ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာသောသုတ်တည်း။
၁။ ဝိသမံ ကာယဿ ပရိဟရဏဝသေန ဇာတာနိဟူသော ဋီနှင့်အညီပေးသည်။ မညီမညွတ်ကိုယ်ကို ဆောင်ဟူသည် အင်္ဂတေထောင်းခြင်းစသော အင်အားမမျှ ကြီးစွာသောဝန်ဆောင်မှု မညီမျှသော (အချိန်မဲ့ အခါ)၌ သွားလာမှု၊ မညီညွှတ်သောအရပ်သို့ သွားလာမှုပင်တည်း ထိုကြောင့် မဟာဘာရဝဟနသုဓာ ကောဋ္ဋ နာဒိတောဝါ အဝေလာယ စရန္တဿ သပ္ပဍံသကူပပါတာဒိတောဝါ ဝိသမပရိဟာရတော ဇာတာနိ၊ ဋ္ဌ။ အသယှ သဟန အဒေသ အကာလစရဏာဒိနာဟု ဋီ ၌ ဖွင့်ဆိုအပ်ကြာလေသည်။ ဋ္ဌ ၌ သပ္ပဍံလကူပပါကာပိ အကျိုးကား မညီမျှသော အဝေလာအခါ၌ သွားလာလှည့်လည်သောအားဖြင့် ကိုယ်ကိုဆောင်ခြင်းသည်ကား အကြောင်း။ အကြောင်းနှင့် အကျိုး မကင်းနိုင်သောကြောင့် သပ္ပဍံသနှင့် ကူပပါတာဒိကို အဝိနာဘာဝနည်းအရ ထည့်ဖွင့်သည်။
၂။ အမည်ရင်းကား သီဝကတည်း။ ဦးခေါင်း၌ ဦးစွန်း (အမောက်)ရှိသောကြောင့် မောဠိယသဒ္ဒါဖြင့် အထူးပြု၍ မေး ဋိယသီဝကတွင်၏။ ထိုကြောင့် ဋ္ဌ- ၌ သီဝကောတိ တဿ နာမံ။ စူဠာပနဿ အတ္ထိ တသ္မာ မောဠိယသီဝကောတိ ဝုစ္စတိဟု မိန့်အပ်ပြီ။
၃။ အဇ္ဇတဂ္ဂေပုဒ်၏ အဆုံးအဖြတ်ကို မ-၂-နိ၊ စာပိုဒ်ေ၀-ရှု။ ပါဏုပေတံပုဒ်၏ အဆုံးအဖြတ်ကို မ-၃ နိ- ၇၈- ရှု။
ကတမာ၊ တို့နည်း။
ဆ၊ ကုန်သော။
သောမနဿပဝိစာရာ၊ သောမနဿ(ဝေဒနာ)နှင့် ယှဉ်သောဆင်ခြင်သုံးသပ်တတ်သော တရားတို့၎င်း။
ဆ၊ ကုန်သော။
ဒေါမဿု ပဝိစာရာ၊ ဒေါမနဿ (ဝေဒနာ) နှင့် ယှဉ်သောဆင်ခြင်သုံးသပ်တတ်သော တရားတို့၎င်းတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣမာ၊ ဤဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည်တို့ကို။
အဋ္ဌာရသ၊ ၁၈ပါးကုန်သော။
၁။ ဤကား အဋ္ဌသတပရိယာယန္တိ အဋ္ဌသတဿ ကာရဏဘူတံ၊ ဓမ္မပရိယာယန္တိ ဓမ္မကာရဏံ ဟူသော ဋ္ဌ နှင့် ဓမ္မကာရဏန္တိ ပရိယတ္တိဓမ္မဘူတံ ကာရဏံဟူသော ဋီတို့နှင့်အညီ ပေးသည်။ အဋ္ဌသတပရိယာယံကို ဝေဒနာနံ အဋ္ဌာဓိကံ သတံ၊ တဿ အဋ္ဌတဿ တမ္ဘာဝဿ ပရိယာယော ကာရဏံ ဧတ္ထ အတ္ထီတိ အဋ္ဌသတပရိယာယော၊ သုတ္တံ ဟု ဘိန္ဒာဓိကရဏဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်အဖြစ်ဖြင့် ဋီ ဆရာဖွင့်ဆိုအပ်၏ ။ “ဝေဒနာအပြား ၁၀၈-ပါး၏ အကြောင်းပရိယာယ်ရှိရာဖြစ်သော”ဟု ဋီအလိုပေး။)
၂။ (သောမနဿယုတ္တော ဥပဝိစာရော သောမနဿူပစာရော၊ ယထာ “အာဇညရထော”တိ အာဟ “သောမနဿေန သဒ္ဓိ"န္တိအာဒိ ဟူသော မ-ဋီ ၃-စာပိုဒ် ၃၀၅နှင့် အညီ ပေးသည်။ ဆ သောမနဿပ ဝိစာရတိ ဧတ္ထ ပန သောမနဿေန သဒ္ဓိံ ဥပဝိစရန္တီတိ သောမနဿူပဝိစာရာ-ဟူသော မ ဋ္ဌ ၄-စာပိုဒ် ၃၀၅-နှင့် သောမနဿေန သဟ ဥပဝိစရန္တီတိ သောမနဿဝိစာရာ-ဟူသော ဤဋ္ဌတို့လည်း အထက်ပါ မ-ဋီ- ၃-နှင့် အဓိပ္ပါယ်သဘောတူပင်။ သောမနဿူပဝိစာရာစသော ၃-ပုဒ်တို့အရ တပ္ပုရိသ်ထုံးစံအတိုင်း နောက်ဖြစ်သော ဝိစာရစေတ သိက်ရ၏။ ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ အဋ္ဌရသ ဝေဒနာဟူသော အမေးဝါကျထောက်၍ ဝိစာရ၏ အစွမ်းအားဖြင့် လာသော်လည်း ဝိစာရနှင့် ယှဉ်သော ဝေဒနာကိုပင် ဖြေဆိုသည်ဟုမှတ်။ ထိုကြောင့် အယံ ဒေသနာ ဝိစာရဝသေန အာဂတာ၊ တံ သမ္ပယုတ္တာနံ ပန သောမနဿာဒီနံ ဝသေန ဣဓ အဋ္ဌာရသ ဝေဒနာ ဝေဒိတဗ္ဗာဟု ဋ္ဌဆရာ ဆိုအပ်ပြီ။ မ-နိ ၃စာပိုဒ် ၃၀၅၌ သောမနဿနှင့်တကွဖြစ်သောဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း၎င်းဟု ပေးခဲ့သည်။)
ဝေဒနာ၊ တို့ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။၁။ နေက္ခမ္မံ ပဌမဇ္ဈာနေ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာယံ ဝိမုတ္တိယံ ဟူသော အနက်တို့တွင် ဤ၌ဝိမုတ္တိဟော၊ ထို့ကြောင့် နိဗ္ဗာနံ ဥဒ္ဒိဿ ပဝတ္တိတတ္တာ နေက္ခမ္မသိတသောမနဿာနိ-ဟု ဋီမိန့်အပ်ပြီ။ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
မေ၊ ငါဘုရားသည်။
တေ သမဏာ ဝါ၊ တို့ကို၎င်း။
တေ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ၊ တို့ကို၎င်း။
သမဏေသု ဝါ၊ ရဟန်းတို့၌မူလည်း။
န သမဏသမ္မတာ၊ ရဟန်းဟု မသမုတ်အပ်ကုန်။
ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ၊ ပုဏ္ဏားတို့၌မူလည်း။
န ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ ပုဏ္ဏားဟု မသမုတ်အပ်ကုန်။
တေ အာယသ္မန္တော၊ ထိုအရှင်တို့သည်။
သာမညတ္ထံ ဝါ၊ ရဟန်း၏ အဖြစ်တည်းဟူသော အကျိုးကို၎င်း။
ဗြဟ္မညတ္တံ ဝါ၊ ဗြဟ္မဏ၏ အဖြစ်တည်းဟူသော အကျိုးကို၎င်း။
ဒိဋ္ဌိဝဓမ္မေ၊ ပစ္စုပ္ပန်အတ္တဘော၌သာလျှင်။
၁။ သမဏာနံ အရိယာနံ ဘာဝေါ သာမညံ၊ မဂ်အရကောက်၊အရိယတေ ဥပဂမျတေတိ အတ္ထော၊ သာမညေန အတ္ထော သာမညတ္ထော၊ နိဗ္ဗာန်အရကောက်၊ ထို့ကြောင့် သံ-ဋီ-မဟာဝဂ္ဂ-စာပိုဒ် ၄၀၌ ပရမတ္ထတော သမဏာ ဝုစ္စန္တိ အရိယာ၊ သမဏာနံ ဘာဝေါ သာမညံ၊ အရိယမဂ္ဂေါ၊ တေန အရဏီယတော ဥပန္တဗ္ဗတော၊ သာမညတ္ထော နိဗ္ဗာနန္တိ အာဟ သာမညတ္တန္တိ နိဗ္ဗာနံ၊ တံ ဟီဟိ အာဒိ-ဟု မိန့်ပြီ၊ ဤအလို အရိယာဖြစ်ကြောင်း မဂ်သည် သိအပ်သော နိဗ္ဗာန်ကို ဟု ပေး။
သာမညတ္တံ ဝါ ဗြဟုညတ္ထံ ဝါတိ ဧတ္ထ အရိယမဂ္ဂေါ သာမညံ စေဝ ဗြဟ္မညဉ္စ၊ ဥဘယတ္ထာပိ ပန အတ္ထော နာမ အရိယဖလံ ဝေဒိတဗ္ဗံ - ဟူသော နိဒါနသံယုတ် ဋ္ဌကထာ စာပိုဒ် ၁၃နှင့် ၎င်းဋီကာ ယေန သမန္နာဂတတ္တာ ပုဂ္ဂလော ပရမတ္ထတောသမဏော ဗြာဟ္မဏောတိ ဝုစ္စတိ-တို့အလို သာမညနှင့် အတ္ထကို တတိယာ မတွဲပဲ သာမညဿ အတ္ထော သာမညတ္ထော ဟု တွဲ၊ ဖိုလ်ကို အရကောက်၊ အရိယာဖြစ်ကြောင်း မဂ်၏၊ အကျိုးဖြစ်သော ဖိုလ်ကို ဟု ပေး။
ဗြဟ္မညန္တိ သေဋ္ဌဘာဝံနှင့်အညီ ဗြဟ္မဿ ဘာဝေါ ဗြဟ္မညံ ဟု ပြု၊ ဗြဟ္မပုဒ်နောင် ဏျ ပစ္စည်းသက် အနုဗန်ခြေ၊ န-လာ၊ ကျကို ဉ ပြု၊ ယင်း ဉ ကို ဒွိတ္တ ပြု၊ မဂ်အရကောက်၊ ဗြဟ္မညတ္ထန္တိ နိဗ္ဗာနံ ဗြဟ္မညေန ဥပဂန္တဗ္ဗတောနှင့်အညီ ဗြဟ္မညေန အတ္ထော ဗြဟ္မညာဟု တတိယာတွဲ။ နိဗ္ဗာန်အရကောက်။ အတ္ထော၏ ဝစနတ္ထကား အထက်နှင့်မထူး၊ မြတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော မဂ်သည် သိအပ်သော နိဗ္ဗာန်ကို ဟု ပေး၊ ဤကး မဟာဝဂ္ဂ သံယုတ် ဋ္ဌ-စာပိုဒ် ၄၀-အလို။
နိဒါနသံယုတ် ဋ္ဌနှင့် ၎င်းဋီကာ ယေန သမန္နာတတ္တာ ပုဂ္ဂလော ပရမတ္ထတော သမဏော ဗြာဟ္မဏောတိ ဝုစ္စတိ၊ တံ သာမညံ ဗြာဟ္မသဉ္စာတိ အာဟ အရိယ။ ပ။ ဗြာဟ္မညဉ္စာတိ။ပ။ တဿ ဝသေန အဘိန္နောပိ ဝေနေယျဇ္ဈာသယတော ဒွိဓာ ကတွာ ဝတ္တုံ အရဟတီတိ ဝုတ္တံ ဥဘယတ္ထာပီတိ ဟူသော စာပိုဒ် ၁၃-အလိုဗြာဟ္မဏဿ ဘာဝေါ ဗြာဟ္မညံ ဟုပြု မဂ်ကိုပင်ကောက်၊ ဗြာဟ္မဏပုဒ် ဏျ ပစ္စည်း၊ ဗြာဟ္မညဿ အတ္ထော ဗြာဟ္မညတ္ထော ဟုပြု၊ ဖိုလ်အရကောက်၊ အရိယာဖြစ်ကြောင်း မဂ်၏ အကျိုးဖြစ်သော ဖိုလ်ကို ဟုပေး။ သာမညဗြဟ္မညပုဒ်နှင့်အတ္ထ တတိယာတွဲခိုက် အတ္ထကား အရဓာတ် တ ပစ္စည်း၊ ဆဋ္ဌီတွဲခိုက် အသဓာတ်တ ပစ္စည်း။ ဗြဟ္မညပုဒ်၌လည်း ဗြဟ္မပုဒ် ဏျ ပစ္စည်းကြံလျှင် ဗြဟ္မည ဟု ရဿဖြင့် ရှိစေ။ ဗြာဟ္မဏပုဒ် ဏျပစ္စည်းကြံလျှင် ဗြာဟ္မညံ ဟု ဒီဃဖြင့် ရှိစေ။ မဟာဝဂ္ဂ နိဒါန ၂-နေရာလုံး၌ ရဿဖြင့်ချည့် ရှိသည်၊ စင်စစ်ကား နိဒါန၌ ဗြာဟ္မည ဟု ဒီဃဖြင့် မဟာဝဂ္ဂ ၌ ဗြဟ္မည ဟု ရဿဖြင့်ရှိမှ ဆိုင်ရာ ဋ္ဌ- ဋ တို့နှင့် ညီမည်။
သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ အဘိညာ(အဘိညာယ)၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍။ သစ္ဆိကတွာ၊ မျက်မှောက်ပြု၍။ ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ပြည့်စုံစေ၍။ န စ ပန ဝိဟရန္တိ၊ မနေကြကုန်။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကေစိ၊ ကုန်သော။ ယေ သမဏာ ဝါ၊ တို့သည်၎င်း။ ပ။ ယထာဘူတံ၊ စွာ။ ပဇာနန္တိ၊ သိကုန်၏။ ပ။ ဝိဟရန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။၁။ ကိလေသေဟိ အာမသိတဗ္ဗတော။ပ။ သာမိသာ၊ မ-ဋီ ၁၊ ဤ ဋ္ဌ၊ ဋီ ရှု။
အတ္ထိ၊ ရှိ၏။
နိရာမိသာ၊ ကိလေသာတို့သည် သုံးသပ်ခြင်းမရှိသည်ထက်။
နိရာမိသတရာ၊ ကိလေသာတို့သည် အထူးသဖြင့် သုံးသပ်ခြင်း မရှိသော။
ပီတိ၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။ဝေဒနာသံယုတ္တံ၊ ဝေဒနာသံယုတ်သည်။
သမတ္တံ၊ ပြီးပြီ။