1. Rūpakkhandhaniddesavaṇṇanā
2.‘‘ Kiñcī ’’ ti padaṃ ‘‘ ekaccan ’’ ti iminā samānatthanti āha ‘‘ kiñcīti pakārantarabhedaṃ āmasitvā aniyamanidassanan ’’ ti .
Ubhayenāti pakārabhedaṃ anāmasitvā āmasitvā
V0.9 ca aniyamadassanavasena pavattena ‘‘ yaṃ kiñcī ’’ ti padadvayena .Adhippetatthan ti rūpaṃ .
Aticcāti atikkamitvā .
Pavattitoti pavattanato .
Niyamanatthan ti nivattanatthaṃ .
‘‘ Kiñcā ’’ ti ettha kiṃ-saddo pucchāyaṃ hetuatthadīpako , karaṇe cetaṃ paccattavacanaṃ , ca-saddo vacanālaṅkāroti āha ‘‘ kena kāraṇena vadethā ’’ ti .
Dutiyavikappe pana vuttanayeneva kāraṇatthe pavattaṃ kiṃ-saddaṃ ‘‘ vadethā ’’ ti kiriyāpadasambandhanena upayogavasena pariṇāmetvā vadati ‘‘ taṃ kāraṇaṃ vadethā ’’ ti .
Purimasantānassa bhedan ti purimasantānassa vināsaṃ , vināsāpadesena cettha santāne visadisuppādameva dasseti .
Tenevāha ‘‘ visadisasantānuppattidassanato ’’ ti .
Nanu ca arūpadhammānampi virodhipaccayasamavāye visadisuppatti atthīti ?
Saccaṃ atthi , sā pana na pākaṭatarā , pākaṭatarā ca idhādhippetā .
Tenevāha ‘‘ sītādisannipāte ’’ ti .
Tathā cāha bhagavā ‘‘ sītenapi ruppati , uṇhenapi ruppatī ’’ tiādi ( saṃ . ni .3.79).
Idāni bheda-saddo ujukameva vikārāpattiṃ vadatīti dassento ‘‘ bhedo cā ’’ tiādimāha
M0.10 .Visadisarūpuppattiyeva , na uppannassa aññathābhāvoti adhippāyo .
Tena kāpiliyaṃ pariṇāmavādaṃ paṭikkhipati .
Yadi purimasantānato bhedo visadisuppatti ruppanaṃ , evaṃ sante lakkhaṇassa atippasaṅgo siyāti codanaṃ manasi katvā āha ‘‘ arūpakkhandhānan ’’ tiādi .
Ettha sītādīhīti ādi -saddena yathā uṇhajighacchādayo saṅgayhanti , evaṃ āhārādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo .
Yenāti yena sītādīhi samāgamena .
Tatthāti tesu rūpadhammesu .
Āhārādikassa vā ṭhitippattassāti sambandho .
Yathā rūpadhammānaṃ ṭhitikkhaṇe sītādīhi samāgamo hoti , evaṃ arūpakkhandhānaṃ aññehi samāgamo natthi atilahuparivattito , tasmā arūpadhammā rūpadhammānaṃ viya pākaṭassa vikārassa abhāvato ‘‘ ruppantī ’’ ti ,‘‘ ruppanalakkhaṇā ’’ ti ca na vuccantīti sambandho .
‘‘ Ruppatī ’’ ti padassa kattukammasādhanānaṃ vasena atthaṃ dassetuṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ kuppati ghaṭṭīyati pīḷīyati bhijjatī ’’ ti vuttanti tadatthaṃ vivaranto ‘‘ kuppatīti etenā ’’ tiādimāha .
Kopādikiriyāti kopasaṅghaṭṭanapīḷanakiriyā .
Kopa-saddo cettha khobhapariyāyo veditabbo .
Kattubhūto kammabhūto ca atthoti kattukammasādhanānaṃ vasena vuccamāno bhūtupādāyarūpasaṅkhāto attho .
Kammakattutthena bhijjati-saddenāti yadā kammakattuttho ruppati-saddo , tadā bhijjati-saddopi tadattho eva veditabboti attho .
Tattha yadā kammatthe ‘‘ ruppatī ’’ ti padaṃ , tadā ‘‘ sītenā ’’ tiādīsu kattuatthe
V0.10 karaṇavacanaṃ .Yadā pana ‘‘ ruppatī ’’ ti padaṃ kattuatthe kammakattuatthe vā , tadā hetumhi karaṇavacanaṃ veditabbaṃ .
‘‘ Yaṃ pana ruppatī ’’ tiādinā ‘‘ kuppatī ’’ tiādīnaṃ kattukammatthānampi atthavacanānaṃ vacane kāraṇaṃ dasseti .
Yadipi attha-saddo ‘‘ pīḷanaṭṭho ’’ tiādīsu ( paṭi . ma .1.17;2.8) sabhāvapariyāyopi hoti ,‘‘ kenaṭṭhenā ’’ ti panettha abhidheyyapariyāyo adhippetoti āha ‘‘ kenaṭṭhenāti pucchāsabhāgavasena ruppanaṭṭhenā ’’ ti , ruppanasaddābhidheyyabhāvenāti attho .
Tenevāha ‘‘ na kevalaṃ saddatthoyeva ruppanan ’’ ti .
Tassa atthassāti tassa bhūtupādāyappabhedassa sabhāvadhammassa .
Ruppanalakkhaṇañca nāmetaṃ aniccatādi viya kakkhaḷattādito aññanti na gahetabbaṃ .
Paññattiviseso hi tanti , kakkhaḷattādīnaṃyeva pana arūpadhammavidhuro sabhāvavisesoti veditabbaṃ .
Mucchāpattiyāti
M0.11 mucchāya mohassa āpajjanena .Kappasaṇṭhānaṃ udakan ti kappasaṇṭhāpakamahāmeghavuṭṭhaṃ udakaṃ .
Tathāti tappakāratāya khārabhāve sati udakena kappavuṭṭhānakāle viya pathavī vilīyeyya .
Lokantariyasattānaṃ pana pāpakammabalena akhārepi khāre viya sarīrassa vilīyanā veditabbā .
Tenevāti saussadanissayanirayassa vuttattā eva .
Na hi avīcimhi pañcavidhabandhanādikammakāraṇaṃ karonti .
3. Pakaraṇappattaṃ rūpaṃ pakkhipitvā mātikā ṭhapitāti ānetvā sambandho .
Mahābhūtu … pe … āpajjati tappakārabhāvena atītaṃse gaṇanaṃ gatanti vuttattāti adhippāyo .
‘‘ Na hī ’’ tiādinā dhammantaranivattanatthatā pakārantaranivattanatthatā ca bhūtupādāyagahaṇassa natthīti dasseti .
Taṃdassaneti gaṇanantaradassane .
Taṃsabhāvattāti bhūtupādāyasabhāvattā .
‘‘ Na cā ’’ tiādinā bhūtupādāyasabhāvo atītaṃsagaṇitatāya taṃsabhāvassapi aññathā gaṇitattā , ataṃsabhāvassa ca tathā gaṇitattā akāraṇanti dasseti .
‘‘ Ajjhatta … pe … labbhatī ’’ ti etena dutiyanaye na kevalaṃ yathāvuttova doso , atha kho abyāpitopi dosoti dasseti .
Tadetaṃ pana akāraṇaṃ kāraṇabhāvasseva anadhippetattā .
Na hettha bhūtupādāyarūpabhāvo atītaṃse gaṇanassa kāraṇanti adhippetaṃ , yato yathāvuttadosāpatti siyā .
‘‘ Kintī ’’ ti ettha ‘‘ kin ’’ ti pubbe yaṃ ‘‘ rūpan ’’ ti sāmaññato gahitaṃ , tassa sarūpapucchā .
Iti -saddo nidassanattho , na kāraṇattho .
Tenassa yaṃ rūpaṃ atītaṃ niruddhaṃ … pe … atītaṃsena
V0.11 saṅgahitaṃ atītakoṭṭhāse gaṇanaṃ gataṃ , taṃ kinti ce ?‘‘ Cattāro ca … pe … rūpan ’’ ti bhūtupādāyavibhāgadassanamukhena visesaṃ nidasseti .
Yattakā hi idha visesā niddiṭṭhā cakkhāyatanādayo , tesamidaṃ nidassananti .
Na cettha purimanayato aviseso .
Tattha hi rūpassa bhūtupādāyatāmattasabhāvadassanatā vuttā .
Tenāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ atītarūpampi bhūtāni cevā ’’ tiādi .
Idha pana bhūtupādāyena nidassanabhūtena rūpassa sabbavisesavibhāvanatā dassitā .
Evañca katvā abyāpitadosopi cettha anokāsova , yaṃ rūpaṃ ajjhattaṃ … pe … upādinnaṃ , kinti ?
Cattāro ca … pe … rūpanti tadaññavisesanidassanassa adhippetattā .
Tathā cāha ‘‘ evaṃ sabbattha attho veditabbo ’’ ti .
Pariyāyadesanattāti
M0.12 sabhāvato pariyāyanaṃ parivattanaṃ pariyāyo , ujukaṃ appavattīti attho .Pariyāyena , pariyāyabhūtā vā desanā etthāti pariyāyadesanaṃ , suttantaṃ .
Suttantañhi veneyyajjhāsayavasena desetabbadhamme lesato labbhamānabhāvakathanaṃ , na ujunippadesabhāvakathananti pariyāyadesanaṃ nāma .
Teneva taṃ ‘‘ yathānulomasāsanan ’’ ti vuccati .
Abhidhammo pana desetabbadhamme ujunippadesakathananti nippariyāyadesanaṃ nāma , yato ‘‘ yathādhammasāsanan ’’ ti vuccati .
Nicchayena desoti vavatthānato kathanaṃ .
Tathā bhaddekarattasuttā dīsu ( ma . ni .3.272 ādayo ) viya atītādibhāvo atītānāgatapaccuppannabhāvo addhāvasena idhāpi khandhavibhaṅge suttantabhājanīyattā niddisitabbo siyāti yojanā .
Sannipatitan ti samāgataṃ .
Santānavasenāti pubbāparavasena .
Pubbenāparassa samappamāṇatāya anūnaṃ anadhikaṃ , tato eva ekākāraṃ .
Pavattikālavasena vā anūnaṃ anadhikaṃ , samānasabhāvatāya ekākāraṃ .
Tena visabhāgautunā anantaritataṃ dasseti .
Evaṃ āhārepīti ettha visabhāgāhārena anantarito anekavāraṃ anekadivasampi bhutto sabhāgekāhāraṃ nāma .
‘‘ Tato pubbe visabhāgautuāhārasamuṭṭhānaṃ atītaṃ , pacchā anāgatan ’’ ti hi vuttanti .
‘‘ Ekāhārasamuṭṭhānan ’’ ti pana vuttattā ekasseva āhārassa yojanā yuttarūpāti apare .
Pañcadvāravasenāti ettha pañcadvārāvajjanato paṭṭhāya yāva tadārammaṇaṃ , yāva javanaṃ , yāva vā voṭṭhabbanaṃ , tāva pavattā cittasantati ekavīthi .
Ekajavanasamuṭṭhānan ti ekajavanavārasamuṭṭhānaṃ .
Ettha ca samayaṃ anāmasitvāva santativasena , santatiñca anāmasitvāva samayavasena atītādivibhāgo gahetabbo .
Tesan ti
V0.12 hetupaccayānaṃ .Kalāpassāti rūpakalāpassa .
Kammānantarādīti kammādi , anantarādīti paccekaṃ ādi-saddo yojetabbo .
Tattha paṭhamena ādisaddena upanissayapaccayassa āhārādino ca dutiyena samanantarānantarūpanissayādino saṅgaho veditabbo .
Cittuppādassa cettha kammānantarādipaccayavasena , itarassa kammādivaseneva janakabhāve yojanā daṭṭhabbā .
Tathā cittuppādassa purejātavasena , itarassa pacchājātavasena , ubhayesampi sahajātavasena upatthambhanaṃ veditabbaṃ
M0.13 .Tenevāha ‘‘ yathāsambhavaṃ yojetabban ’’ ti .
Uppādakkhaṇeti hetukiccakkhaṇe .
Hetukiccaṃ nāma tassa tassa uppādetabbassa uppattikaraṇaṃ , tañca tasmiṃ khaṇe uppannaphalattā tato paraṃ kattabbābhāvato niṭṭhitañcāti daṭṭhabbaṃ .
Itaraṃ pana tīsupi khaṇesu paccayakiccaṃ daṭṭhabbanti yojanā .
6. Aniṭṭhanāmanivattanassāti aniṭṭhanāmanivattiyā akāraṇabhāvadassanena iṭṭhanāmalābhāpanassa akāraṇabhāvaṃ dasseti .
Devamanussasampattibhaveti sampattiyutte sampanne devamanussabhave .
Samiddhasobhanatāti abhivuddhasobhanatā .
Tato evāti sampattivirahato eva , asampannattā evāti attho .
Tesaṃyeva hatthiādīnaṃ sukhassa hetubhāvaṃ na gacchanti sāraṇādivasena dukkhapaccayattā .
Tesan ti hatthirūpādīnaṃ .
‘‘ Tassa tassevā ’’ tiādinā yathāvuttamatthaṃ vivarati .
Akusalena attanā katena nibbattaṃ dukkhassa paccayo hotīti yojanā .
Tasmāti yasmā kammaṃ yasmiṃ santāne nibbattaṃ , tattheva sukhadukkhānaṃ paccayo hoti , na aññattha , tasmā .
Aṭṭhakathāyaṃ panāti ekaccamatadassanaṃ .
Tattha ‘‘ aniṭṭhaṃ nāma natthī ’’ ti yasmā paṭisedhadvayena kusalakammajassa iṭṭhabhāvo niyato , tasmā ‘‘ kusalakammajameva iṭṭhan ’’ ti evaṃ aniyametvā ‘‘ kusalakammajaṃ iṭṭhamevā ’’ ti evamettha niyamo gahetabboti dassento ‘‘ akusalakammajampī ’’ tiādimāha .
Kinti akusalakammajaṃ sobhanaṃ , yaṃ paresaṃ iṭṭhaṃ nāma siyā ?
Yadi duggatiyaṃ kesañci tiracchānānaṃ saṇṭhānādisampatti sugatiyaṃ sattānaṃ akusalanissandena virūparūpatā viya kusalanissandena , kathaṃ tassā akusalakammajatā .
Atha pana yaṃ kesañci amanāpampi samānaṃ rūpaṃ manāpaṃ hutvā upaṭṭhāti , taṃ sandhāya vuttaṃ , evampi yathā kesañci tiracchānādīnaṃ kusalakammajaṃ manussādirūpaṃ amanāpato upaṭṭhahantampi kusalavipākasseva ārammaṇabhāvato atthato iṭṭhameva nāma hoti , evaṃ akusalakammajaṃ kesañci manāpaṃ hutvā upaṭṭhahantampi akusalavipākasseva ārammaṇabhāvato
V0.13 atthato aniṭṭhameva nāma hoti , evañcetaṃ sampaṭicchitabbaṃ .Aññathā ‘‘ aṭṭhānametaṃ anavakāso , yaṃ kāyaduccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko uppajjeyyā ’’ tiādiaṭṭhānapāḷiyā ( ma . ni .3.131) virodho siyā .
Tenevāha ‘‘ kusalakammajassa panā ’’ tiādi .
Sabbesan ti attano , paresañca
M0.14 .Iṭṭhassa abhāvo vattabboti yathā ‘‘ kusalakammajaṃ aniṭṭhaṃ nāma natthī ’’ ti vuttaṃ , evaṃ kiñcāpi ‘‘ akusalakammajaṃ iṭṭhaṃ nāma natthī ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ na vuttaṃ , tena pana nayadassanena akusalakammajassa abhāvo vutto eva hotīti so saṃvaṇṇanāvasena niddhāretvā vattabboti adhippāyo .
Etena kusalakammajameva iṭṭhanti purimapadāvadhāraṇassa gahetabbataṃ dasseti .
Idāni ‘‘ hatthiādīnampī ’’ tiādinā tamevatthaṃ vivarati .
Kusalavipākassāti etthāpi kusalavipākasseva ārammaṇanti attho .
Manussānan ti ca nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ .
Itaresampi ca akusalakammajaṃ akusalavipākasseva , kusalakammajañca kusalavipākasseva ārammaṇanti dassitovāyaṃ nayoti .
Kasmā pana iṭṭhāniṭṭhamissite vatthumhi manāpatāva saṇṭhātīti āha ‘‘ iṭṭhārammaṇena … pe … sakkā vattun ’’ ti .
Suṭṭhu vuttan ti ‘‘ iṭṭhāniṭṭhaṃ ekantato vipākeneva paricchijjatī ’’ ti vadantehi iṭṭhāniṭṭhārammaṇavavatthānaṃ sammadeva vuttaṃ .
Taṃ anugantvāti vipākavasena iṭṭhāniṭṭhārammaṇavavatthānaṃ anugantvā .
Sabbatthāti sugatiduggatīsu , sabbesu vā ārammaṇesu .
‘‘ Aniṭṭhā ’’ ti vacaneneva tesaṃ iṭṭhatā nivattitāti āha ‘‘ sadisatā ca rūpādibhāvoyevā ’’ ti .
Iṭṭhāneva rūpādīni kāmaguṇāti sutte vuttānīti mittapaṭipakkho amitto viya iṭṭhapaṭipakkhā aniṭṭhāti adhippetāti vuttaṃ ‘‘ aniṭṭhāti … pe … vohāro viyā ’’ ti .
Sabbāni vāti ettha ‘‘ piyarūpaṃ sātarūpan ’’ ti ( dī . ni .2.400; ma . ni .1.133; vibha .203) vacanato kathaṃ aniṭṭhānaṃ rūpādīnaṃ kāmaguṇabhāvāpattīti ce ?
Tesampi vipallāsavasena taṇhāvatthubhāvato piyarūpabhāvassa adhippetattā .
Yadi evaṃ kathaṃ ‘‘ cakkhuviññeyyāni rūpāni iṭṭhānī ’’ tiādisuttapadaṃ ( ma . ni .1.166;2.155;3.57; saṃ . ni .5.30) nīyatīti āha ‘‘ atisayenā ’’ tiādi .
Indriyabaddharūpavasena pāḷiyaṃ hīnadukaniddeso pavattoti dassetuṃ ‘‘ dvīsupi hīnapaṇītapadesū ’’ tiādimāha .
Avayavayoge sāmivacanaṃ , na kattarīti adhippāyo .
‘‘ Tesaṃ tesaṃ sattānan ’’ ti
V0.14 indriyabaddharūpe niddiṭṭhe kasmā kammajavasena attho vutto , na catusantativasenāti āha ‘‘ sattasantāna … pe … vuttan ’’ ti .Padhānattā hi kammajavasena atthaṃ vatvā sesesu ‘‘ evaṃ utusamuṭṭhānādīsupī ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ atideso kato
M0.15 .‘‘ Tehi tehīti etasmiṃ atthe ’’ ti iminā ‘‘ tesaṃ tesan ’’ ti kattari sāmivacanaṃ āsaṅkati .
Tathā sati visaye vā sāmivacane laddhaguṇaṃ dasseti ‘‘ na kammajavasenevā ’’ tiādinā , kammajaggahaṇañcettha upalakkhaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Mariyādābhūtan ti uttamamariyādābhūtaṃ .
Tenevāha ‘‘ yassa yeva manāpā , tassa teva paramā ’’ ti .
Tesan ti kāmaguṇānaṃ .
Sabhāvatoti lakkhaṇato .
‘‘ Ekasmiṃyeva assādanakujjhanato ’’ tiādinā ‘‘ yasmā teyeva rūpādayo eko assādetī ’’ tiādikaṃ suttantavivaraṇaṃ iṭṭhāniṭṭhabhāve hetubhāvena vuttanti dasseti .
Iṭṭhāniṭṭhaggahaṇaṃ hotīti nibbāne viya aniṭṭhaggahaṇaṃ saññāvipallāsena aññesupi ārammaṇesu iṭṭhāniṭṭhābhiniveso hotīti adhippāyo .
Vibhāgo nāma asaṅkaro , vitthāro cāti ‘‘ vibhattan ’’ ti padassa ‘‘ vavatthitaṃ , pakāsitan ’’ ti ca atthamāha .
Aññesan ti atiaḍḍhadaliddānaṃ .
Idaṃ iṭṭhaṃ , aniṭṭhañca hotīti ettha ca -saddena aniṭṭhaṃ , iṭṭhañca hotīti ayampi attho vuttoti veditabbaṃ .
Aniṭṭhaṃ iṭṭhan ti iṭṭhassa ‘‘ aniṭṭhan ’’ ti , aniṭṭhassa ‘‘ iṭṭhan ’’ ti gahaṇe yathāsaṅkhyaṃ yojanā .
Indriyavikārāpattiādināti ettha ādi -saddena pubbābhisaṅkhārādiṃ saṅgaṇhāti .
Puretaraṃ pavattacittābhisaṅkhāravasenāpi hi vināva saññāvipallāsaṃ iṭṭhaṃ ‘‘ aniṭṭhan ’’ ti , aniṭṭhañca ‘‘ iṭṭhan ’’ ti gayhatīti .
Tena vipākenāti tena kusalākusalavipākena .
Ārammaṇassa iṭṭhāniṭṭhatan ti yattha taṃ uppajjati , tassa buddharūpādikassa gūthādikassa ca ārammaṇassa yathākkamaṃ iṭṭhataṃ aniṭṭhatañca nidasseti .
Vijjamānepi saññāvipallāse ārammaṇena vipākaniyamadassanan ti iṭṭhārammaṇe kusalavipākova uppajjati , aniṭṭhārammaṇe akusalavipākovāti evaṃ ārammaṇena vipākaniyamadassanaṃ .
Ārammaṇaniyamadassanatthan ti yaṃ kusalavipākassa ārammaṇaṃ , taṃ iṭṭhaṃ nāma .
Yaṃ akusalavipākassa ārammaṇaṃ , taṃ aniṭṭhaṃ nāmāti dassanatthaṃ .
Ārammaṇena niyāmito hi vipāko attano upakārakassa ārammaṇassa niyāmako hotīti .
Dvārantare
M0.16V0.15 dukkhassa paccayabhūtassa ārammaṇassa dvārantare sukhavipākuppādanato , dvārantare sukhassa paccayabhūtassa ārammaṇassa dvārantare dukkhavipākuppādanato vipākena ārammaṇaniyamadassanena vipākavasena iṭṭhāniṭṭhatā dassitāti yojanā . 7. Duppariggahaṭṭhena kāraṇabhūtena lakkhaṇassa indriyādisabhāvassa duppaṭivijjhatā , evaṃ supariggahaṭṭhena lakkhaṇasuppaṭivijjhatā veditabbā .
‘‘ Dūre ’’ ti avuttassāti lakkhaṇato ‘‘ dūre ’’ ti akathitassa .
Vuttampīti lakkhaṇato ‘‘ dūre ’’ ti vuttampi sukhumarūpaṃ .
‘‘ Bhindamāno ’’ ti sambhindamānoti vuttaṃ hotīti āha ‘‘ missakaṃ karonto ’’ ti .
Yasmā pana bhedanaṃ vibhāgakaraṇampi hoti , tasmā dutiyavikappe ‘‘ bhindamāno ’’ ti padassa ‘‘ visuṃ karonto ’’ ti atthamāha .
Tatiyavikappe pana bhindamānoti vināsentoti attho .
Tenāha ‘‘ santikabhāvaṃ bhinditvā dūrabhāvaṃ , dūrabhāvañca bhinditvā santikabhāvaṃ karonto ’’ ti .
Na hi sakkā santikassa tabbhāvaṃ avināsetvā dūrabhāvaṃ kātuṃ , tathā itarassāpi .
Santikabhāvakaraṇena na bhindati na vināseti , na ca okāsadūrato lakkhaṇato dūraṃ visuṃ karaṇena bhindati vibhāgaṃ karoti , nāpi okāsadūrena lakkhaṇato dūraṃ vomissakakaraṇena bhindati sambhindatīti yojanā .
‘‘ Tidhā attho daṭṭhabbo ’’ ti saṅkhepena vuttamatthaṃ ‘‘ na hī ’’ tiādinā vivarati .
Visuṃ karoti , vomissakaṃ karotīti karoti-saddaṃ ānetvā sambandho .
‘‘ Etthāpī ’’ tiādinā yathā ‘‘ okāsato dūrameva bhindatī ’’ ti ettha okāsato dūrassa okāsato santikabhāvakaraṇaṃ adhippetanti vināsanaṃ bhedanaṃ , evaṃ ‘‘ na lakkhaṇato dūraṃ bhindatī ’’ ti etthāpi lakkhaṇato dūrassa lakkhaṇato santikabhāvākaraṇaṃ abhedanaṃ avināsananti imamatthaṃ dasseti .
Vomissakakaraṇavibhāgakaraṇatthataṃ sandhāyāha ‘‘ bhindamānoti ettha ca aññathā bhedanaṃ vuttan ’’ ti .
Pacchimanaye vināsanatthameva sandhāya ‘‘ bhedanaṃ idha ca aññathā vuttan ’’ ti avoca .
Rūpakkhandhaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .