Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

Nigamanavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Nigamanavaṇṇanā

Giraggasamajjādīni ‘‘ acittakāni lokavajjānī ’’ ti vuttattā ‘‘ naccan ’’ ti vā ‘‘ gandho ’’ ti vā ajānitvāpi dassanena , vilimpanena vā āpajjanato vatthuajānanacittena acittakāni .
‘‘ Naccan ’’ ti vā ‘‘ gandho ’’ ti vā jānitvā passantiyā , vilimpantiyā ca akusalattā eva lokavajjāni .
Corivuṭṭhāpanādīni ‘‘ corī ’’ tiādinā vatthuṃ jānitvā karaṇe eva āpattisabbhāvato sacittakāni .
Upasampadādīnaṃ ekantena akusalacitteneva akattabbattā paṇṇattivajjāni .
‘‘ Idha sacittakācittakatā paṇṇattijānanājānanatāya aggahetvā vatthujānanājānanatāya gahetabbā ’’ ti likhitaṃ .
Anugaṇṭhipade pana ‘‘ giraggasamajjādīni ‘ acittakāni lokavajjānī ’ ti vuttattā ‘ naccan ’ ti vā ‘ saṅghāṇī ’ ti vā ‘ gandho ’ ti vā tassa nāmavasena ajānitvā māyākārassa māyāni sīsaṭṭhiādīni paṭisaṅkhāya passantiyā , akkhamālādiatthāya saṅghāṇiṃ kaṭiyā bandhantiyā ,‘ sedagandhaṃ apanetvā buddhapūjaṃ karissāmī ’ ti uppannena cittena gandhaṃ vilimpetvā nahāyantiyā ca āpattisabbhāvato nāmena saddhiṃ nāmavasena vā vatthussa ajānanacittena acittakāni nāma .
Na andhakāre ‘ kaṭisuttamidan ’ ti saññāya saṅghāṇiṃ gahetvā kaṭiyaṃ dhāraṇakāle , mattikāsaññāya ca gandhaṃ gahetvā vilimpanakāle āpattisabbhāvato ‘ acittakānī ’ ti vattabbāni .
Tasmiṃ kāle anāpatti , teneva saṅghāṇiyā asaṅghāṇisaññāvārepi ‘ āpatti pācittiyassā ’ ti pāḷi na vuttā .
Yathā ‘ khettaābādhapaccayā , kaṭisuttakaṃ dhāretī ’ ti vacanato vināpi akusalena saṅghāṇiādīni sakkā dhāretunti siddhaṃ , evaṃV0.357 ābādhapaccayā vināpi akusalena na sakkā suraṃM0.389 pātunti siddhaṃ ‘ anāpatti ābādhapaccayā majjaṃ pivatī ’ ti pāḷiyā abhāvato .
Akusalena vinā madhupuṇṇamuṭṭhiyaṃ pakkhittamajjassa ajjhoharaṇakālādīsu surāpānāpattiṃ āpajjatīti ca siddhaṃ ‘ majje amajjasaññī pivati , āpatti pācittiyassā ’ ti ( pāci .328) vuttattā .
Kiṃbahunā , kāmabhogasaññāya saddhiṃ ‘ saṅghāṇī ’ ti ca ‘ gandho ’ ti ca jānitvā vinā anāpattikāraṇena dhārentiyā ekantākusalattā lokavajjāni nāma vuccanti .
Iminā upāyena sesesupi nayo netabbo .
Ettha surāpānādhikāre upatissattheravādo ’’ ti vuttaṃ .
Asaṃkaccikasikkhāpade ‘‘ aparikkhittassa gāmassa upacāraṃ okkamantiyāti pāṭho ’’ ti ca ‘‘ paṇītabhojanaviññatti , acelakasikkhāpadaṃ , nimantitassa cārittāpajjanaṃ , duṭṭhullappaṭicchādanaṃ , ūnavīsativassupasampadaṃ , mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya addhānagamanaṃ , rājantepurappavesanaṃ , santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmappavesanaṃ , nisīdanaṃ , vassikasāṭikanti pāṭho ’’ ti ca vuttaṃ .
Nigamanavaṇṇanā niṭṭhitā .
Pācittiyakaṇḍavaṇṇanā niṭṭhitā .
Ubhatovibhaṅgaṭṭhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa