Vinītavatthuvaṇṇanā
67. Vinītāni vinicchitāni vatthūni vinītavatthūni .
Tesaṃ tesaṃ ‘‘ tena kho pana samayena aññataro bhikkhū ’’ tiādīnaṃ vatthūnaṃ pāṭekkaṃ nāmagaṇanaṃ uddharitvā uddharitvā ūnādhikadosasodhanaṭṭhena uddānā ca tā matrādisiddhigāthāhi chandovicitilakkhaṇena gāthā cāti ‘‘ uddānagāthā
V0.100 nāmā ’’ ti vuttaṃ , de , sodhane iti dhātussa rūpaṃ uddānāti veditabbaṃ .Imā pana uddānagāthā dhammasaṅgāhakattherehi saṅgītikāle ṭhapitā , katthāti ce ?
Padabhājanīyāvasāne .
‘‘ Vatthugāthā nāma ‘ tena kho pana samayena aññataro bhikkhū ’ tiādīnaṃ imesaṃ vinītavatthūnaṃ nidānānī ’’ ti gaṇṭhipade vuttaṃ , tasmā tattha vuttanayena vinītavatthūni eva ‘‘ vatthugāthā ’’ ti vuttāti veditabbaṃ .
Idamettha samāsato adhippāyanidassanaṃ
M0.112 –‘‘ āpattiṃ tvaṃ , bhikkhu , āpanno pārājikan ’’ ti mūlāpattidassanavasena vā ,‘‘ anāpatti , bhikkhu , pārājikassa , āpatti saṅghādisesassa , dukkaṭassā ’’ ti āpattibhedadassanavasena vā ,‘‘ anāpatti , bhikkhu , asādiyantassā ’’ ti anāpattidassanavasena vā yāni vatthūni vinītāni vinicchitāni , tāni vinītavatthūni nāma .
Tesaṃ vinītavatthūnaṃ nidānavatthudīpikā tanti vatthugāthā nāma .
Uddānagāthāva ‘‘ vatthugāthā ’’ ti vuttāti eke .
Tesaṃ ‘‘ iminā lakkhaṇena āyatiṃ vinayadharā vinayaṃ vinicchinissantī ’’ ti vacanena virujjhati .
Na hi uddānagāthāyaṃ kiñcipi vinicchayalakkhaṇaṃ dissati , uddānagāthānaṃ visuṃ payojanaṃ vuttaṃ ‘‘ sukhaṃ vinayadharā uggaṇhissantī ’’ ti , tasmā payojananānattatopetaṃ nānattaṃ veditabbaṃ .
Tatthāyaṃ viggaho – vatthūni eva gāthā vatthugāthā .
Vinītavatthuto visesanatthamettha gāthāggahaṇaṃ .
Uddānagāthāto visesanatthaṃ vatthuggahaṇanti veditabbaṃ .
Keci pana ‘‘ gāthānaṃ vatthūnīti vattabbe vatthugāthāti vuttan ’’ ti vadanti .
Makkaṭivatthuṃ aññe tattha bhikkhū ārocesuṃ , idha sayameva .
Tattha kāraṇassa ‘‘ bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattan ’’ ti vuttattā vajjiputtakāpi aññe eva .
‘‘ Tattha ānandatthero , idha te evā ’’ ti aññatarasmiṃ gaṇṭhipade vuttaṃ .
Ācariyassa adhippāyo pubbe vutto , tasmā upaparikkhitabbaṃ .
67-8.
Ñatvāti apucchitvā sayameva ñatvā .
Pokkharan ti sarīraṃ bheripokkharaṃ viya .
Lokiyā avikalaṃ ‘‘ sundaran ’’ ti vadanti , tasmā vaṇṇapokkharatāyāti paṭhamenatthena visiṭṭhakāyacchavitāyāti attho , dutiyena vaṇṇasundaratāyāti .
‘‘ Uppalagabbhavaṇṇattā suvaṇṇavaṇṇā , tasmā uppalavaṇṇāti nāmaṃ labhī ’’ ti gaṇṭhipade vuttaṃ .
Nīluppalavaṇṇā kāyacchavīti vacanaṃ pana sāmacchaviṃ dīpeti .
Loke pana ‘‘ uppalasamā pasatthasāmā ’’ ti vacanato ‘‘ yā sāmā sāmavaṇṇā sāmatanumajjhā , sā pāricariyā sagge mama vāso ’’ ti vacanato sāmacchavikā itthīnaṃ pasatthā .
‘‘ Yāvassā naṃ andhakāran ’’ tipi pāṭho .
Kilesakāmehi vatthukāmesu yo na limpati .
69. Itthiliṅgaṃ pātubhūtan ti itthisaṇṭhānaṃ pātubhūtaṃ , tañca kho purisindriyassa antaradhānena
V0.101 itthindriyassa pātubhāvena .Evaṃ purisindriyapātubhāvepi .
Etena yathā brahmānaṃ purisindriyaṃ nuppajjati , kevalaṃ purisasaṇṭhānameva
M0.113 uppajjati , yathā ca kassaci paṇḍakassa vināpi purisindriyena purisasaṇṭhānaṃ uppajjati , na tathā tesanti dassitaṃ hoti , taṃ pana itthindriyaṃ , purisindriyaṃ vā antaradhāyantaṃ marantānaṃ viya paṭilomakkamena sattarasamacittakkhaṇato paṭṭhāya antaradhāyati .Paccuppanne indriye niruddhe itaraṃ visabhāgindriyaṃ pātubhavati .
Yasmā mahāniddaṃ okkantasseva kirassa visabhāgindriyaṃ pātubhavati , tasmā ‘‘ rattibhāge niddaṃ okkantassā ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , taṃyeva upajjhaṃ tameva upasampadan ’’ ti vacanato pavattinīyeva upajjhāyā , upasampadācariyā bhikkhunīyeva ācariyāti katvā tāsaṃ upajjhāyavattaṃ , ācariyavattañca iminā bhikkhunāsadāsāyaṃ pātaṃ bhikkhunupassayaṃ gantvā kātabbaṃ , tāhi ca imassa vihāraṃ āgamma saddhivihārikavattādi kātabbaṃ nu khoti ce ?
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , bhikkhunīhi saṅgamitun ’’ ti vacanena vinābhāvadīpanato kevalaṃ na puna upajjhā gahetabbā , na ca upasampadā kātabbāti dassanatthameva ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , taṃyeva upajjhan ’’ tiādi vuttanti veditabbaṃ .
Tattha bhikkhunīhi saṅgamitun ti bhikkhūhi vinā hutvā bhikkhunīhi eva saddhiṃ samaṅgī bhavituṃ anujānāmīti attho , tasmā iminā pāḷilesena ‘‘ tassā eva gāmantarādīhi anāpattī ’’ ti aṭṭhakathāvacanaṃ siddhaṃ hoti , āgantvā saṅgamituṃ sakkā , yañca bhagavatā gamanaṃ anuññātaṃ , taṃ nissāya kuto gāmantarādipaccayā āpatti .
Na hi bhagavā āpattiyaṃ niyojetīti yuttameva taṃ , aññathā ‘‘ yā āpattiyo bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi asādhāraṇā , tāhi āpattīhi anāpattī ’’ ti pāḷivacanato na gāmantarādīhi anāpattīti āpajjati .
Sādhāraṇatā āpattiyeva ‘‘ yā āpattiyo bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi asādhāraṇā , yā ca bhikkhunīhi saṅgamantiyā gāmantaranadīpārarattivippavāsagaṇaohīyanāpattiyo , tāhi āpattīhi anāpattī ’’ ti na vuttattāti ce ?
Na vuttaṃ aniṭṭhappasaṅgato .
Bhikkhunīhi saddhiṃ saṅkantāyapi tassā tā pahāya aññāhi saṅgamantiyā gāmantarādīhi anāpatti eva sabbakālanti imassa aniṭṭhappasaṅgato tathā na vuttanti attho .
Tattha gāmantarāpattādivatthuṃ sañcicca tasmiṃ kāle ajjhācarantīpi sā liṅgapātubhāvena kāraṇena anāpajjanato anāpatti .
Anāpajjanaṭṭheneva vuṭṭhāti nāmāti veditabbā .
Tathā yogī anuppanne
M0.114 eva kilese nirodheti .Abandhanopi patto ‘‘ ūnapañcabandhano ’’ ti vuccati , sabbaso vā pana na sāveti appaccakkhātā hoti sikkhā , evamidha anāpannāpi āpatti vuṭṭhitā nāma hotīti veditabbā .
Yasmā pana sā purisena sahaseyyāpattiṃ anāpajjantīpi sakkoti bhikkhunīhi saṅgamituṃ
V0.102 , tasmā anāpattīti katvā aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ ubhinnampi sahaseyyāpatti hotī ’’ ti vuttaṃ .Vuttañhetaṃ parivāre ‘‘ aparehipi catūhākārehi āpattiṃ āpajjati saṅghamajjhe gaṇamajjhe puggalassa santike liṅgapātubhāvenā ’’ ti ( pari .324).
Yaṃ pana vuttaṃ parivāre ‘‘ atthāpatti āpajjanto vuṭṭhāti vuṭṭhahanto āpajjatī ’’ ti ( pari .324), tassa sahaseyyādiṃ āpajjati asādhāraṇāpattīhi vuṭṭhāti , tadubhayampi sandhāya vuttanti veditabbaṃ .
Dūre vihāro hoti pañcadhanusatikaṃ pacchimaṃ , vihārato paṭṭhāya gāmaṃ pavisantiyā gāmantaraṃ hotīti attho .
Saṃvidahanaṃ parimocetvāti addhānagamanasaṃvidahanaṃ akatvāti attho .
Tā kopetvāti pariccajitvāti attho .
‘‘ Paripuṇṇavassasāmaṇerenāpī ’’ ti vacanato aparipuṇṇavassassa upajjhāyaggahaṇaṃ natthīti viya dissati .
Vinayakammaṃ katvā ṭhapitoti vikappetvā ṭhapito .
Avikappitānaṃ dasāhātikkame nissaggiyatā veditabbā .
Puna paṭiggahetvā sattāhaṃ vaṭṭatīti pana ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , bhikkhūnaṃ sannidhiṃ bhikkhunīhi paṭiggāhāpetvā paribhuñjitun ’’ ti ( cūḷava .421) vacanato vuttaṃ .
Anapekkhavissajjanenāti vatthuṃ anapekkhavissajjanena vā paṭiggahaṇena vā puna paṭiggahetvā paribhuñjissāmīti .
Pakkhamānattakāle punadeva liṅgaṃ parivattati chārattaṃ mānattameva dātabban ti sace , bhikkhukāle appaṭicchannāya āpattiyā , no paṭicchannāyāti no laddhīti ācariyo .
Parivāsadānaṃ pana natthīti bhikkhuniyā chādanāsambhavato vuttanti veditabbaṃ .
Sace bhikkhunī asādhāraṇaṃ pārājikāpattiṃ āpajjitvā purisaliṅgaṃ paṭilabhati , bhikkhūsu upasampadaṃ na labhati , pabbajjaṃ labhati , anupabbajitvā bhikkhubhāve ṭhito sahaseyyāpattiṃ na janeti .
Vibbhantāya bhikkhuniyā purisaliṅge pātubhūte bhikkhūsu upasampadaṃ na labhati , pārājikaṃ .
Avibbhantamānassa gahaṭṭhasseva sato bhikkhunīdūsakassa sace itthiliṅgaṃ pātubhavati , neva bhikkhunīsu upasampadaṃ labhati , na
M0.115 puna liṅgaparivatte jāte bhikkhūsu vāti .Bhikkhuniyā liṅgaparivatte sati bhikkhu hoti , so ce sikkhaṃ paccakkhāya vibbhamitvā itthiliṅgaṃ paṭilabheyya , bhikkhunīsu upasampadaṃ paṭilabhati ubhayattha pubbe pārājikabhāvaṃ appattattā .
Yā pana bhikkhunī paripuṇṇadvādasavassā purisaliṅgaṃ paṭilabheyya , upasampanno bhikkhu eva .
Puna sikkhaṃ paccakkhāya āgato na upasampādetabbo aparipuṇṇavīsativassattā .
Puna liṅgaparivatte sati bhikkhunīsu upasampadaṃ labhati .
Evaṃ ce katadvādasasaṅgahassa dārakassa liṅgaparivatte sati gihigatā itthī hoti , paripuṇṇadvādasavassā upasampādetabbā kira .
Bhikkhuniyā itthiliṅgantaradhānena , bhikkhussa vā purisaliṅgantaradhānena pakkhapaṇḍakabhāvo bhaveyya , na sā bhikkhunī bhikkhunīhi nāsetabbā bhikkhu vā bhikkhūhi puna pakatibhāvāpattisambhavā
V0.103 .Pakatipaṇḍakaṃ pana sandhāya ‘‘ paṇḍako nāsetabbo ’’ ti vuttaṃ .
Pakkhapaṇḍako hi saṃvāsanāsanāya nāsetabbo , itaro ubhayanāsanāyāti attho .
Yadi tesaṃ puna pakatibhāvo bhaveyya ,‘‘ anujānāmi , bhikkhave , taṃyeva upajjhaṃ tameva upasampadaṃ tāniyeva vassāni bhikkhunīhi saṅgamitun ’’ ti ayaṃ vidhi sambhavati .
Sace nesaṃ liṅgantaraṃ pātubhaveyya , so ca vidhi , yā āpattiyo bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi sādhāraṇā , tā āpattiyo bhikkhunīnaṃ santike vuṭṭhātuṃ asādhāraṇāhi anāpattīti ayampi vidhi sambhavati .
Yaṃ vuttaṃ parivāre ‘‘ saha paṭilābhena purimaṃ jahati , pacchime patiṭṭhāti , viññattiyo paṭippassambhanti , paññattiyo nirujjhanti , saha paṭilābhena pacchimaṃ jahati , purime patiṭṭhāti , viññattiyo ’’ tiādi , taṃ yathāvuttavidhiṃ sandhāya vuttanti amhākaṃ khantīti ācariyo .
Itthiliṅgaṃ , purisaliṅgaṃ vā antaradhāyantaṃ kiṃ sakalampi sarīraṃ gahetvā antaradhāyati , udāhu sayameva .
Kiñcettha – yadi tāva sakalaṃ sarīraṃ gahetvā antaradhāyati , ayaṃ puggalo cuto bhaveyya .
Tasmā sāmaññā cuto bhaveyya , puna upasampajjanto opapātiko bhaveyya .
Atha sayameva antaradhāyati , sopi bhāvo tassa virujjhati .
Itthindriyādīni hi sakalampi sarīraṃ byāpetvā ṭhitānīti khaṇanirodho viya tesaṃ antaradhānaṃ veditabbaṃ , tasmā yathāvuttadosappasaṅgābhāvo veditabbo .
Aññamaññaṃ saṃsaṭṭhappabhānaṃ dīpānaṃ ekappabhānirodhepi itarissā ṭhānaṃ viya sesasarīraṭṭhānaṃ tattha hotīti veditabbaṃ .
71-2.
Muccatu
M0.116 vā mā vā dukkaṭamevāti mocanarāgābhāvato .Avisayoti asādiyanaṃ nāma evarūpe ṭhāne dukkaranti attho .
Methunadhammo nāma ubhinnaṃ vāyāmena nipajjati ‘‘ tassa dvayaṃdvayasamāpattī ’’ ti vuttattā , tasmā tvaṃ mā vāyāma , evaṃ te anāpatti bhavissati , kiriyañhetaṃ sikkhāpadanti vuttaṃ hoti ,‘‘ āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ’’ ti vacanato akiriyampetaṃ sikkhāpadaṃ yebhuyyena ‘‘ kiriyan ’’ ti vuccatīti siddhaṃ hoti .
73-4.
‘‘ Pārājikabhayena ākāsagatameva katvā pavesanādīni karontassa sahasā tālukaṃ vā passaṃ vā aṅgajātaṃ chupati ce , dukkaṭamevā ’’ ti vadanti .
Kasmā ?
Na methunarāgattāti , vīmaṃsitabbaṃ .
Dantānaṃ bāhirabhāvo oṭṭhānaṃ bāhirabhāvo viya thullaccayavatthu hotīti vuttaṃ ‘‘ bahi nikkhantadante jivhāya ca thullaccayan ’’ ti .
Taṃ puggalaṃ visaññiṃ katvāti vacanena so puggalo khittacitto nāma hotīti dassitaṃ hoti .
Yo pana puggalo na visaññīkato , so ce attano aṅgajātassa dhātughaṭṭanacariṇijjhiṇikādisaññāya sādiyati , methunasaññāya
V0.104 abhāvato visaññīpakkhameva bhajatīti tassa anāpatticchāyā dissati .‘‘ Methunametaṃ maññe kassaci amanussassā ’’ ti ñatvā sādiyantassa āpatti eva .
Paṇḍakassa methunadhamman ti paṇḍakassa vaccamagge vā mukhe vā , bhummatthe vā sāmivacanaṃ .
Avedayantassapi sevanacittavasena āpatti santhateneva sevane viya .
Upahatindriyavatthusmiṃ ‘‘ etamatthaṃ ārocesuṃ , so ārocesī ’’ ti duvidho pāṭho atthi .
Tattha ‘‘ ārocesun ’’ ti vuttapāṭho ‘‘ vediyi vā so bhikkhave ’’ ti vuttattā sundaraṃ , aññathā ‘‘ āpattiṃ tvaṃ bhikkhū ’’ ti vattabbaṃ siyā .
‘‘ Vediyā vā ’’ ti dīpavāsino paṭhanti kira , methunadhammassa pubbapayogā hatthaggāhādayo , tasmā ‘‘ dukkaṭamevassa hotī ’’ ti iminā purimapadena sambandho .
Yasmā pana dukkaṭamevassa hoti , tasmā yāva sīsaṃ na pāpuṇāti puggalo , tāva dukkaṭe tiṭṭhatīti sambandho veditabbo .
Sīsaṃ nāma maggapaṭipādanaṃ .
‘‘ Sīsaṃ na pāpuṇātīti pārājikaṃ na hoti tāva pubbapayogadukkaṭe tiṭṭhatī ’’ ti aññatarasmiṃ gaṇṭhipade likhitaṃ
M0.117 .Uccāliṅgapāṇakadaṭṭhenāti ettha bhāvaniṭṭhāpaccayo veditabbo .
Daṭṭhena daṃsena khādanenāti hi atthato ekaṃ .
76-7.
Saṅgāmasīse yuddhamukhe yodhapuriso viyāyaṃ bhikkhūti ‘‘ saṅgāmasīsayodho bhikkhū ’’ ti vuccati .
Rukkhasūcidvāraṃ upilavāya , ekena vā bahūhi vā kaṇṭakehi thakitabbaṃ kaṇṭakadvāraṃ .
Dussadvāraṃ sāṇidvārañca dussasāṇidvāraṃ .
‘‘ Kilañjasāṇī ’’ tiādinā vuttaṃ sabbampi dussasāṇiyameva saṅgahetvā vuttaṃ .
Ekasadisattā ‘‘ ekan ’’ ti vuttaṃ .
Ākāsataleti hammiyataleti attho .
Ayañhettha saṅkhepoti idāni vattabbaṃ sandhāya vuttaṃ .
‘‘ Kiñci karontā nisinnā hontīti vuttattā nipannānaṃ āpucchanaṃ na vaṭṭatī ’’ ti vadanti .
‘‘ Yathāparicchedameva ca na uṭṭhāti , tassa āpattiyevā ’’ ti kiñcāpi avisesena vuttaṃ , anādariyadukkaṭāpatti eva tattha adhippetā .
Kathaṃ paññāyatīti ?
‘‘ Rattiṃ dvāraṃ vivaritvā nipanno aruṇe uggate uṭṭhahati , anāpattī ’’ ti vuttattā , mahāpaccariyaṃ visesetvā ‘‘ anādariyadukkaṭāpi na muccatī ’’ ti vuttattā ca , tena itarasmā dukkaṭā muccatīti adhippāyo .
Yathāparicchedameva ca na uṭṭhāti , tassa āpattiyevāti ettha na anādariyadukkaṭaṃ sandhāya vuttaṃ .
Yathāparicchedamevāti avadhāraṇattā paricchedato abbhantare na hotīti vuttaṃ hoti .
Puna ‘‘ supatī ’’ ti vuttaṭṭhāne viya sanniṭṭhānaṃ gahetvā vuttaṃ .
Evaṃ nipajjantoti nipajjanakāle āpajjitabbadukkaṭameva sandhāya vuttaṃ , tasmā yathāparicchedena uṭṭhahantassa dve dukkaṭānīti vuttaṃ hotīti .
Andhakaṭṭhakathāya mpi ‘‘ yadi rattiṃ dvāraṃ asaṃvaritvā nipanno ‘ divā vuṭṭhahissāmī ’ ti , anādariye āpatti
V0.105 dukkaṭassā ’’ ti vuttaṃ , etthāpi ‘‘ nipanno ’’ ti vuttattā ‘‘ aruṇe uṭṭhite uṭṭhāhī ’’ ti na vuttattā ca jānitabbaṃ .‘‘ Mahāpaccariyaṃ anādariyadukkaṭameva sandhāya vuttaṃ , na aṭṭhakathāyaṃ vuttadukkaṭan ’’ ti eke vadanti .
Tassa anāpattīti atthato anipannattā vuttaṃ .
‘‘ Sace pana rattiṃ saṃvaritvā nipanno , aruṇuṭṭhānasamaye koci vivarati , dvārajagganādīni akatvā nipannassa āpattiyeva .
Kasmā ?
Āpattikhettattā ’’ ti vadanti .
Yasmā yakkhagahitakopi visaññībhūto viya khittacitto nāma hoti , assa pārājikāpattito anāpatti , pageva aññato , tasmā ‘‘ yakkhagahitako viya visaññībhūtopi na muccatī ’’ ti yaṃ mahāpaccariyaṃ vuttaṃ , taṃ pubbe
M0.118 sañcicca divā nipanno pacchā yakkhagahitakopi visaññībhūtopi na muccati nipajjanapayogakkhaṇe eva āpannattāti adhippāyena vuttaṃ .Bandhitvā nipajjāpitova muccatīti na yakkhagahitakādīsveva , sopi yāva sayameva sayanādhippāyo na hoti , tāva muccati .
Yadā kilanto hutvā niddāyitukāmatāya sayanādhippāyo hoti , tadā saṃvarāpetvā , jaggāpetvā vā ābhogaṃ vā katvā niddāyitabbaṃ , aññathā āpatti .
Sabhāgo ce natthi , na passati vā , na gantuṃ vā sakkoti .
Cirampi adhivāsetvā pacchā vedanāṭṭo hutvā anābhogeneva sayati , tassa ‘‘ anāpatti vedanāṭṭassā ’’ ti vacanena anāpatti , tassāpi avisayattā āpatti na dissatīti visaññībhāveneva supantassa ‘‘ anāpatti khittacittassā ’’ ti vacanena na dissati .
Ācariyā pana evaṃ na kathayantīti avisesena ‘‘ na dissatī ’’ ti na kathayanti , yadi saññaṃ appaṭilabhitvā sayati , avasavattattā āpatti na dissati , sace saññaṃ paṭilabhitvāpi kilantakāyattā sayanaṃ sādiyanto supati , tassa yasmā avasavattattaṃ na dissati , tasmā āpatti evāti kathayantīti adhippāyo .
Mahāpadumattheravāde yakkhagahitako khittacittako muccati .
Bandhitvā nipajjāpito asayanādhippāyattā , vedanāṭṭattā ca muccatīti adhippāyo .
Evaṃ sante pāḷiaṭṭhakathā , theravādo ca sameti , tasmā tesaṃ tesaṃ vinicchayānaṃ ayameva adhippāyoti no khantīti ācariyo , anugaṇṭhipade pana yakkhagahitakopi visaññībhūtopi na muccati nāma , pārājikaṃ āpajjituṃ bhabbo so antarantarā saññāpaṭilābhatoti adhippāyo .
‘‘ Bandhitvā nipajjāpito vā ’’ ti kurundīvacanena ekabhaṅgena nipannopi na muccatīti ce ?
Muccatiyeva .
Kasmā ?
Atthato anipannattā .
Kurundīvādena mahāaṭṭhakathāvādo sameti .
Kasmā ?
Avasavattasāmaññato .
Kiñcāpi sameti , ācariyā pana evaṃ na kathayanti .
Na kevalaṃ teyeva , mahāpadumattheropīti
V0.106 dassanatthaṃ ‘‘ mahāpadumattherenā ’’ ti vuttaṃ .Mahāpadumattheravāde ‘‘ pārājikaṃ āpajjituṃ abhabbo yakkhagahitako nāmā ’’ ti ca vuttaṃ , tattha ācariyā pana evaṃ vadanti ‘‘ sace okkantaniddo ajānantopi pāde mañcakaṃ āropeti , āpattiyevāti vuttattā yo pana patitvā tattheva sayati na vuṭṭhāti , tassa āpatti antarantarā jānantassāpi ajānantassāpi hotī ’’ ti
M0.119 .Sabbaṭṭhakathāsu vuttavacanāni sampiṇḍetvā dassetuṃ ‘‘ idha ko muccati ko na muccatī ’’ ti vuttaṃ .
Yakkhagahitako vā visaññībhūto vā na kevalaṃ pārājikaṃ āpajjituṃ bhabbo eva , sabbopi āpajjati .
Evaṃ ‘‘ bandhitvā nipajjāpitova muccatī ’’ ti vacanena tassapi avasavattattā ‘‘ āpatti na dissatī ’’ ti evaṃ na kathayanti .
Yasmā ummattakakhittacittavedanāṭṭesu aññataro na hoti , tasmā ‘‘ āpattiyevā ’’ ti kathayanti .
Idaṃ kira sabbaṃ na saṅgītiṃ āruḷhaṃ .
‘‘ Pavesanaṃ sādiyatītiādinā vuttattā akiriyāpi hotīti vadanti , taṃ na gahetabbaṃ , yadā pana sādiyati , tadā sukhumāpi viññatti hoti evāti idha kiriyā evā ’’ ti anugaṇṭhipade vuttaṃ .
Paṭhamapārājikavaṇṇanā niṭṭhitā .