ sabbattha lakkhaṇaṃ veditabbaṃ .
Iṇapalibodhampīti sace tādisaṃ bhikkhuṃ iṇāyikā palibujjhanti .
Tatruppādato dātuṃ vaṭṭati .
Antarasannipātoti uposathappavāraṇādimahāsannipāte ṭhapetvā antarā maṅgaluccāraṇādi .
Upanikkhepatoti cetiyassa āpadatthāya nikkhittato .
‘‘ Aññā katikā kātabbā ’’ ti ye rukkhe uddissa pubbe katikā katā , tehi imesaṃ aññattāti vuttaṃ .
‘‘ Sace tattha mūle ’’ ti pubbe ‘‘ ito paṭṭhāya bhājetvā khādantū ’’ ti vacanena puggalikaparibhogo paṭikkhitto hoti .
Anuvicaritvāti pacchato pacchato gantvā .
Tesaṃ santikā paccayaṃ paccāsīsantenāti attho .
Mūlabhāgan ti dasamabhāgaṃ katvā .
Pubbakāle dasamabhāgaṃ katvā adaṃsu , tasmā ‘‘ mūlabhāgo ’’ ti vuttaṃ .
Akatāvāsaṃ vā katvāti uppannaāyena .
Jaggitakāleyeva na vāretabbāti jaggitā hutvā pupphaphalabharitakāleti attho .
Jagganakāleti jaggituṃ āraddhakāle .
Ñattikammaṭṭhānabhede panāti ñattikammassa ṭhānabhede .
Idaṃ panettha pakiṇṇakaṃ – atthi saṅghakammaṃ saṅgho eva karoti , na gaṇo , na puggalo , taṃ apalokanakammassa kammalakkhaṇekadesaṃ ṭhapetvā itaraṃ catubbidhampi kammaṃ veditabbaṃ .
Atthi saṅghakammaṃ saṅgho ca karoti , gaṇo ca karoti , puggalo ca karoti , taṃ pubbe ṭhapitaṃ .
Vuttañhetaṃ ‘‘ yasmiṃ vihāre dve tayo janā vasanti , tehi nisīditvā katampi saṅghena katasadisameva .
Yasmiṃ pana vihāre eko bhikkhu hoti , tena bhikkhunā ’’ tiādi ( pari . aṭṭha .495-496).
Atthi gaṇakammaṃ saṅgho ca karoti , gaṇo ca karoti , puggalo ca karoti , taṃ yo pārisuddhiuposatho aññesaṃ santike karīyati , tassa vasena veditabbaṃ .
Atthi gaṇakammaṃ gaṇova karoti , na saṅgho , na puggalo , taṃ yo pārisuddhiuposatho aññamaññaṃ ārocanavasena karīyati , tassa vasena veditabbaṃ .
Atthi puggalakammaṃ puggalova karoti , na saṅgho , na gaṇo , taṃ adhiṭṭhānuposathavasena
M0.581 veditabbaṃ .Atthi gaṇakammaṃ ekaccova gaṇo karoti , ekacco na karoti , tattha añattikaṃ dveyeva karonti , na tayo .
Sañattikaṃ tayova karonti , na tato ūnā vā adhikā vāti .