Chaṭṭhabalaniddesavaṇṇanā
Saddattho sambhavati samāsanteneva tathā saddasiddhito .
Tesan ti paroparānaṃ visadāvisadānaṃ saddhādiindriyānaṃ .
Evañca katvāti āsayādito indriyaparopariyattassa , indriyaparopariyattato ca adhimuttibhedassa visiṭṭhasabhāvattā eva .
815.‘‘ Ke pana te ariyāvāsā ’’ ti pucchitvā te sutteneva dassento ‘‘ idha , bhikkhave ’’ tiādipāḷiṃ āharitvā ‘‘ evaṃ vuttā ’’ ti nigametvā puna maggādhigameneva tesaṃ adhigamaṃ dassento ‘‘ etesū ’’ tiādimāha .
Tattha itareti chaḷaṅgasamannāgamaekārakkhāsaṅkhāyapaṭisevanādayo .
816. Ārammaṇasantānānusayanesūti
V0.212 ārammaṇānusayanaṃ , santānānusayananti dvīsu anusayanesu .Yathā hi maggena asamucchinno rāgo kāraṇalābhe
M0.213 uppajjanāraho thāmagataṭṭhena santāne anusetīti vuccati , evaṃ iṭṭhārammaṇepīti tassa ārammaṇānusayanaṃ daṭṭhabbaṃ .Taṃ panassa anusayanaṃ uppattiyā pākaṭaṃ hotīti dassetuṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ yathā nāmā ’’ tiādi ( vibha . aṭṭha .816) vuttaṃ .
‘‘ Āciṇṇasamāciṇṇā ’’ ti etena iṭṭhārammaṇe rāgassa ciraparibhāvanaṃ vibhāveti .
Yasmā pana evaṃ ciraparibhāvitaṃ pariveṭhetvā viya ṭhitaṃ hoti , tasmā ‘‘ samantato veṭhetvā viya ṭhitabhāvena anusayitataṃ dassetī ’’ ti vuttaṃ .
Tathā hi udake nimuggasadiso udāhaṭo .
‘‘ Sabbepi tebhūmakā dhammā kāmanīyaṭṭhena kāmā ’’ tiādipāḷivasena bhavarāgassāpi vatthukāmatā veditabbā .
Rāgavasenāti ārammaṇarajjanavasena .
818. Indriyaviseso vineyyānaṃ indriyaparopariyattaṃ .
819. Pahātabbena upaddutanirodhanatthaṃ pahāyakaṃ pariyesatīti paṭhamaṃ pahātabbaṃ , pacchā pahāyakanti ayaṃ pahātabbapajahanakkamo pahānakkamapadena vutto .
Yassāti pahātabbassa .
Tan ti pahātabbaṃ .
Paṭhamaṃ vuccatīti pahānavicāraṇānaṃ paṭhamaṃ vuccati .
Tato pacchā appahātabbaṃ yathā taṃ dassanattikādīsu .
826. Tan ti bhavaṅgaṃ .
Tassāti lokuttarassa .
Pādakan ti antimabhavikassa bhavaṅgaṃ sandhāyāha .
Chaṭṭhabalaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .