353. Paripūrakārinīti paripuṇṇāni , parisuddhāni ca katvā rakkhitavatī .

‘‘ Itthittan ’’ tiādi tattha virajjanākāradassanaṃ . Dhitthibhāvaṃ itthibhāvassa dhikkāro hetūti attho . Alan ti paṭikkhepavacanaṃ , payojanaṃ natthīti attho . Virājetīti jigucchati . Etā sampattiyoti cakkavattisiriādikā etā yathāvuttasampattiyo .

Tasmā pubbaparicayena upaṭṭhita nikantivasena .

Upaṭṭhānasālan ti sudhammadevasabhaṃ .

SotiP2.318M2.252V2.234 gopakadevaputto .

Vaṭṭetvā vaṭṭetvāti tomarādiṃ vattentena viya codanavacanaṃ parivaṭṭetvā parivaṭṭetvā . Gāḷhaṃ vijjhitabbāti gāḷhataraṃ ghaṭṭetabbā .

Kuto mukhāti kuto pavattañāṇamukhā . Tenāha ‘‘ aññavihitakā ’’ ti .

Katapuññeti sammā katapuññe dhamme .

Dāyoti lābho . So hi dīyati tehi dātabbattā dāyo , yesaṃ dīyati , tehi laddhattā lābhoti ca vuccati .

Saṅkhāre … pe … patiṭṭhahiṃsu katādhikārattā .

Tattha tāvatiṃsabhavane ṭhitānaṃyeva nibbatto yathā sakkassa indasālaguhāyaṃ ṭhitasseva sakkattabhāvo .

Nikantiṃ tasmiṃ gandhabbakāye ālayaṃ samucchindituṃ na sakkonto .

354. Attanāva veditabboti attanāva adhigantvā veditabbo , na parappaccayikena .

Tumhehi vuccamānānīti kevalaṃ tumhehi vuccamānāni .

Viyāyāmāti vissaṭṭhaṃ vīriyaṃ santāne pavattema .

Pakatiyāti rūpāvacarabhāvena ,‘‘ anussaran ’’ ti vā pāṭho .

Kāmarāgo eva ‘‘ chando rāgo chandarāgo ’’ tiādi pavattibhedena saṃyojanaṭṭhena ‘‘ kāmarāgasaṃyojanānī ’’ ti , yogaganthādipavattiākārabhedena ‘‘ kāmabandhanānī ’’ ti ca vutto .

Pāpimayogānīti ettha pana sesayogaganthānampi vasena attho veditabbo .

Duvidhānan tiP2.319 vatthukāmakilesakāmavasena duvidhānaṃ .

‘‘ Ettha kiṃ , tattha kin ’’ ti ca padadvaye kin ti nipātamattaṃ . Cātuddisabhāveti tesaṃ buddhādīnaṃ tiṇṇaṃ ratanānaṃ catuddisayogyabhāve appaṭihaṭabhāve . Buddharatanañhi mahākāruṇikatāya , anāvaraṇañāṇatāya , paramasantuṭṭhatāya ca cātuddisaṃ , dhammaratanaṃ svākkhātatāya , saṅgharatanaṃ suppaṭipannatāya . Tenāha ‘‘ sabbadisāsu asajjamāno ’’ ti .

Majjhimassa paṭhamajjhānassa adhigatattā tāvadeva kāyaṃ brahmapurohitaṃ adhigantvā tāvadeva purimaṃV2.235 jhānasatiṃ paṭilabhitvā taṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā orambhāgiyasaṃyojanasamucchindanena maggaphalavisesaṃ anāgāmiphalasaṅkhātaṃ visesaṃ ajjhagaṃsu adhigacchiṃsu . Keci pana ‘‘ kāmāvacarattabhāvenaM2.253 maggaphalāni adhigacchiṃsūti adhippāyena pañcamassa jhānassa anadhigatattā suddhāvāsesu na uppajjiṃsu , paṭhamajjhānalābhitāya pana brahmapurohitesu nibbattiṃsū ’’ ti vadanti .