Aggasāvakayugavaṇṇanā
73. Sallapitvāti ‘‘ vippasannāni kho te āvuso indriyānī ’’ tiādinā ( mahāva .60) ālāpasallāpaṃ katvā .
Tañhissa aparabhāge satthu santikaṃ upasaṅkamanassa paccayo ahosi .
77. Cīvaradānādīnīti cīvarādiparikkhāradānaṃ sandhāyāha .
Yo hi cīvarādike aṭṭha parikkhāre , pattacīvarameva vā sotāpannādiariyassa , puthujjanasseva vā sīlasampannassa datvā ‘‘ idaṃ parikkhāradānaṃ anāgate ehibhikkhubhāvāya paccayo hotū ’’ ti patthanaṃ paṭṭhapesi , tassa ca sati adhikārasampattiyaṃ buddhānaṃ sammukhībhāve iddhimayaparikkhāralābhāya saṃvattatīti veditabbaṃ .
Vassasatikattherā viya ākappasampannāti adhippāyo .
Sandassesīti suṭṭhu paccakkhaṃ katvā dassesi .
Idhalokatthan ti idhalokabhūtaṃ khandhapañcakasaṅkhātamatthaṃ .
Paralokatthan ti etthāpi eseva nayo .
Dassesīti sāmaññalakkhaṇato , salakkhaṇato ca dassesi .
Tenāha ‘‘ aniccan ’’ tiādi .
Tattha hutvā abhāvato aniccanti dassesi .
Udayabbayapaṭipīḷanato dukkhanti dassesi .
Avasavattanato anattāti dassesi .
Ime ruppanādilakkhaṇā pañcakkhandhāti rāsaṭṭhena khandhe dassesi .
Ime cakkhādisabhāvā
P2.94 nissattanijjīvaṭṭhena aṭṭhārasa dhātuyoti dassesi .
Imāni cakkhādisabhāvāneva dvārārammaṇabhūtāni dvādasa āyatanānīti dassesi .
ImeM2.72 avijjādayo jarāmaraṇapariyosānā dvādasa paccayadhammā paṭiccasamuppādoti dassesi .
Rūpakkhandhassa heṭṭhā vuttanayena paccayato cattāri , khaṇato ekanti imāni pañca lakkhaṇāni dassesi .
Tathāti iminā ‘‘ pañca lakkhaṇānī ’’ ti padaṃ ākaḍḍhati .
Dassentoti iti -saddo nidassanattho , evanti attho .
Nirayan ti aṭṭhamahānirayasoḷasaussadanirayappabhedaṃ sabbaso nirayaṃ dassesi .
Tiracchānayonin ti apadadvipadacatuppadabahuppadādibhedaṃ migapasupakkhisarīsapādivibhāgaṃ nānāvidhaṃ tiracchānalokaṃ .
Pettivisayan ti khuppipāsikavantāsikaparadattūpajīvinijjhāmataṇhikādibhedabhinnaṃ nānāvidhaṃ petasattalokaṃ .
Asurakāyan ti kālakañcikāsuranikāyaṃ .
Evaṃ tāva duggatibhūtaṃ paralokatthaṃ vatvā idāni sugatibhūtaṃ vattuṃ ‘‘ tiṇṇaṃ kusalānaṃ vipākan ’’ tiādi vuttaṃ .
Vehapphale subhakiṇṇeyeva saṅgahetvā asaññīsu , arūpīsu ca sampattiyā dassetabbāya abhāvato duviññeyyatāya ‘‘ navannaṃ brahmalokānan ’’ tveva vuttaṃ .Gaṇhāpesīti
V2.64 te dhamme samādinne kārāpesi .Samuttejanaṃ nāma samādinnadhammānaṃ yathā anupakārakā dhammā parihāyanti , pahīyanti ca , upakārakā dhammā parivaḍḍhanti , visujjhanti ca , tathā nesaṃ ussāhuppādananti āha ‘‘ abbhussāhesī ’’ ti .
Yathā pana taṃ ussāhuppādanaṃ hoti , taṃ dassetuṃ ‘‘ idhalokatthañcevā ’’ tiādi vuttaṃ .
Tāsetvā tāsetvāti paribyattabhāvāpādanena tejetvā tejetvā .
Adhigataṃ viya katvāti yesaṃ katheti , tehi tamatthaṃ paccakkhato anubhuyyamānaṃ viya katvā .
Veneyyānañhi buddhehi pakāsiyamāno
P2.95 attho paccakkhatopi pākaṭataro hutvā upaṭṭhāti .
Tathā hi bhagavā evaṃ thomīyati –
‘‘ Ādittopi ayaṃ loko , ekādasahi aggibhi ;
Na tathā yāti saṃvegaṃ , sammohapaliguṇṭhito .
Sutvādīnavasaññuttaṃ , yathā vācaṃ mahesino ;
Paccakkhatopi buddhānaṃ , vacanaṃ suṭṭhu pākaṭan ’’ ti .
Tenāha ‘‘ dvattiṃsakammakāraṇapañcavīsatimahābhayappabhedañhī ’’ tiādi .
Dvattiṃsakammakāraṇāni ‘‘ hatthampi chindantī ’’ tiādinā ( ma . ni .1.178) dukkhakkhandhasutte āgatanayenaM2.73 veditabbāni .
Pañcavīsatimahābhayāni ‘‘ jātibhayaṃ jarābhayaṃ byādhibhayaṃ maraṇabhayan ’’ tiādinā ( cūḷani .123) tattha tattha sutte āgatanayena veditabbāni .
Āghātanabhaṇḍikā adhikuṭṭanakaḷiṅgaraṃ , yaṃ ‘‘ accādhānan ’’ tipi vuccati .Paṭiladdhaguṇena codesīti ‘‘ taṃtaṃguṇādhigamena ayampi tumhehi paṭiladdho , ānisaṃso ayampī ’’ ti paccakkhato dassento ‘‘ kiṃ ito pubbe evarūpaṃ atthī ’’ ti codento viya ahosi .
Tenāha ‘‘ mahānisaṃsaṃ katvā kathesī ’’ ti .
Tappaccayañca kilamathan ti saṅkhārapavattihetukaṃ tasmiṃ tasmiṃ sattasantāne uppajjanakaparissamaṃ saṃvighātaṃ vihesaṃ .
Idhāti heṭṭhā paṭhamamaggādhigamatthāya kathāya .
Sabbasaṅkhārūpasamabhāvato santaṃ .
Atittikaraparamasukhatāya paṇītaṃ .
Sakalasaṃsārabyasanato tāyanatthena
V2.65 tāṇaṃ .
Tato nibbindahadayānaṃ nilīyanaṭṭhānatāya leṇaṃ .
Ādi -saddena gatipaṭisaraṇaṃ paramassāsoti evamādīnaṃ saṅgaho .